༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦༦. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཝི་བྷ་ངྒེ ས་ཏྟཱཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི བོ་དྷི་ཡཱ བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཱ ཨེ་སཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི ཡཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་ན་ནི་དྡཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་ངྒཱ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ. ཡོ པ་ནེ་ས ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ བོ་དྷི་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, སེ་ན་ངྒ་ར་ཐ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ – ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི ཝཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ ‘‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ? བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ན་ཡེ་ནཱ་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ས་ཏི་ཡེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པ་ཝི་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཨུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཏེ་སུ ‘‘ས་ཏི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཏྠི་ཀཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་བྦེ་སཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ‘‘སོ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡༥༠) ན་ཡེ་ན ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཡོ་ཛ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ ས་ཏྟེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠི་ཀ་ཏོ ཙ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཏ་ཡོ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ལཱི་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ, ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡ་སྨི་ཉྩ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ལཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཀཱ་ལོ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཀཱ་ལོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤). ཏ་ཡོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑཱ, ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡ་སྨི་ཉྩ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ ཨུ་དྡྷ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ལོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཀཱ་ལོ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཀཱ་ལོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤). ཨེ་ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ལོ་ཎ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ, ས་བྦ་ཀ་མྨི་ཀ་ཨ་མ་ཙྩོ ཝི་ཡ ཙ ས་བྦེ་སུ རཱ་ཛ་ཀི་ཙྩེ་སུ, ས་བྦ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠི་ཀོ, ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏི་ཉྩ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་ཏྠི་ཀཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་བྦ་ཏྠ་ཀ’’ནྟི་པི པཱ་ལི༹. དྭི་ནྣ་མྤི ས་བྦ་ཏྠ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠི་ཀ་ཏོ ཙ ས་ཏྟེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༤༦༧. ཨི་དཱ་ནི ནེ་སཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑཱུཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ. ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཝཱ, ཡ་སེ་ན ཡ་ས་ཝཱ, དྷ་ནེ་ན དྷ་ན་ཝཱ ཝི་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་ཏི་མཱ ཧོ་ཏི, ས་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ར་མེ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་མེ་ན; ཏ་ཉྷི པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཙེ་ཝ མ་གྒ་སྶ ཙ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཏོ པ་ར་མཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཨུ་ཏྟ་མཾ སེ་ཊྛཾ. ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ནཱཏི ནེ་པ་ཀྐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ; ས་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ནེ་པ་ཀྐེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏི་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ པ་ཉྙཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ཏི? ས་ཏི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ. ས་ཏི ཧི པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དྡྷི་མྤི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་ནཱ་པི, པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ དུ་བྦ་ལཱ. ཏེ་ན་སྶཱ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི དྭཱི་སུ དི་སཱ་སུ དྭེ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻུཾ; ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཏེ་སུ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཏེ་ཛེ་ན རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ་པི ཏེ་ཛེ་ན ཏེ་ཛ་ཝཱ ཧོ་ཏི; ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏོ ན ཏེ་ན ས་མ་ཏེ་ཛོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཝི་ཡ ཝི་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཏེ་ཛེ་ན རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ་པི ཏེ་ཛེ་ན ཏེ་ཛ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཧོ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཋི་ཏོ ན ཏེ་ན ས་མ་ཏེ་ཛོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ དུ་བྦ་ལཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི.
ཙི་ར་ཀ་ཏ་མྤཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་ར་སྶ ཝཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཙི་ར་ཀ་ཏཾ ཝ་ཏྟཾ ཝཱ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཝཱ. ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏ་མྤཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ པ་རེ་ན ཝཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏཾ བ་ཧུ་ཀ་མྤི, ཝ་ཏྟ་སཱི་སེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཝཱ, ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱི་སེ ཝཱ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་མེ་ཝ. ས་རི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཉྩ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ‘ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ནི་རུ་དྡྷོ’ཏི ས་རི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་རི་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ སེ་ས་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ཏི ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི.
སོ ཏ་ཐཱ ས་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོཏི སོ བྷི་ཀྑུ ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ཏཾ དྷ་མྨནྟི ཏཾ ཙི་ར་ཀ་ཏཾ ཙི་ར་བྷཱ་སི་ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ དྷ་མྨཾ. པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཝི་ཙི་ན་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི པ་ཝི་ཙི་ན་ཏི. པ་ཝི་ཙ་ར་ཏཱིཏི ‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’ཏི ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཾ ཙ་རཱ་པེ་ནྟོ པ་ཝི་ཙ་ར་ཏི. པ་རི་ཝཱི་མཾ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ག་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨནྟི ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ དྷ་མྨཾ. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཧོ་ཏཱིཏི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི པ་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཨ་ས་ལླཱི་ནནྟི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ནི་རཱ་མི་སཱཏི ཀཱ་མཱ་མི་ས་ལོ་ཀཱ་མི་ས་ཝ་ཊྚཱ་མི་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་རཱ་མི་སཱ པ་རི་སུ་དྡྷཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པཱི་ཏི པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པཱི་ཏི་མ་ན་སྶཱཏི པཱི་ཏི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ཀཱ་ཡོ་པི པ་སྶ་མྦྷ་ཏཱིཏི ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏོ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཙི་ཏྟ་མྤཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་སྶ་དྡྷི པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ སུ་ཁི་ནོཏི པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏ་སྶ. ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཨཱ་དྷི་ཡ་ཏི, ནི་ཙྩ་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཋ་པཱི་ཡ་ཏི, ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ས་མཱ་ཧི་ཏནྟི ཏེ་ན ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟེ་ན ཝི་ཡ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ. སཱ་དྷུ་ཀཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏཱིཏི སུ་ཊྛུ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནེ ཨ་བྱཱ་ཝ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཚ་ནྣཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ནོ་ས་ཀྐ་ན་ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀོ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི? ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ནཱ་ནཱ་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཝི་པ་སྶ་ནཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
པ་ཋ་མོ ན་ཡོ.
༤༦༨-༤༦༩. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཙུ་དྡ་ས ཧོ་ནྟི, ཏ་སྶ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ན ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི. བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཏི. ཡ་ད་པཱིཏི ཡཱ་པི. ཏ་ད་པཱིཏི སཱ་པི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ས་མྦོ་དྷི ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་གྒོ, མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཝཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱ; སཱ ཏ་ཏྠ ན་ཏྠཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་མ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡནྟི ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡནྟི ‘‘ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི ཡཱ་ཝ མེ ན ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གཾ ཝི་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཀཱ་ཡ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཏི་ཎྞཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཙི་ཏྟ་པ་སྶ་དྡྷཱིཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ད་ར་ཐ་པ་སྶ་དྡྷི. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་དི་སོ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨི་མ་སྨིཾ ན་ཡེ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ པ་ན ‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ན ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སུཾ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏི པ་ཝི་ཙ་ཡོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཁ་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ལོ་ཀི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ མ་གྒཾ ཨ་པྤ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ན པཱི་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཡོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི. སེ་སཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ དྷ་མྨེ་སུ ས་ཏི་པ་ཝི་ཙ་ཡ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཏེ་སཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝོ མཱ ཡུ་ཛྫི་ཏྠ. ཙ་ངྐ་མ་པྤ་ཡོ་གེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཝཱི་རི་ཡ་མྤི ལོ་ཀི་ཡ་ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ན ཀི་ལ་མ་ཏི. ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པ་ན པཱི་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཡོ ཀ་དཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ཏཱ་ཝ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པཱི་ཏི ན ལ་བྦྷ་ཏི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པཱི་ཏི ལ་བྦྷ་ཏི, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ པ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀཱ་པི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ་པི ནི་ཀྑ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ་པི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ་པཱི་ཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཡེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏོ.
ཏ་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ པ་ན ས་མཱ་དྷི ན ལ་བྦྷ་ཏི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི ལ་བྦྷ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ པ་ན ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀོ་པི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རོ ས་མཱ་དྷི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ་པི ནི་ཀྑ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ་པི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ་པཱི་ཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཡེ་ཝཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏོ.
ཨ་པི་ཙ ལོ་ཀི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ ཀཱ་ཏ་བྦོ; ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ལོ་ཀི་ཡོ ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ ཧི ས་ཏི་པ་ཝི་ཙ་ཡ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ནཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ལོ་པི ཨ་ཏྠི. ཏ་ཏྲི་དཾ སུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཝི་མོ་ཀྑཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་བྦུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡཾ ཝ་དཱ་མི; ཨེ་ཝ་མ་སྶི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱ ནཱ་ནུ་སེ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༣༢ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ) ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་དཱ པ་ན ཙ་ངྐ་མ་པ་ཡོ་གེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ མ་གྒེ་ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི, ཏ་དཱ ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཧོ་ཏི. ཡེ པ་ན ཐེ་རཱ ‘‘ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ, ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ, བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ན ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ་དེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཱ པཱི་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
དུ་ཏི་ཡོ ན་ཡོ.
༤༧༠-༤༧༡. ཨི་དཱ་ནི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ པུ་ན ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི; ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཛ་ནེ་ཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏནྟི ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་སྶི་ཏཾ. ཝི་ཝེ་ཀོཏི ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏཱ. སོ ཙཱ་ཡཾ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀོ, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ མ་གྒོ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ ཕ་ལཾ. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་སྶ་ཊཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ ཝི་ཝེ་ཀེ ནི་སྶི་ཏཾ ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་ནྟི ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་ཉྩ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡཾ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཡོ་གཱི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཏ་ད་ངྒ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ, མ་གྒ་ཀཱ་ལེ པ་ན ཀི་ཙྩ་ཏོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ, ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. པ་ཉྩ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཀེ. ཏེ ཧི ན ཀེ་ཝ་ལཾ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཱ་སུ་བྷ་བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་སུ་པི ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟི, ན ཙ པ་ཊི་སི་དྡྷཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ མ་ཏེ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ ཀི་ཙྩ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏ་མྤི བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཝི་རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཱ་དཱི་སུ. ཝི་ཝེ་ཀ་ཏྠཱ ཨེ་ཝ ཧི ཝི་རཱ་གཱ་ད་ཡོ.
ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏྠ ཝོ་སྶ་གྒོ དུ་ཝི་དྷོ – པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝོ་སྶ་གྒོ ཙ པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཝོ་སྶ་གྒོ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝོ་སྶ་གྒོ’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ཙ ཏ་ད་ངྒ་ཝ་སེ་ན མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ. ‘པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཝོ་སྶ་གྒོ’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀྑ་ཎེ ཏ་ནྣི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་ཀྑ་ནྡ་ནཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀེ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡེ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡཾ ས་ཏི ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན ཀི་ལེ་སེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི.
ཝོ་སྶ་གྒ་པ་རི་ཎཱ་མིནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ས་ཀ་ལེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝོ་སྶ་གྒ་ཏྠཾ པ་རི་ཎ་མ་ནྟཾ པ་རི་ཎ་ཏ་ཉྩ, པ་རི་པ་ཙྩ་ནྟཾ པ་རི་པ་ཀྐ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝོ་སྶ་གྒ་ཏྠཾ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ཝོ་སྶ་གྒ་ཏྠ་ཉྩ པ་རི་པ་ཙྩ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ པ་རི་པ་ཀྐོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ་པི. ཨི་མ་སྨི་མྤི ན་ཡེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.