༢. དུ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
༦. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. སོ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༥. ཚ་ཊྛ་སྶ པ་ཋ་མེ སོ་ཎོཏི སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སོ་ཎ་ཏྠེ་རོ. སཱི་ཏ་ཝ་ནེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ སུ་སཱ་ནེ. ཏ་སྨིཾ ཀི་ར པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཉྩ ཙ་ངྐ་མ་ན་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ས་ཏཱ་ནི མཱ་པི་ཏཱ་ནི, ཏེ་སུ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་པྤཱ་ཡ་ཙ་ངྐ་མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ཏོ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི བྷི་ཛྫིཾ་སུ, ཛཱ་ཎཱུ་ཧི ཙ་ངྐ་མ་ཏོ ཛཱ་ཎུ་ཀཱ་ནི་པི ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཱ་ནི་པི བྷི་ཛྫིཾ་སུ, ཚི་དྡཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་བྷཱ་ས་ནི་མི་ཏྟ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ད་སྶེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་སྶ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཀི་ལ་མི་ཏ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཀོ་ཊི་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱཏི པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡཱ. ན ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་ཙེ ཧི ཨ་ཧཾ ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ ཝཱ ཨ་སྶཾ ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ ཝཱ ནེ་ཡྻོ ཝཱ, ནཱུ་ན མེ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཨ་དྡྷཱ པ་ན་སྨི པ་ད་པ་ར་མོ, ཡེ་ན མེ ཙི་ཏྟཾ ན ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཁོ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙི་ནྟེ་སི. ཏ་ཏྠ བྷོ་གཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ པ་ཙྩ་ཏྟཾ.
པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱིཏི ཐེ་ར་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སོ་ཎོ ཨ་ཛྫ སཱི་ཏ་ཝ་ནེ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ ཨི་མཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ག་ནྟྭཱ་སྶ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ས་ཧོ་ཏྠཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཝཱི་ཎོ་པ་མཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་མུ་ཁེ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེཏི པ་དྷཱ་ནི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ཝ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཾ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷེ་ན ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཉྙཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི་པི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. ཐེ་རོ་པི ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ’’ཏི.
ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སཱིཏི ས་ཏྠཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ ག་ནྡྷ་བྦ་སི་པྤེ ཚེ་ཀོ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནཾ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱི་ཎོ་པ་མཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་སྶ་རེ ཀུ་ས་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ད་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ, སོ ཙ ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལོ. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཧི་སྶ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑ་ནྟོ ཀཱ་ཡེ་ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ན ས་ཡ་ནེ ནི་སི་ནྣེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ག་ནྡྷ་བྦ་སི་པྤ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སུཾ. ཏ་སྶ –
‘‘ས་ཏྟ ས་རཱ ཏ་ཡོ གཱ་མཱ, མུ་ཙྪ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི;
ཋཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས, ཨི་ཙྩེ་ཏེ ས་ར་མ་ཎྜ་ལཱ’’ཏི. –
ཨཱ་དི་ཀཾ ག་ནྡྷ་བྦ་སི་པྤཾ ས་བྦ་མེ་ཝ པ་གུ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱཏི ཨ་ཏི་ཨཱ་ཡ་ཏཱ ཁ་ར་མུ་ཙྪ་ནཱ. ས་ར་ཝ་ཏཱིཏི ས་ར་ས་མྤ་ནྣཱ. ཀ་མྨ་ཉྙཱཏི ཀ་མྨ་ཀྑ་མཱ ཀ་མྨ་ཡོ་གྒཱ. ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལཱཏི མ་ནྡ་མུ་ཙྪ་ནཱ. ས་མེ གུ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མེ ས་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ.
ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷནྟི ཨ་ཏི་གཱ་ལ༹ྷཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཏི་ལཱི་ནནྟི ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལཾ. ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ. ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧཱཏི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ, ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མ་ཐེ་ན ཡོ་ཛེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱཏི ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏཾ ས་མ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཧི. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷཾ པ་ཉྙཱ་ཡ, པ་ཉྙ་ཉྩ ས་དྡྷཱ་ཡ, ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནཱ, ས་མཱ་དྷི་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཡོ་ཛ་ཡ་ཏཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ཏཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་ཏི པ་ན ས་བྦ་ཏྠི་ཀཱ, སཱ ས་དཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཏེ་སཾ ཡོ་ཛ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༦༠-༦༢) པ་ཀཱ་སི་ཏ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱིཏི ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཡེ་ན ཨཱ་དཱ་སེ མུ་ཁ་བི་མྦེ་ནེ་ཝ ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་མི་ཏྟཾ མ་གྒ་ནི་མི་ཏྟཾ ཕ་ལ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ག་ཎྷཱ་ཧི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཧཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་ཏྠཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཙ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སཱིཏི ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་མི་ཏྟ་ཉྩ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཚ ཋཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཚ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི. ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྷི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟ་ཏྟཱ ནེ་ཀྑ་མྨཾ, ཏེ་ཧེ་ཝ པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཝི་ཝེ་ཀོ, བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ, ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡོ, ས་མྨོ་ཧཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མྨོ་ཧོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀནྟི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ར་ཧི་ཏཾ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཀཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ. པ་ཊི་ཙ་ཡནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཌྜྷིཾ. ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱཏི མ་གྒ་པ་ཊི་ཝེ་དྷེ་ན རཱ་ག་སྶ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ནྣི་ནྣ་མཱ་ན་སོ་ཡེ་ཝ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀནྟི ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷ་ཉྩ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ སུ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་ཉྩ. ནི་ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ. པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨ་ར་ཧ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སནྟི སཱི་ལ་ཉྩ ཝ་ཏ་ཉྩ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཾ ག་ཧ་ཎ་མ་ཏྟཾ. སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོཏི སཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱ་ན་ནྟོ. ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, སེ་སེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ནི་བྦཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཀེ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རེ ‘‘ཨ་ས་མྨོ་ཧཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, སེ་སེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ སཱ་རོ – ས་བྦེ་སྭེ་ཝ ཏེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མྤི ནི་བྦཱ་ན་མྤི ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི.
བྷུ་སཱཏི བ་ལ་ཝ་ནྟོ དི་བྦ་རཱུ་པ་ས་དི་སཱ. ནེ་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཀི་ལེ་སཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཙི་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟི ནཱ་མ. ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏནྟི ཀི་ལེ་སཱ ཧི ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙི་ཏྟཾ མི་སྶཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་མི་སྶཱི་ཀ་ཏཾ. ཋི་ཏནྟི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟནྟི ཨ་ཙ་ལ་པྤ་ཏྟཾ. ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཙེ་ས ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་མྤི ཝ་ཡ་མྤི པ་སྶ་ཏི. བྷུ་སཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛཱིཏི བ་ལ་ཝཱ ཝཱ་ཏ་ཀྑ་ནྡྷོ. ནེ་ཝ ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཀ་བྷཱ་གེ་ན ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ན ས་མྤ་ཀ་མྤེ་ཡྻཱཏི ཐཱུ་ཎཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་བྷཱ་ག་ཏོ ཀ་མྤེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ན ས་མྤ་ཝེ་དྷེ་ཡྻཱཏི ཝེ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དྷེ་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ.
ནེ་ཀྑ་མྨཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་སྶ ཙཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ས་མྨོ་ཧཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ. དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤཱ་དནྟི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ དི་སྭཱ. ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨི་མཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཏ་སྶ ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤཱ་དཾ དི་སྭཱ ཨི་མཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་ག་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ…པེ… ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ནི་བྦུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༢. ཕ་གྒུ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༦. དུ་ཏི་ཡེ ས་མ་དྷོ་སཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི. ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. སཱི་ས་ཝེ་ཋ་ནཾ ད་དེ་ཡྻཱཏི སཱི་སཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀཾ བ་ནྡྷེ་ཡྻ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་སཱི་དིཾ་སཱུཏི ཏ་སྨིཾ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཚ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཏྠུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནེ. ཨ་ནུ་ཏྟ་རེ ཨུ་པ་དྷི་ས་ངྑ་ཡེཏི ནི་བྦཱ་ནེ. ཨ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ་ན ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༣. ཚ་ལ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༧. ཏ་ཏི་ཡེ ཚ་ལ༹་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡོཏི ཚ ཛཱ་ཏི་ཡོ. ཏ་ཏྲི་དནྟི ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ. ལུ་དྡཱཏི དཱ་རུ་ཎཱ. བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝུ་ཏྟི་ཀཱཏི ས་མ་ཎཱ ནཱ་མེ་ཏེ. ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀཱཏི ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཁ་ཎྜེ་ན པུ་ར་ཏོ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཀཱ. ཨ་ཀཱ་མ་ཀ་སྶ བི་ལཾ ཨོ་ལ་གྒེ་ཡྻུནྟི ས་ཏྠེ ག་ཙྪ་མཱ་ནེ གོ་ཎ་མྷི མ་ཏེ གོ་མཾ་ས་མཱུ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་སྶ གོ་མཾ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཏེ ཁཱ་དི་ཏ་བྦོ, མཱུ་ལ་ཉྩ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ བི་ལཾ ཨོ་ལ་གྒེ་ཡྻུཾ, བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཁེ་ཏྟ་ཉྙུ་ནཱཏི ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏི་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡཱ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཧཱིཏི ཏཾ མ་མ པ་ཉྙ་ཏྟིཾ སུ་ཎཱ་ཧི. ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཀོཏི ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ. ཀ་ཎྷཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཀ་ཎྷ་ས་བྷཱ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཡ་ཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, ཀ་ཎྷཱ་བྷི་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཝཱ ཛཱ་ཡ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཡ་ཏཱིཏི ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ནི་བྦཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཡ་ཏི.
༤. ཨཱ་ས་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སཾ་ཝ་རཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱཏི སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ. པ་ཊི་ས་ངྑཱཏི པ་ཊི་ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ་ནི་སོཏི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཐེ་ན. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་སཾ་ཝ་རེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཙཱ་ཡཾ ‘‘ཝ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ས་མྤ་ལི་མ་ཊྛཾ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་སོ ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན (སཾ. ནི. ༤.༢༣༥) ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, པི་ད་ཧ་ན་ཏོ ཐ་ཀ་ན་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རོ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ. ཛ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ཧེ་ས ཏ་སྨིཾ དྭཱ་རེ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཾ་ཝུ་ཏོཏི ཏེ་ན སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི ཨི་མ་སྶ ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ སཾ་ཝ་རཱི་ཏི སཾ་ཝུ་ཏོ, ཐ་ཀེ་སི པི་ད་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ཏི་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཝི་ཡ སཾ་ཝ་རི ཐ་ཀེ་སི པི་ད་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ, སཾ་ཝུ་ཏ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་སུ པ་དེ་སུ ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
ཡཾ ཧི་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མྷི ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རཾ ཨ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་སྶ ཨ་ཐ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ་ཀཱ་ར་སྶ ཝཱ ཨེ་ས ཡ་ནྟི ཨཱ་དེ་སོ, ཡེ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ཝཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཀ་རཱ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཝི་པཱ་ཀ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཝཱ. ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་སྨི་ཉྷི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཀཱ་མ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨཱི་དི་སཾ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏྟོ་ཏི ཝཱ ས་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ག་ཎྷ་ཏོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨ་པ་རེ ཀི་ལེ་སཱ ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝཱ ཏེ་སཾ ཝི་པཱ་ཀཱ ཏེ་ཧི་པི ཨ་སཾ་ཝུ་ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ་ས ཏེཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ ཏེ, ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ན ཧོ་ནྟི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ སཾ་ཝ་རཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨི་མེ་སུ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཙཱི་ཝ་རནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༨) སཱི་ལ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡཾ ཧི་སྶཱཏི ཡ་ཉྷི ཙཱི་ཝ་རཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་སྶ. ཨ་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ནི་སོ ཨ་པྤ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ. ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཨ་ལ་དྡྷཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དིཾ པ་ཏྠ་ཡ་ཏོ ལ་དྡྷཾ ཝཱ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨཱི་དི་སཾ ཨ་ཉྙ་སྨི་མྤི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི་ཏི བྷ་ཝ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་ད་ཡ་ཏོ བྷ་ཝཱ་ས་ཝ་སྶ, ཨ་ཧཾ ལ་བྷཱ་མི ན ལ་བྷཱ་མཱི་ཏི ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ ཨི་ད་ནྟི ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ཏོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝ་སྶ, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་ཝ ན་ཝ་ཝེ་ད་ནུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ས་ཝཱ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨི་མེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས ཨཱ་ས་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶཱཏི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཐེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཁ་ནྟཱ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ, སཱི་ཏཾ ཁ་མ་ཏི ས་ཧ་ཏི, ན ཨ་ཝཱི་ར་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི སཱི་ཏེ་ན ཙ་ལ་ཏི ཀ་མྤ་ཏི ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཨུ་ཎྷཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. དུ་ཀྑཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཱ, བ་ཧ་ལ་ཊྛེ་ན ཏི་བྦཱ, ཕ་རུ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་རཱ, ཏི་ཁི་ཎ་ཊྛེ་ན ཀ་ཊུ་ཀཱ, ཨ་སྶཱ་ད་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ཨ་སཱ་ཏཱ, མ་ནཾ ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏོ ཨ་མ་ནཱ་པཱ, པཱ་ཎ་ཧ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཎ་ཧ་རཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡཾ ཧི་སྶཱཏི སཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ཨ་སྶ. ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ཏོཏི ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཀྑ་མ་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – སཱི་ཏེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ཨུ་ཎྷཾ པ་ཏྠ་ཡ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ‘‘ན་ཏྠི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ སཱི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཎྷཾ ཝཱ’’ཏི བྷ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་ཏཾ ཨུ་ཎྷ་ནྟི གཱ་ཧོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ སཱི་ཏཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨི་མཱ་ཡ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཙ་ཎྜཾ ཧ་ཏྠིཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏཱིཏི ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎོ་ཏི ན ཙ་ཎྜ་སྶ ཧ་ཏྠི་སྶ ཨཱ་ས་ནྣེ ཋཱ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏོ་ནི་དཱ་ན་ཉྷི མ་ར་ཎ་མྤི མ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི དུ་ཀྑཾ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཐེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཾ ཧ་ཏྠིཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཏི པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཙ་ཎྜནྟི དུ་ཊྛཾ ཝཱ་ལ༹ཾ. ཁཱ་ཎུནྟི ཁ་དི་ར་ཁཱ་ཎུ་ཀཱ་དིཾ. ཀ་ཎྚ་ཀ་ཊྛཱ་ནནྟི ཡ་ཏྠ ཀ་ཎྚ་ཀཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ. སོ་བྦྷནྟི ས་བྦ་ཏོ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊཾ. པ་པཱ་ཏནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊཾ. ཙ་ནྡ་ནི་ཀནྟི ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ་ད་ཀ་ག་བྦྷ་མ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ཌྜ་ན་ཊྛཱ་ནཾ. ཨོ་ལི༹་ག་ལླནྟི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཀ་དྡ་མཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྡ་ནོ་ཀཱ་སཾ. ཏཾ ཛ་ཎྞུ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་སུ་ཙི་བྷ་རི་ཏཾ ཧོ་ཏི. དྭེ་པི ཙེ་ཏཱ་ནི ཋཱ་ནཱ་ནི ཨ་མ་ནུ་སྶུ་སྶ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ནཱ་ས་ནེཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ནཱ་ས་ནཾ, ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཾ ར་ཧོ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ས་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་གོ་ཙ་རེཏི ཨེ་ཏྠ་པི ཨ་ཡུ་ཏྟོ གོ་ཙ་རོ ཨ་གོ་ཙ་རོ. སོ ཝེ་སི་ཡཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. པཱ་པ་ཀེ མི་ཏྟེཏི ལཱ་མ་ཀེ དུ་སྶཱི་ལེ མི་ཏྟ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ ཨ་མི་ཏྟེ. པཱ་པ་ཀེ་སཱུཏི ལཱ་མ་ཀེ་སུ. ཨོ་ཀ་པྤེ་ཡྻུནྟི ས་དྡ་ཧེ་ཡྻུཾ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཀཱ་སི ཝཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི ཝཱ’’ཏི. ཡཾ ཧི་སྶཱཏི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་སྶ. ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དི་ནི་དཱ་ནེ་ན དུ་ཀྑེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ སུ་ཁཾ པ་ཏྠ་ཡ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ན་ཏྠི སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ ཨཱི་དི་སཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི བྷ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ནྟ་སྶ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, མཾ ཧ་ཏྠཱི མ་དྡ་ཏི མཾ ཨ་སྶོ་ཏི གཱ་ཧོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ, ས་བྦེ་ཧེ་ཝ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ཏི་པཱ་ཡཾ ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨ་ཀུ་ས་ལོ, ཨི་ཏི་པི སཱ་ཝ་ཛྫོ, ཨི་ཏི་པི དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀོ, སོ ཙ ཁོ ཨ་ཏྟ་བྱཱ་བཱ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༠༧-༢༠༨) ན་ཡེ་ན ཡོ་ནི་སོ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན ཝཱ་སེ་ཏི, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཝཱ ན ཝཱ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཀིཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཀིཾ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཝི་ཡ པི་ཊ་ཀེ་ནཱ་ཏི? ན ཧི, ཨ་པི ཙ ཁོ ནཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏི ཏུ་ད་ཏི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནཱི་ཧ་ར་ཏི. ཀིཾ བ་ལི་བ་དྡཾ ཝི་ཡ པ་ཏོ་དེ་ནཱ་ཏི? ན ཧི, ཨ་ཐ ཁོ ནཾ བྱ་ནྟཱི་ཀ་རོ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡ་ཐཱ་སྶ ཨ་ནྟོ་པི ནཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷ་ངྒ་མ་ཏྟ་མྤི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ན ནཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ན་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི ཨ་ནུ ཨ་ནུ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་མེ་ཏི, ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཡ་ཐཱ སུ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཏི. སེ་ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣེཏི ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨུ་པྤ་ནྣེ, ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་ཀིཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡེ ཝཱ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ ན ཧོ་ཏི, ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཝི་ནོ་དེ་ཏི་ཡེ་ཝ. པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེཏི ཏེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ, ས་བྦེ་པི ཝཱ ན་ཝ མ་ཧཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ‘‘ཉཱ་ཏི་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཛ་ན་པ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཏ་ཀྐོ, པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སི་ལོ་ཀ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ, ཨ་ན་ཝ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཏ་ཀྐོ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༢༠༧) ཨི་མེ ཚ. ཡཾ ཧི་སྶཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་སྶ. ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐོ པ་ནེ་ཏྠ ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཨེ་ཝ, ཏ་བྦི་སེ་སོ བྷ་ཝཱ་ས་ཝོ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ, ས་བྦ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨི་མི་ནཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ས་ཧི་ཏེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝི་ནོ་ད་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཐེ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ. ཡཾ ཧི་སྶཱཏི ཨེ་ཏེ་སུ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨ་སྶ. ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་མེ་སཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ, བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ ཨེ་ཝཾ་ས ཏེ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཨི་མེ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ས་ཝཱ ཨི་མཱ་ཡ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཡ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཧཱི་ནཱ་ས་ཝཾ བྷི་ཀྑུཾ ཐོ་མེ་ནྟོ ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནེ ཏོ-ཀཱ་རོ, ཡ་སྶཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ན ཡ་མྷི ཀཱ་ལེ་ཏི ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཡེ ཨཱ་ས་ཝཱ སཾ་ཝ་རཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ཏེ སཾ་ཝ་རཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཡེ ཨཱ་ས་ཝཱ སཾ་ཝ་རེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ཏེ སཾ་ཝ་རེ་ནེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༥. དཱ་རུ་ཀ་མྨི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༩. པ་ཉྩ་མེ དཱ་རུ་ཀ་མྨི་ཀོཏི དཱ་རུ་ཝི་ཀྐ་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཛཱི་ཝོ ཨེ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ. ཀཱ་སི་ཀ་ཙ་ནྡ་ནནྟི ས་ཎྷ་ཙ་ནྡ་ནཾ. ཨ་ངྒེ་ནཱཏི ཨ་གུ་ཎ་ངྒེ་ན, སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ གུ་ཎ་ངྒེ་ན. ནེ་མ་ནྟ་ནི་ཀོཏི ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཎྷ་ན་ཀོ. ས་ངྒྷེ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱིཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་སྶཱ་མི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. སོ ‘‘ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཝི་བྦྷ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝེ་མ་ཏྟ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཨ་ཀཱ་སི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ས་ངྒྷེ ཏེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་དི་སྶ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧ.
༦. ཧ་ཏྠི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༠. ཚ་ཊྛེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐནྟི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཐཾ. ཀ་ཐཾ ཨོ་པཱ་ཏེ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི. ཐེ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནནྟི ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཐེ་རེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ ཙ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ, ཏཾ ཨ་ཡ་མྤི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རཾ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. སོ་ར་ཏ་སོ་ར་ཏོཏི སཱུ་ར་ཏོ ཝི་ཡ སཱུ་ར་ཏོ, སོ་ར་ཙྩ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཝཱ་ཏ་ནི་ཝཱ་ཏོཏི ནི་ཝཱ་ཏོ ཝི་ཡ ནི་ཝཱ་ཏོ, ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟི ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་ནྟུ་པ་ས་ནྟོཏི ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ས་ནྟོ. ཝ་པ་ཀ་སྶ་ཏེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཱཏི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. སཾ་ས་ཊྛ་སྶཱཏི པ་ཉྩ་ཧི སཾ་ས་གྒེ་ཧི སཾ་ས་ཊྛ་སྶ. ཝི་སྶ་ཊྛ་སྶཱཏི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་སྶ. པཱ་ཀ་ཏ་སྶཱཏི པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ.
ཀི་ཊྛཱ་དོཏི ཀི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ཀོ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཡྻཱཏི ནཱ་སེ་ཡྻ. གོ་པ་སཱུཏི གཱ་ཝོ ཙ ཨ་ཛི་ཀཱ ཙ. སི་པྤི་ས་མྦུ་ཀནྟི སི་པྤི་ཡོ ཙ ས་མྦུ་ཀཱ ཙ. ས་ཀྑ་ར་ཀ་ཋ་ལནྟི ས་ཀྑ་རཱ ཙ ཀ་ཋ་ལཱ་ནི ཙ. ཨཱ་བྷི་དོ་སི་ཀནྟི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏ་དོ་སཾ ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་བྷོ་ཛ་ནཾ. ན་ཙྪཱ་དེ་ཡྻཱཏི ན རུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཏ་ཏྠ ཡ་དེ་ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝིནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་མུཾ ཧཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སནྟི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མུཾ པུ་རི་སཾ.
ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནནྟི ས་བྦེ་སཾ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷིནྟི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མཱ་དྷིཾ. ཙཱི་རི་ཀ་ས་དྡོཏི ཛྷ་ལླི་ཀ་ས་དྡོ. ས་རི་སྶ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་སྶཱཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ གུ་ཎཾ ས་རི་སྶ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱིཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཐེ་རོ ས་ཏྟ ཝཱ་རེ གི་ཧཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཝཱ་རེ པ་བྦ་ཛི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་རེ་ས ཨེ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ གི་ཧི་བྷཱ་ཝེ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ ཝཱ་རེ གི་ཧི་བྷཱ་ཝེ ཙ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙ ས་ཉྩ་ར་ནྟོ ས་ཏྟ་མེ ཝཱ་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི.
༧. མ་ཛ྄ཛྷེ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. ས་ཏྟ་མེ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ མེ་ཏྟེ་ཡྻ་པ་ཉྷེཏི པཱ་རཱ་ཡ་ན་ས་མཱ་ག་མ་མྷི མེ་ཏྟེ་ཡྻ་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པ་ཉྷེ. ཨུ་བྷོ་ནྟེ ཝི་དི་ཏྭཱ་ནཱཏི དྭེ ཨ་ནྟེ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ནྟཱ ན ལི་པྤ་ཏཱིཏི མ་ནྟཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཝི་དི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ན ལི་པྤ་ཏི, ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཊྛཱ་ནེ ན ལི་པྤ་ཏི. སི་བྦ་ནི་མ་ཙྩ་གཱཏི སི་བྦ་ནི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་ཎྷཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ. ཕ་སྶོཏི ཕ་སྶ་ཝ་སེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཀོ ཨ་ནྟོཏི ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ. ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ཕ་སྶོ ས་མུ་ད་ཡོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. དུ་ཏི་ཡོ ཨ་ནྟོཏི དུ་ཏི་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ. ཕ་སྶ་ནི་རོ་དྷོཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. མ་ཛ྄ཛྷེཏི སི་བྦི་ནི་ཏ་ཎྷཾ ཚེ་ཏྭཱ དྭི་དྷཱ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཎྷཱ ཧི ནཾ སི་བྦ་ཏཱིཏི ཏ་ཎྷཱ ནཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་དྭ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་སྶ་ཉྩ ཕ་སྶ་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ སི་བྦ་ཏི གྷ་ཊྚེ་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ བྷ་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ. ཡ་དི ཧི ཏ་ཎྷཱ ན སི་བྦེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀོ་ཊི་མ་ཛ྄ཛྷི་ཀཱུ་པ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟི. དྭི་ནྣ་ཉྷི ཀ་ཎྜཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་ཏྟེ་ན སཾ་སི་བྦི་ཏཱ་ནཾ ཀོ་ཊི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ཏྟེ ཚི་ནྣེ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྜཱ་ནི ཨུ་བྷ་ཏོ པ་ཏ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀ་ཎྜ་དྭ་ཡཾ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ དྭེ ཨ་ནྟཱ, སི་བྦི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཏ་ཎྷཱ, སུ་ཏྟེ ཚི་ནྣེ ཀ་ཎྜ་དྭ་ཡ་སྶ ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ནྟ་དྭ་ཡཾ ནི་རུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཨུ་བྷོ ཨ་ནྟེ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ, ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཙ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ལོ་ཀི་ཡ་ས་ཙྩ་དྭ་ཡཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཀོ་ཊི་ཀ་རོ པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི ནཱ་མ.
དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཏི་ཎྞཾ ཀ་ཎྜཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏི་ཎྞ་ཉྷི ཀ་ཎྜཱ་ནཾ སུ་ཏྟེ་ན སཾ་སི་བྦི་ཏཱ་ནཾ སུ་ཏྟེ ཚི་ནྣེ ཏཱི་ཎི ཀ་ཎྜཱ་ནི ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཏ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀ་ཎྜ་ཏྟ་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ནྡྷཱ, སུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཏ་ཎྷཱ. སཱ ཧི ཨ་ཏཱི་ཏཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་སི་བྦ་ཏི. སུ་ཏྟེ ཚི་ནྣེ ཀ་ཎྜ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཁ་ནྡྷཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ མ་ཛ྄ཛྷེཏི དྭི་ནྣཾ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ. སུ་ཁ་ཉྷི དུ་ཀྑ་སྶ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ སུ་ཁ་སྶ ཨ་ནྟ་རཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་ཎྷཱ སི་བྦི་ནཱིཏི ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡི་རཱ་གོ ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙྪེ་དཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཏཱ སི་བྦ་ཏི ནཱ་མ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི སེ་ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ.
པ་ཉྩ་མ་ཝཱ་རེ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེཏི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཝཱ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཀ་མྨ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ, མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཝཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ ཛ་ཝ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནཱ་མ.
ཚ་ཊྛ་ཝཱ་རེ ས་ཀྐཱ་ཡོཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ. ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་མུ་ད་ཡོཏི ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ. ས་ཀྐཱ་ཡ་ནི་རོ་དྷོཏི ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨. པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་ཉཱ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༢. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་པ་ཀྑི་ཀོ ཨེ་ཀོ. ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏྭཱ. ཨི་དཾ སོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཨེ་ཀཾ་སི་ཀཾ ཝཱ ཀ་ཐི་ཏཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ཝི་བྷ་ཛྫ་ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པུ་ཙྪ་ཏི. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀོཏི ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀོ. ནེ་ར་ཡི་ཀོཏི ནི་ར་ཡ་གཱ་མཱི. ཀ་པྤ་ཊྛོཏི ཀ་པྤ་ཊྛི་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཀ་པྤཾ ཋ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོཏི ན ས་ཀྐཱ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ. དྭེ་ཛ྄ཛྷནྟི དྭི་དྷཱ་བྷཱ་ཝཾ. ཝཱ་ལ་གྒ་ཀོ་ཊི་ནི་ཏྟུ་ད་ན་མ་ཏྟནྟི ཝཱ་ལ་སྶ ཨ་གྒ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ད་སྶེ་ཏ་བྦ་མ་ཏྟ་ཀཾ, ཝཱ་ལ་གྒ་ཀོ་ཊི་ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ. པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ནཱིཏི པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རོ་པ་རི་ཡ་ཏྟ་ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཏི་ཀྑ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་པི དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་པི དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ་ཏི ཛཱ་ནཱ་མི. ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱཏི ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཏཱ. ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཱཏི ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ. ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལནྟི ཀུ་ས་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཀུ་ས་ལཱ ཀུ་ས་ལནྟི ཏ་མྷཱ ཀུ་ས་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨ་ཉྙ་མྤི ཀུ་ས་ལཾ ནི་བྦ་ཏྟི་སྶ་ཏི. སཱ་ར་དཱ་ནཱིཏི སཱ་རཱ་དཱ་ནི ག་ཧི་ཏ་སཱ་རཱ་ནི, ས་ར་ད་མཱ་སེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི སུ་ཁ་ས་ནྣི་ཙི་ཏཱ་ནི. སུ་ཁེ་ཏྟེཏི མ་ཎྜ་ཁེ་ཏྟེ. ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཱཏི ས་རི་ཀྑ་ཀཱ. ཨ་བྷི་དོ ཨ་དྡྷ་ར་ཏྟནྟི ཨ་བྷི་ཨ་དྡྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་དྡྷ་ར་ཏྟེ ཨ་བྷི་མུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ. བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ས་མ་ཡེཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ ས་མ་ཡེ. པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོཏི ཀོ ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཉཱ་ཏོ་ཏི? ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་རཱ་ཛཱ. སོ ཧི པཱ་པ་མི་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི པ་རི་ཧཱི་ནོ. ཨ་པ་རེ་པི སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་སུ་ན་ཀྑ་ཏྟཱ་ད་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཉཱ་ཏཱ་ཝ. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཀོ ཉཱ་ཏོ? སུ་སཱི་མོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཨ་ཉྙེ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཀོ ཉཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ་ཏི? ས་ནྟ་ཏི་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨ་ཉྙེ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ.
༩. ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༣. ན་ཝ་མེ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦེ ཨ་པྤ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦེ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ, ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནི་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝོཏི ཀཱ་མེ ནི་དེ་ཏི ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ནི་དཱ་ནཾ. ས་མྦྷ་ཝ་ཏི ཏ་ཏོ་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ, ནི་དཱ་ན་མེ་ཝ ས་མྦྷ་ཝོ ནི་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝོ. ཝེ་མ་ཏྟ་ཏཱཏི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ.
ཀཱ་མ་གུ་ཎཱཏི ཀཱ་མ་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ, བ་ནྡྷ་ན་ཊྛེ་ན གུ་ཎཱ ‘‘ཨ་ནྟ་གུ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་སྶི་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཊྛཱཏི པ་རི་ཡི་ཊྛཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ མཱ ཝཱ, ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ནྟཱཏི ཀ་མ་ནཱི་ཡཱ. མ་ནཱ་པཱཏི མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཱ. པི་ཡ་རཱུ་པཱཏི པི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ཀཱ་མཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཀཱ་མེ་ན ཨུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཱ. ར་ཛ་ནཱི་ཡཱཏི རཱ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ. ནེ་ཏེ ཀཱ་མཱཏི ན ཨེ་ཏེ ཀ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ས་ངྐ་པྤ་རཱ་གོཏི ས་ངྐ་པྤ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ. ཀཱ་མོཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་མ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣེ་ཧི པ་ཧཱ་ཏ་བྦོ. ཀ་མ་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་མཱ ནཱ་མ. ཙི་ཏྲཱ་ནཱིཏི ཙི་ཏྲ་ཝི་ཙི་ཏྲཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི.
ཕ་སྶོཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཕ་སྶོ. ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནོཏི ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནོ. ཏ་ཛྫཾ ཏ་ཛྫནྟི ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀཾ ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀཾ. པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡནྟི དི་བྦེ ཀཱ་མེ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ སུ་ཙ་རི་ཏ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡོ ནཱ་མ, དུ་ཙྩ་རི་ཏ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་པུ་ཉྙ་བྷཱ་གི་ཡོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀོཏི ཨ་ཡཾ དུ་ཝི་དྷོ་པི ཀཱ་མ་པ་ཏྠ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨི་མཾ ནི་བྦེ་དྷི་ཀནྟི སོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཊྛཱ་ནེ་སུ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཾ སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཀཱ་མ་ནི་རོ་དྷནྟི ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ནེ ཨེ་ཝཾ ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཋཱ་ནེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏོ མ་གྒོ་ཝ ཀཱ་མ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
སཱ་མི་སཱཏི ཀི་ལེ་སཱ་མི་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝེ་པ་ཀྐནྟི ཝོ་ཧཱ་ར་ཝི་པཱ་ཀཾ. ཀ་ཐཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཧི ཝོ་ཧཱ་རོ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀོ ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ནནྟི ཨེ་ཏྠ ནཾ-ཨི་ཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི ཡ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝོ་ཧཱ་ར་ཝེ་པ་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ བ་ཧ་ལ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ནི་ར་ཡཾ ག་མེ་ནྟཱི་ཏི ནི་ར་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ, ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཧནྟི ཙེ་ཏ་ནཾ ཨ་ཧཾ. ཨི་དྷ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀཱ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ ག་ཧི་ཏཱ. ཙེ་ཏ་ཡི་ཏྭཱཏི དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ. མ་ན་སཱཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན. ནི་ར་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡནྟི ནི་ར་ཡེ ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟནྟི བ་ལ་ཝ་དུ་ཀྑཾ. ད་ནྡྷ་ཝི་རཱ་གཱིཏི ག་རུ་ཀཾ ན ཁི་པྤཾ ས་ཎི་ཀཾ ཝི་ག་ཙྪ་ན་ཀ་དུ་ཀྑཾ. ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏཱིཏི ཨུ་རཾ ཏཱ་ལེ༹་ཏྭཱ རོ་ད་ཏི. པ་རི་ཡེ་ཊྛིནྟི པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ. ཨེ་ཀ་པ་དཾ དྭི་པ་དནྟི ཨེ་ཀ་པ་ད་མ་ནྟཾ ཝཱ དྭི་པ་ད་མ་ནྟཾ ཝཱ, ཀོ མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྨོ་ཧ་ཝེ་པ་ཀྐནྟི ས་མྨོ་ཧ་ཝི་པཱ་ཀཾ. དུ་ཀྑ་སྶ ཧི ས་མྨོ་ཧོ ནི་སྶ་ནྡ་ཝི་པཱ་ཀོ ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་པི ཧི ཏ་སྶ ནི་སྶ་ནྡ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༡༠. སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༤. ད་ས་མེ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནནྟི སེ་ཊྛཾ ནི་ཙྩ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ. སཱི་ཧ་ནཱ་དནྟི ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ པ་མུ་ཁ་ནཱ་དཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐནྟི སེ་ཊྛ་ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཋཱ་ན་ཉྩ ཋཱ་ན་ཏོཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ. ཡ་མྤཱིཏི ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན. ཨི་ད་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ཨི་ད་མྤི ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ན་ཉཱ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ་ནནྟི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཱ་ནཾ, ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཝཱ ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ. ཋཱ་ན་སོ ཧེ་ཏུ་སོཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙེ་ཝ ཧེ་ཏུ་ཏོ ཙ. ཏ་ཏྠ ག་ཏི་ཨུ་པ་དྷི་ཀཱ་ལ་པ་ཡོ་གཱ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཋཱ་ནཾ, ཀ་མྨཾ ཧེ་ཏུ. ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནནྟི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ཝི་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ས་མཱ་དྷཱི་ནཾ ན་ཝ་ནྣཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ན་ཉྩ. སཾ་ཀི་ལེ་སནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཾ དྷ་མྨཾ. ཝོ་དཱ་ནནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡཾ དྷ་མྨཾ. ཝུ་ཊྛཱ་ནནྟི ‘‘ཝོ་དཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༨༢༨) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ པ་གུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ན་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ. ཧེ་ཊྛི་མཾ ཧེ་ཊྛི་མ་ཉྷི པ་གུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་སྶ པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཝོ་དཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. བྷ་ཝ་ངྒེ་ན པ་ན ས་བྦ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཝུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༠༢) ཝ་ཎྞི་ཏཱ་ནི. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. པུ་རི་མ་སྶཱ་པི ཉཱ་ཎ་ཏྟ་ཡ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཾ ཨི་ཙྪ་ནྟེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཧཱ་སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ. ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ. ས་མཱ་དྷི མ་གྒོཏི ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཡོ. ཨ་ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝོ. ཀུ་མྨ་གྒོཏི མི་ཙྪཱ་མ་གྒོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་བ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ཚ་ཊྛོ.
༧. དེ་ཝ་ཏཱ་ཝ་གྒོ
༡-༣. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥-༦༧. ས་ཏྟ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡནྟི ཨ་སྶ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ. དུ་པྤ་ཉྙ་ཏནྟི ནི་པྤ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ. དུ་ཏི་ཡེ པ་མཱ་དནྟི ས་ཏི་ཝི་པྤ་ཝཱ་སཾ. ཏ་ཏི་ཡེ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཝ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཎྞ་ཏྟི་སཱི་ལཾ. སེ་ཁ་དྷ་མྨནྟི སེ་ཁ་པ་ཎྞ་ཏྟི་སཱི་ལཾ. སཱི་ལཱ་ནཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་སཱི་ལཱ་ནི.
༤. ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོཏི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མོ. སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ག་ཎཱ་དཱི་སུ པ་ན ག་ཎེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ པ་རི་སཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ག་ཎེ ར་མ་ཏཱི་ཏི ག་ཎཱ་རཱ་མོ. པ་ཝི་ཝེ་ཀེཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀེ. ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་མི་ཏྟནྟི ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་མི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རཾ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛིནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ. ས་མཱ་དྷིནྟི མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི་ཉྩེ་ཝ ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི་ཉྩ. སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ད་ས སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི. ནི་བྦཱ་ནནྟི ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ.
༥. དེ་ཝ་ཏཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩. པ་ཉྩ་མེ སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱཏི སུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝོ. ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱཏི སུ་ཙི་མི་ཏྟ་ཏཱ. ས་ཏྠུ་གཱ་ར་ཝོཏི ས་ཏྠ་རི གཱ་ར་ཝ་ཡུ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
༦. ས་མཱ་དྷི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠. ཚ་ཊྛེ ན ས་ནྟེ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ་ན. ན པ་ཎཱི་ཏེ་ནཱཏི ན ཨ་ཏ་པྤ་ཀེ་ན. ན པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ལ་དྡྷེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ལ་དྡྷེ་ན ཨ་པྤ་ཏྟེ་ན. ན ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ག་ཏེ་ནཱཏི ན ཨེ་ཀ་གྒ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ་ན.
༧. ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༡. ས་ཏྟ་མེ ཏ་ཏྲ ཏ་ཏྲཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཝི་སེ་སེ. ས་ཀྑི་བྷ་བྦ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེཏི ཀཱ་ར་ཎེ. ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱད་ཡོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༣༩) སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏཱ. ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རཱིཏི ན སུ་ཀ་ཏ་ཀཱ་རཱི, ན ཨཱ་ད་ར་ཀཱ་རཱི. ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་ཀཱ་རཱིཏི ན ས་པྤཱ་ཡ་ཀཱ་རཱི, ན ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏ་དྷ་མྨ་ཀཱ་རཱི.
༨. བ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢. ཨ་ཊྛ་མེ བ་ལ་ཏནྟི བ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཐཱ་མ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རཱིཏི ན ས་ཏ་ཏ་ཀཱ་རཱི. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༩-༡༠. ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༣-༧༤. ན་ཝ་མེ ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ན ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛྷཱ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ད་ས་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
དེ་ཝ་ཏཱ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.
༨. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝ་གྒོ
༡. དུ་ཀྑ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༥. ཨ་ཊྛ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ས་ཝི་གྷཱ་ཏནྟི ས་ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཾ སོ་པ་དྡ་ཝཾ. ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་ན པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ན ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧཾ. པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ ཨ་ཝ་སྶཾ་བྷཱ་ཝི་ནཱི.
༢. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦. དུ་ཏི་ཡེ མཱ་ནནྟི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མ་ཉྙ་ནཾ. ཨོ་མཱ་ནནྟི ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནཾ. ཨ་ཏི་མཱ་ནནྟི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཙྩུ་ཎྞ་ཏི་མཱ་ནཾ. ཨ་དྷི་མཱ་ནནྟི ཨ་དྷི་ག་ཏ་མཱ་ནཾ. ཐ་མྦྷནྟི ཀོ་དྷ་མཱ་ནེ་ཧི ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ. ཨ་ཏི་ནི་པཱ་ཏནྟི ཧཱི་ན་སྶ ཧཱི་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནཾ.
༣. ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༧. ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱཏི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི. ཨ་ལ་མ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སནྟི ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སེ་སཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཕ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ཧ་ནནྟི ཏི་ཝི་དྷཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠུཾ. ལ་པ་ནནྟི ལཱ་བྷ་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝཱ ལ་པ་ནཾ.
༤. སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཡོ་ནི ཙ་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཉྩ་སྶ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨཱ་རཱ་མོཏི དྷ་མྨེ ར་ཏིཾ ཝི་ནྡ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ར་མ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཝཱ ར་མ་ཏཱི་ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མོ. པ་ཧཱ་ནེ ར་མ་ཏི, པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཝཱ ར་མ་ཏཱི་ཏི པ་ཧཱ་ནཱ་རཱ་མོ. ཏི་ཝི་དྷེ པ་ཝི་ཝེ་ཀེ ར་མ་ཏཱི་ཏི པ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་རཱ་མོ. ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ ནི་དྡུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་རཱ་མོ. ནི་པྤ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ ར་མ་ཏཱི་ཏི ནི་པྤ་པ་ཉྩཱ་རཱ་མོ.
༥. ཨ་དྷི་ག་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༩. པ་ཉྩ་མེ ན ཨཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོཏི ན ཨཱ་ག་མ་ན་ཀུ་ས་ལོ. ན ཨ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོཏི ན ཨ་པ་ག་མ་ན་ཀུ་ས་ལོ. ཚ་ནྡནྟི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡཾ. ན ཨཱ་ར་ཀྑ་ཏཱིཏི ན ར་ཀྑ་ཏི.
༦. མ་ཧ་ནྟ་ཏྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༠. ཚ་ཊྛེ ཨཱ་ལོ་ཀ་བ་ཧུ་ལོཏི ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་བ་ཧུ་ལོ. ཡོ་ག་བ་ཧུ་ལོཏི ཡོ་གེ བ་ཧུ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝེ་ད་བ་ཧུ་ལོཏི པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ. ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་བ་ཧུ་ལོཏི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ. ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོཏི ཨ་ཊྛ་པི་ཏ་དྷུ་རོ པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ. ཨུ་ཏྟ་རི ཙ པ་ཏཱ་རེ་ཏཱིཏི ས་མྤ་ཏི ཙ ཨུ་ཏྟ་རི་ཉྩ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏེ་ཝ. ས་ཏྟ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༨-༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ནི་ར་ཡ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༢-༨༤. ཨ་ཊྛ་མེ པ་ག་བྦྷོཏི ཀཱ་ཡ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ན་ཝ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ད་ས་མེ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཝཱཏི མ་ཧི་ཙྪ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ལོ་བྷ་དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝ་གྒོ ཨ་ཊྛ་མོ.
༩. སཱི་ཏི་ཝ་གྒོ
༡. སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. ན་ཝ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝནྟི སཱི་ཏ་ལ་བྷཱ་ཝཾ. ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ, ཀོ་ས་ཛྫཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝཱི་རི་ཡེ་ན པ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ, ནི་ར་སྶཱ་ད་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མྤ་ཧཾ་སི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ, ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ.
༢. ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༦. དུ་ཏི་ཡེ ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཉྩཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨེ་ཧི. ཀི་ལེ་སཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཱཏི ནི་ཡ་ཏ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝཱ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཝཱ་ཏི.
༤-༥. སུ་སྶཱུ་ས་ཏི་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༨-༨༩. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ན་ཏྠནྟི ཨ་ཝ་ཌྜྷིཾ. ཨ་ཏྠཾ རི་ཉྩ་ཏཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་ཨ་ཏྠཾ ཚ་ཌྜེ་ཏི. ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ཡཱཏི སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ་ཡ. པ་ཉྩ་མེ དི་ཊྛི་ས་མྤ་དནྟི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ.
༨-༡༡. ཨ་བྷ་བྦ་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༢-༩༥. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ཏྠུནྟི ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟ་བྦཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཝེ་རཱ་ནཾ དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཙ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཊྛ་མཾ བྷ་ཝནྟི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ཨ་ཊྛ་མཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ. ན་ཝ་མེ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ངྒ་ལེ་ནཱཏི དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་མ་ངྒ་ལེ་ན. ད་ས་མེ ས་ཡཾ་ཀ་ཏནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣནྟི ཨ་ཧེ་ཏུ་ནི་བྦ་ཏྟཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
སཱི་ཏི་ཝ་གྒོ ན་ཝ་མོ.
༡༠. ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་གྒོ
༡-༢. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦-༩༧. ད་ས་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནེཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ. ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནནྟི མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡེ ས་དྡྷ་མྨ་ནི་ཡ་ཏོཏི སཱ་ས་ན་ས་དྡྷ་མྨེ ནི་ཡ་ཏོ. ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ནཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན.
༧. ཨ་ན་ཝ་ཏྠི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༢. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ནོ་དྷིཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཝ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ, ན ཨི་ཏོ པ་རེ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱི་མཾ མ་རི་ཡཱ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ན་ཝ་ཏྠི་ཏཱཏི ཨ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ར་ཧི་ཏཱ, བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦ་ལོ་ཀེཏི ས་ཀ་ལེ ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀེ. སཱ་མ་ཉྙེ་ནཱཏི ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༨. ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༣. ཨ་ཊྛ་མེ མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཡཱཏི མེ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ. ས་ཏྟ ཧི སེ་ཁཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙ་ར་ནྟི, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་རི་ཙི་ཎྞ་ས་ཏྠུ་ཀོ.
༩. ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༤. ན་ཝ་མེ ཨ་ཏ་མྨ་ཡོཏི ཏ་མྨ་ཡཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཡོ, ཏཱ་ཧི ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ཧཾ་ཀཱ་རཱཏི ཨ་ཧཾ་ཀཱ་ར་དི་ཊྛི. མ་མཾ་ཀཱ་རཱཏི མ་མཾ་ཀཱ་ར་ཏ་ཎྷཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཝ་གྒོ ད་ས་མོ.
དུ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.