༡༨. ཨ་པ་ར་ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༨༢. ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤཱིཏི ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྟཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱུ་པ་མ་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ (ཨ. ནི. ༧.༧༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཧི མེ་ཏྟཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀེ ཀ་ཐཱ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི. ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མནྟི ‘‘ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ པ་ཋ་མཾ, ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི པ་ཋ་མ’’ནྟི ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༥༦༨) ཝུ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་ཝ. ཛྷཱ་ནནྟི ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ དུ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཏཱ ཧི པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ནོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ན ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ མ་གྒེ་ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི མ་གྒོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ, ཕ་ལཾ སུ་ཉྙ་ཏ་ཨ་ནི་མི་ཏྟ་ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏ-ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྠེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཡེ ནཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཡེ ནཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ བ་ཧུ་ལཱི ཀ་རོ་ནྟི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ་སུ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༣༨༣. དུ་ཏི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ‘‘ག་ཎ་ནཱ་ནུ་པུ་བྦ་ཏཱ དུ་ཏི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༥༧༩) ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༨༦-༣༨༧. མེ་ཏྟནྟི ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎཾ. ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིནྟི ཙི་ཏྟ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ. ཨི་དྷ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཱ་ཝ མེ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཀ་རུ་ཎཱ་དཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཝ་ཊྚཾ ཧོ་ནྟི, ཝ་ཊྚ་པཱ་དཱ ཧོ་ནྟི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དཱ ཧོ་ནྟི, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་དཱ ཝཱ ནི་རོ་དྷ་པཱ་དཱ ཝཱ ཧོ་ནྟི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ པ་ན ན ཧོ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ས་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ་ཏི.
༣༩༠. ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་པ་བྦཾ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་བྦཾ, ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་པ་བྦཾ, པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦཾ, དྷཱ་ཏུ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་བྦཾ, ན་ཝ་སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་པ་བྦཱ་ནི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱི་ལཱ་དི་ཀ་སི་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷེ ཀཱ་ཡེ ཏ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨི་མ་སྶ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཝ་ན་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ. ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྨཱ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ. ས་ཏི་མཱཏི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཝི་ནེ་ཡྻ ལོ་ཀེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶནྟི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ལོ་ཀེ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་ཏ་ཎྷ་ཉྩ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན སུ་དྡྷ་རཱུ་པ་ས་མྨ་ས་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི སུ་ཁཱ་དི་བྷེ་དཱ་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ‘‘སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. དུ་ཀྑཾ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ, སཱ་མི་སཾ ཝཱ སུ་ཁཾ, ནི་རཱ་མི་སཾ ཝཱ སུ་ཁཾ, སཱ་མི་སཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ, ནི་རཱ་མི་སཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ, སཱ་མི་སཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ, ནི་རཱ་མི་སཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ནི་རཱ་མི་སཾ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་དི་ཡཱ་མཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༨༠; ཝི་བྷ. ༣༦༣; མ. ནི. ༡.༡༡༣) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ. ཨཱ་ཏཱ་པཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཝ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་ས་ཏཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ལོ་ཀོཏི ཙེ་ཏྠ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ‘‘ས་རཱ་གཾ ཝཱ ཙི་ཏྟཾ ས་རཱ་གཾ ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༨༡; ཝི་བྷ. ༣༦༥; མ. ནི. ༡.༡༡༤) ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏེ སོ་ལ༹་ས་པྤ་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟེ ཏ་མེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶཱིཏི ‘‘པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཚ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༨༢-༤༠༣; ཝི་བྷ. ༣༦༧-༣༧༣; མ. ནི. ༡.༡༡༥-༡༣༦) ཨེ་ཝཾ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ ཝུ་ཏྟེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ དྷ་མྨ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཙ སུ་དྡྷ་ཨ་རཱུ་པ་ས་མྨ་ས་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་མྨ་ས་ནཾ. ཨི་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༣༩༤. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ. པཱ་པ་ཀཱ་ནནྟི ལཱ་མ་ཀཱ་ནཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ལོ་བྷཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཏཱིཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙྪ་ནྡཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཝཱ་ཡ་མ་ཏཱིཏི པ་ཡོ་གཾ པ་ར་ཀྐ་མཾ ཀ་རོ་ཏི. ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱིཏི ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ཏི. པ་ད་ཧ་ཏཱིཏི པ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནནྟི ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ. ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ལོ་བྷཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཋི་ཏི་ཡཱཏི ཋི་ཏ་ཏྠཾ. ཨ་ས་མྨོ་སཱ་ཡཱཏི ཨ་ན་སྶ་ན་ཏྠཾ. བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི པུ་ན་པྤུ་ན་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. ཝེ་པུ་ལླཱ་ཡཱཏི ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ. པ་རི་པཱུ་རི་ཡཱཏི པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀོ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ དུ་ཝི་དྷཱ ལོ་ཀི་ཡཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡཱ ས་བྦ་པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཧོ་ཏི, སཱ ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨི་དྷཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ མེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻུ’ནྟི ཨཱ་ཏ་པྤཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༤༥).
ཨེ་ཏྠ ཙ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙེ་ཝ མ་གྒོ ཙ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ ནཱ་མ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ. མ་གྒོ པ་ན ས་ཀིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ ཧི ཕ་ལ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ ད་ཏྭཱ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པུ་རི་མ་སྨི་མྤི ཝཱ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་ན ན ཡུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡཱ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ ས་བྦ་པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཀ་སྶ་པ་སཾ་ཡུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནུ་པྤ་ནྣཾ, བྷུ་ཏྭཱ་ཝི་ག་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡེ ཀི་ལེ་སཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ས་མ་ངྒི་ནོ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཀ་མྨེ པ་ན ཛ་ཝི་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷ་ཝི་པཱ་ཀོ བྷུ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏཾ ནཱ་མ, ཀ་མྨཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཾ བྷུ་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏཾ ནཱ་མ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི བྷུ་ཏྭཱ་ཝི་ག་ཏུ་པྤ་ནྣནྟི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཝི་པཱ་ཀོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨི་དཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ བྷཱུ་མི ནཱ་མ, ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ་པི ཧི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨི་དཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ – ‘‘ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ བྷཱུ་མི་སུ ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ག་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི.
ཨ་པ་ར་མྤི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རུ་པྤ་ནྣཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏུ་པྤ་ནྣ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ཏི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ས་ཀིཾ ཙ་ཀྑཱུ་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་མི་ཏྟེ ག་ཧི་ཏེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏཱ་ནུ་སྶ་རི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ཀི་ལེ་སཱ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཁཱི་རུ་ཀྑ་སྶ ཀུ་ཋཱ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧ་ཏཱ་ཧ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཁཱི་རཾ ན ནི་ཀྑ་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཨེ་ཝཾ. ཨི་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཡ་ཐཱ ཁཱི་ར་རུ་ཀྑཾ ཀུ་ཋཱ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧ་ནེ་ཡྻུཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ ཁཱི་རཾ ན ནི་ཀྑ་མེ་ཡྻཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ. ཨི་དཾ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏ་ཀི་ལེ་སཱ པ་ན བྷ་ཝ་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ.
ཨི་མེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནུ་པྤ་ནྣཾ, བྷུ་ཏྭཱ་ཝི་ག་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ན མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ, བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ. མ་གྒོ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨེ་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི. སོ ཡེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཧ་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི? ཏེ་ན ཧི ཁཱི་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཁེ་པེ་ཏི, ནི་རུ་དྡྷཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི, ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ཏི, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཧ་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི? ཏེ་ན ཧི ཨ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཧ་ཉྩི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི? ཏེ་ན ཧི ར་ཏྟོ རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, དུ་ཊྛོ དོ་སཾ, མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧཾ, ཝི་ནི་བ་དྡྷོ མཱ་ནཾ, པ་རཱ་མ་ཊྛོ དི་ཊྛིཾ, ཨ་ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ, ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཡཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི…པེ… ཏེ་ན ཧི ན་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ན་ཏྠི ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ, ན་ཏྠི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ན་ཏྠི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི. ཨ་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ…པེ… ཨ་ཏྠི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏ་རུ་ཎོ རུ་ཀྑོ…པེ… ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༢༡).
ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཛཱ་ཏ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑོ པ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཧི ས་ཕ་ལོ ཏ་རུ་ཎ་མྦ་རུ་ཀྑོ, ཏ་སྶ ཕ་ལཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻུཾ, སེ་སཱ་ནི པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་ཡོ པཱུ་རེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཐ་ཉྙོ པུ་རི་སོ ཏཾ ཕ་ར་སུ་ནཱ ཚི་ནྡེ་ཡྻ. ཏེ་ན་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ནཱ་སི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཙ ནཱ་སི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི, ན ས་ཀྐཱ ནཱ་སེ་ཏུཾ. ཡ་སྨིཾ པ་ན ས་མ་ཡེ སོ ཚི་ནྣོ, ཏ་དཱ ཕ་ལཱ་ནི་ཡེ་ཝ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནི་པི ཨ་ནཱ་སི་ཏཱ་ནི. ས་ཙེ པ་ན རུ་ཀྑོ ཨ་ཙྪི་ནྣོ ཨ་སྶ, ཨ་ཐ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི་ར་ས་ཉྩ ཨཱ་པོ་ར་ས་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ཡཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཏཱ་ནི ནཱ་སི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཧི ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ནེ་ཝ ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་གྒོ ནཱ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནཱ་པི ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡེ་ས་ཉྷི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ མ་གྒེ་ན ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི སི་ཡཱ, མ་གྒེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ཝ ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཝ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཝ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་རུ་ཎ་པུ་ཏྟཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་ན ཨ་ཝི་ཛཱ་ཡ་ན་ཏྠཾ བྱཱ་དྷི་ཏཱ་ནཾ རོ་ག་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ པཱི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫེ་ཧི ཝཱ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ མ་གྒོ ཡེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ན ཙ མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ ན པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡེ པ་ན མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ མ་གྒོ ཀི་ལེ་སེ་ཡེ་ཝ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷཱ, ཏེ་པི པ་ཛ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ, ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༦) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཨི་ཏི མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཏོ ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ སུ་ག་ཏི་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་ས་ཏོ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ སུ་ག་ཏི་ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ས་བྦ་བྷ་ཝེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི.
ཨ་ཐ མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཋི་ཏི་ཡཱ་ཏི? མ་གྒ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཝ. མ་གྒོ ཧི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ པུ་བྦེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཉྷི ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟཱ་རོ བྷ་ཝ་ནྟི; ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་མྷ, ཨ་ན་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མཱ’’ཏི. ཡཱ ཙ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཋི་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི ‘‘ཋི་ཏི་ཡཱ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་དཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱི་རི་ཡཾ ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཀ་ཐཱ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི.
༣༩༨-༤༠༡. ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ་སུ ཚ་ནྡཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷི, པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རཱ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་རཱ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏནྟི ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ. ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དཾ, ཨི་དྡྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ པཱ་ད་ནྟི ཨི་དྡྷི་པཱ་དཾ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༤༣༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཝ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༣༨༢) པ་ན་སྶ ཨ་ཏྠོ དཱི་པི་ཏོ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཡ་དཱ ཚ་ནྡཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཾ དྷུ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ པ་ཋ་མི་དྡྷི་པཱ་དོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀི་ཡོ, ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་པཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨི་མྤི སུ་ཏྟེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༤༠༢-༤༠༦. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཱ་དྷུ་རེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ. ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སོ་དྷེ་ནྟོ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ. ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཨ་སྶ་དྡྷེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ས་དྡྷེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
‘‘ཀུ་སཱི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
‘‘མུ་ཊྛ་སྶ་ཏཱི པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏཱི པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
‘‘ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, ས་མཱ་ཧི་ཏེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
‘‘དུ་པྤ་ཉྙེ པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ཏོ བྷ་ཛ་ཏོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏོ, ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༨༤-༡༨༥).
ཨེ་ཏྠ ཙ ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོཏི ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མཾ ཁ་ནྡྷ་ནྟ་རཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟ་རཾ, དྷཱ་ཏ་ནྟ་རཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ནྟ་རཾ, མ་གྒ་ནྟ་རཾ, ཕ་ལ་ནྟ་ར་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མེ་ས་ཉྷི ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ས་དྡྷཱ་དྷུ་རཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨི་མཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ནི་པི པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
ས་དྡྷཱ་བ་ལཱ་དཱི་སུ ས་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལ་ནྟི ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ. ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ས་དྡྷཱ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ན ཀ་མྤ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཾ ཀོ་ས་ཛྫེ་ན ན ཀ་མྤ་ཏི, ས་ཏི མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩེ་ན ན ཀ་མྤ་ཏི, ས་མཱ་དྷི ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ ན ཀ་མྤ་ཏི, པ་ཉྙཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཀ་མྤ་ཏཱི་ཏི ས་བྦཱ་ནི་པི ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
༤༡༨. ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨཱ་དི་པ་དཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡ་མ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཏཱ་ཝ ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི, སཱ པ་ནེ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙོ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀོ ར་ཉྙོ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི ‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧི་ར་ཉྙཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻ’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གེ དྷ་མྨེ ཨ་པི་ལཱ་པེ་ཏི ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༣) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཨ་པི་ལཱ་པ་ན་ར་སཱ, ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི་སྶཱ ཨེ་ཏཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཐེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ས་མྨོ་ས་ར་སཱ ཝཱ, གོ་ཙ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ས་ཏི ཨེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ་ཏི ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ.
ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་དྷི་སྶ ཝཱ ཨ་ངྒོ་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡཱ ཧི ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒཱི་ཡཱ་ཡ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ལཱི་ནུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝཱ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་ན་ནི་དྡཱ་ཡ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཝཱ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༧༨; དཱི. ནི. ༣.༡༤༣). ཏ་སྶཱ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ བོ་དྷི་ཡཱ ཨ་ངྒོ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཛྷཱ་ན་ངྒ་མ་གྒ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཡོ་པེ་ས ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་སཱ་མ་གྒི་ཡཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བོ་དྷཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ངྒོ་ཏི་པི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ སེ་ན་ངྒ་ར་ཐ་ངྒཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་ནཱ་ཧུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ – ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ཏི ཝཱ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ ‘‘བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ཏི ཀེ་ན་ཊྛེ་ན བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ? བོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ན་ཡེ་ནཱ་པི (པ་ཊི. མ. ༢.༡༧) བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ས་ཏྠོ སུ་ནྡ་རོ ཙ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ས་ཏི ཨེ་ཝ ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ, ཏཾ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ.
དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ ཝི་ཙི་ན་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡོ. སོ པ་ཝི་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨོ་བྷཱ་ས་ན་ར་སོ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ཝཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཝི་དྷི་ནཱ ཨཱི་ར་ཡི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙ ཝཱི་རི་ཡཾ. ཏཾ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨུ་པ་ཐ་མྦྷ་ན་ར་སཾ, ཨ་ནོ་སཱི་ད་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པཱི་ཎ་ཡ་ཏཱི་ཏི པཱི་ཏི. སཱ ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཏུ་ཊྛི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པཱི་ཎ་ན་ར་སཱ, ནེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ད་གྱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་པྤ་སྶ་མྦྷ་ན་ཏོ པ་སྶ་དྡྷི. སཱ ཨུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ད་ར་ཐ་མ་དྡ་ན་ར་སཱ, ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་པྥ་ནྡ་སཱི་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཏོ ས་མཱ་དྷི. སོ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ཝི་སཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ, ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ར་སོ, ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏོ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. སཱ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ས་མ་ཝཱ་ཧི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ, ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ར་སཱ, པ་ཀྑ་པཱ་ཏུ་པ་ཙྪེ་ད་ན་ར་སཱ ཝཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི བྲཱུ་ཧེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ཧི ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན, བྷ་ཏྟ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ཀ་ས་དི་སེ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན, ཏི་སྶ་ད་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རཱ་དི་ས་དི་སེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནེ་ན, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱ, ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ, དུ་པྤ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ, པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ, ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཙྪ་ཀ་ཏཱཏི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་མ་གྒ་ངྒ་ཛྷཱ་ན་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ.
ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཝི་ས་ད་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ. ཡ་དཱ ཧི་སྶ ཀེ་ས་ན་ཁ་ལོ་མཱ དཱི་གྷཱ ཧོ་ནྟི, ས་རཱི་རཾ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་ས་ཉྩེ་ཝ སེ་ད་མ་ལ་མ་ཀྑི་ཏ་ཉྩ, ཏ་དཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཝ་ཏྠུ ཨ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ཡ་དཱ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ ཛི་ཎྞཾ ཀི་ལི་ཊྛཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཝཱ ཧོ་ཏི, སེ་ནཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཨུ་ཀླཱ་པཾ, ཏ་དཱ བཱ་ཧི་རཾ ཝ་ཏྠུ ཨ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ཏ་སྨཱ ཀེ་སཱ་དི་ཙྪེ་ད་ནེ་ན ཨུ་དྡྷཾ་ཝི་རེ་ཙ་ན་ཨ་དྷོ་ཝི་རེ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་རཱི་ར་ས་ལླ་ཧུ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ཙྪཱ་ད་ན་ན་ཧཱ་པ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་ཝ་ཏྠུ ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ན་པ་རི་བྷ་ཎྜ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི བཱ་ཧི་ར་ཝ་ཏྠུ ཝི་ས་དཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨ་ཝི་ས་དེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ ཉཱ་ཎ་མྤི ཨ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི དཱི་པ་ཀ་པ་ལླ་ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱི་པ་སི་ཁཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ. ཝི་ས་དེ པ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རེ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ ཉཱ་ཎ་མྤི ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ནི དཱི་པ་ཀ་པ་ལླ་ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་དཱི་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་དཱི་པ་སི་ཁཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཱ ནཱ་མ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎཾ. ས་ཙེ ཧི་སྶ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི མ་ནྡཱ་ནི, ཏ་ཏོ ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ པ་གྒ་ཧ་ཀི་ཙྩཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ ད་སྶ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཝཱ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ བ་ལ་ཝཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཧཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཀྐ་ལི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཙེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ས་ཙེ པ་ན ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ བ་ལ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ནེ་ཝ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨི་ཏ་ར་ཀི་ཙྩ་བྷེ་དཾ. ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་སྶ་དྡྷཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཧཱ་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་པི སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཏྠུ ད་སྶེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་ཀ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏི ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩེ་སུ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ས་མཱ་དྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་སཾ་ས་ནྟི. བ་ལ་ཝ་ས་དྡྷོ ཧི མ་ནྡ་པ་ཉྙོ མུ་དྷ་པྤ་ས་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་ཏྠུ་མྷི པ་སཱི་ད་ཏི. བ་ལ་ཝ་པ་ཉྙོ མ་ནྡ་ས་དྡྷོ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀ་པ་ཀྑཾ བྷ་ཛ་ཏི, བྷེ་ས་ཛྫ་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཡ རོ་གོ ཨ་ཏེ་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ནི་ར་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་མ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་ད་ཏི. བ་ལ་ཝ་ས་མཱ་དྷིཾ པ་ན མ་ནྡ་ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཀོ་ས་ཛྫཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. བ་ལ་ཝ་ཝཱི་རི་ཡཾ མ་ནྡ་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ས་མཱ་དྷི པ་ན ཝཱི་རི་ཡེ་ན སཾ་ཡོ་ཛི་ཏོ ཀོ་ས་ཛྫེ པ་ཏི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནཱ སཾ་ཡོ་ཛི་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ པ་ཏི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ ས་མཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ཡ ཧི ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ ས་མཱ་དྷི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏཱི་པི ས་དྡྷཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ཨོ་ཀ་པྤེ་ནྟོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སུ པ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀ་མྨི་ཀ་སྶ པ་ཉྙཱ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི སོ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ན ས་མ་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ས་ཏི པ་ན ས་བྦ་ཏྠ བ་ལ་ཝ་ཏཱི ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཏི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ས་དྡྷཱ་ཝཱི་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་པཱ་ཏ་ཏོ ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀྑི་ཀེ་ན ཙ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཀོ་ས་ཛྫ་པཱ་ཏ་ཏོ ར་ཀྑ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ ལོ་ཎ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཝི་ཡ ས་བྦ་བྱ་ཉྫ་ནེ་སུ, ས་བྦ་ཀ་མྨི་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ ཝི་ཡ ཙ ས་བྦ་རཱ་ཛ་ཀི་ཙྩེ་སུ, ས་བྦ་ཏྠ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏི ཙ པ་ན ས་བྦ་ཏྠི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ (སཾ. ནི. ༥.༢༣༤) བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཙི་ཏྟ་ཉྷི ས་ཏི་པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ཨཱ་ར་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཙ ས་ཏི, ན ཝི་ནཱ ས་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ནི་གྒ་ཧོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
དུ་པྤ་ཉྙ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཱ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཨ་ནོ་གཱ་ལ༹ྷ་པ་ཉྙཱ་ནཾ དུ་མྨེ་དྷ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ. པ་ཉྙ་ཝ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ ས་མ་པ་ཉྙཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ. ག་མྦྷཱི་ར་ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་རེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ག་མྦྷཱི་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ནཱ་མ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ཏཱ, ག་མ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ན་ཏཱ, དཱ་ཡ་ཛྫ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་མ་ཧ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ནི་ར་ཡེ་སུ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ན་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ་པི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ཛཱ་ལ་ཀྑི་པ་ཀུ་མི་ནཱ་དཱི་ཧི ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི, པཱ་ཛ་ན་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ར་ཏུ་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ཀ་ཊ་ཝ་ཧ་ནཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་ར་མྤི ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ་ཧི ཨཱ་ཏུ་རཱི་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི, ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཨ་སུ་རེ་སུ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠ་ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛི་ཙ་མྨ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པཱ་དི་དུ་ཀྑཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ན ས་ཀྐཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཏེ བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ལོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ན་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ ལ་དྡྷུཾ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ, ཨ་ཡ་མཱ་ནི་སཾ་སོ ཝཱི་རི་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ག་ཏ་མ་གྒོ་ཝ ག་ནྟ་བྦོ, སོ ཙ ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ག་ནྟུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ག་མ་ན་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡེ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨི་མེ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ནེ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀཱ, ན དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ, ནཱ་པི ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཏེ པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི དེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་རཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནཱ དེ་ནྟི. ས་ཏྠཱ་རཱ་པི ‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷཱི་བ་ཧུ་ལོ སུ་ཁཾ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’ཏི ན ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་སྶ་ཏཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཨ་ཐ ཁོ ‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཏེ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. སོ དཱ་ནི ཏྭཾ ཀུ་སཱི་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡི་སྶ་སི. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཝ ཧི པི་ཎྜཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ཧཱ་མི་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཡ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཙ.
མ་ཧཱ་མི་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ཀ་སྶ་ཀ་ལེ་ཎེ ནཱ་མ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ཙ གོ་ཙ་ར་གཱ་མེ ཨེ་ཀཱ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཐེ་རཾ པུ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པུ་རཱ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཁཱི་རཾ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ས་པྤི, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ཕཱ་ཎི་ཏཾ, ཏ་ཝ བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཨ་ཡྻ་མི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཁཱི་ར་ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དེ་ཧི, ད་ཏྭཱ ཏྭ་ཉྩ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱ་སི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཧི་ཡྻོ པ་ཀྐཾ པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཀ་ཉྫི་ཡེ་ན བྷུ་ཏྟ་མྷཱི’’ཏི. དི་ཝཱ ཀིཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི, ཨ་མྨཱ་ཏི? སཱ་ཀ་པ་ཎྞཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལེ་ཧི ཨ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཧི, ཨ་མྨཱ་ཏི.
ཐེ་རོ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ་ཝ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི – ‘‘མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཀི་ར ཀ་ཉྫི་ཡེ་ན པཱ་རི་ཝཱ་སི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི, དི་ཝཱ་པི ཀ་ཎ་པ་ཎྞ་མྦི་ལ་ཡཱ་གུཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན པུ་རཱ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཁོ པ་ནེ་སཱ ནེ་ཝ ཁེ་ཏྟཾ ན ཝ་ཏྠུཾ ན བྷ་ཏྟཾ ན ཝ་ཏྠཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, ཏི་སྶོ པ་ན ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ དེ་ཏི. ཏྭཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཏཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི, ན ས་ཀྑི་སྶ་སཱི་ཏི, ཨ་ཡཾ ཁོ པ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཏ་ཡཱ ས་རཱ་གེ་ན ས་དོ་སེ་ན ས་མོ་ཧེ་ན ན ས་ཀྐཱ ག་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི པ་ཏྟཾ ཐ་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྛི་ཀཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཀ་ལེ་ཎ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩེ, ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ ཙཱི་ཝ་ར་ཝཾ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ན ནི་ཀྑ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝུ་ཏྠ་བྷི་ཀྑུ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཝི་ཀ་ས་མཱ་ན་མི་ཝ པ་དུ་མཾ མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ སི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི. ལེ་ཎ་དྭཱ་རེ རུ་ཀྑ་མྷི ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ –
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ་སི མཱ་རི་སཱ’’ཏི. –
ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ མ་ཧ་ལླ་ཀི་ཏྠི་ཡོ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘པཱ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི.
དཱ་རི་ཀཱ་པི བྷ་ཏྟཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ བྷཱ་ཏཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི མེ བྷཱ་ཏཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི དྭཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དི. སཱ ཐེ་རེ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟེ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཡོ་ཛི་ཏ་སྶ ཁཱི་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘སུ་ཁཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སཱ་པི ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་ར་སྶ ཧི ཏ་དཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི, ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, མུ་ཁཾ བ་ནྡྷ་ནཱ པ་ཝུ་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པ་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ.
མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨ་མྨ, བྷཱ་ཏི་ཀོ ཏེ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མེ པུ་ཏྟ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི ཏེ, ཨ་མྨ, བྷཱ་ཏཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ, ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – མ་ཧཱ་གཱ་མེ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ད་ལི་དྡ་པུ་རི་སོ དཱ་རུ་ཝི་ཀྐ་ཡེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནཱ་མཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜ་ཀ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ, ས་ཏྠཱ་རཱ ད་ལི༹་དྡ་དཱ་ན་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཐི་ཏོ, མ་ཡ་ཉྩ ནི་བ་དྡྷཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མ, པ་ཀྑི་ཀ་བྷ་ཏྟ་མ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟ་མྤི ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སཱ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་མཱི’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷེ་ན པ་ཀྑི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ནི་པྤ་རི་སྶ་ཡ་ཀཱ་ལོ ཧོ་ཏི, ད་ཧ་ར་སཱ་མ་ཎེ་རཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ལཱུ་ཁཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཏེ་སཾ པ་ཀྑི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི.
སཱ ཨི་ཏྠཱི ཏཾ དི་སྭཱ སཱ་མི་ཀ་སྶ ཀ་ཐེ་སི, ‘‘མ་ཡཱ དི་ནྣཾ ཚ་ཌྜེ་ནྟཱི’’ཏི ན པ་ན ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶཱ སཱ་མི་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཡྻཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི་མྷ. ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་སི, སཱ་མི, ས་པུ་ཏྟ་ཀཱ དུ་གྒ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏེ དྷཱི་ཏཱ, ཨི་མཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ར་དྷེ་ནུཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཁཱི་ར་ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ད་སྶཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སོ སཱ་དྷཱུ་ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་སཾ པུ་ཉྙེ་ན སཱ དྷེ་ནུ སཱ་ཡཾ ཏཱི་ཎི མཱ་ཎི་ཀཱ་ནི, པཱ་ཏོ ཏཱི་ཎི མཱ་ཎི་ཀཱ་ནི ཁཱི་རཾ དེ་ཏི. སཱ་ཡཾ ལ་དྡྷཾ ད་དྷིཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏ་ཏོ ག་ཧི་ཏ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན ས་པྤིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ས་པྤི་པ་རི་སེ་ཀཾ ཁཱི་ར་ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དེ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ གེ་ཧེ ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ཝ ལ་བྷ་ནྟི.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཾ དྷཱི་ཏུ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ལ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ ཙ མུ་ཏྟཱ, གེ་ཧེ ཙ ནོ བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་གཱ་ར་ཧཾ ཛཱ་ཏཾ. ཏྭཾ ཡཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝ་ཏྟེ མཱ པ་མ་ཛྫི. ཨ་ཧཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ དྷཱི་ཏ་རཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཨེ་ཀཾ པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ནྟ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་ཧི མཱ་སེ་ཧི དྭཱ་ད་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མ་མ དྷཱི་ཏུ མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི ཏེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དུ་སྶ་ནྟེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘གེ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་མྦ་རི་ཡ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཡ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ མ་ཧཱ་གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཐེ་རཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཡྻེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ག་མི་སྶཱ་མི. སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཧི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ དུ་ལླ་བྷཱ’’ཏི ཝེ་གེ་ན ཐེ་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝེ་ལཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཧ་ཏྠེ པུ་ཊ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཡྻ་སྶ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཀཱ་ལོ ས་མྤ་ཏྟོ, ཨ་ཡ་ཉྩ མེ པ་རི་བྦ་ཡོ ཧ་ཏྠེ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ གཱ་མ་དྭཱ་རཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡྻ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀོ པུ་ཊ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟོ. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཐོ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཏེ, བྷོ པུ་རི་ས, ད་མྨི, ཏཾ མེ པུ་ཊ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མཾ བྷ་ཏྟཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མཱ་ས་ཀ་མྤི ན ཨ་གྒྷ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ དེ་ཏི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ན དེ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ དྭེ ག་ཎྷ, ཏཱི་ཎི ག་ཎྷཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་བྦེ་པི ཏེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཨ་ཉྙེ་པི་སྶ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ‘‘ན དེ་མི’’ཙྩེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷོ, ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་སྶུ, ཏེ་པི ད་དེ་ཡྻཾ. ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷཱ་མི, ཨེ་ཏ་སྨིཾ མེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨེ་ཀོ ཨ་ཡྻོ ནི་སཱི་དཱ་པི་ཏོ, ཏུ་ཡ྄ཧ་མྤི ཀུ་ས་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དེ་ཧི མེ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཏེ་ན ཧི, བྷོ, ག་ཎྷ, ཨཱ་ཧ་ར ཏེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ཊ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་ར་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷ་བྷ་ཏྟེ དི་ནྣེ པ་ཏྟཾ པི་ད་ཧི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་སོ, ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨི་ཏོ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ མེ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨི་མཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ, ག་ཎྷ་ཐ ནཾ མཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎེ་ན པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ ནི་ཊྛི་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩེ ཐེ་རེ ཨུ་བྷོ་པི མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ.
ཐེ་རོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏྭཾ ན བྷུ་ཉྫ་སཱི’’ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་སི. ཐེ་རོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན ཀ་ཏཾ, མ་ཡཱ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཚ་ཝི་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏེ་སུ སུ་ཀྑ་ནྟེ་སུ་པི ནི་སི་ནྣ་པ་ལླ་ངྐེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ན ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཎྷི. སོ ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨོ་བྷཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. པུ་ན་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་པ་ལི་བོ་དྷཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ ཝི་པ་སྶི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ས་ཏྟ་མེ ཨ་རུ་ཎེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མེ ཀི་ལ་ནྟཾ ས་རཱི་རཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཙི་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ན པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ནྟྭཱ བྷེ་རིཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སི.
ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ་ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. མ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཀི་མ་ཏྠཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ཡེ་སཾ པ་ན མ་གྒེ ཝཱ ཕ་ལེ ཝཱ ཀ་ངྑཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ མཾ པུ་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི. ས་པྤུ་རི་ས ཏཱ་དི་སཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ས་ནྟཾ གུ་ཎཾ ན ཀ་ཐེ་ནྟི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏྠ ཀ་ངྑཱ ན་ཏྠི. ཀིཾ པ་ན ཏེ སཾ་ཝེ་ག་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི, ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཧཱ་གཱ་མེ ཝ་ལླི་ཡ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜ་ཀ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ བ་ཧི ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ར་དྷེ་ནུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟ་ས་ལཱ་ཀཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, སོ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཚ མཱ་སེ ཡ་ནྟ་སཱ་ལཱ་ཡ བྷ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ མཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་བྦེ་པི ཏེ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ད་ཏྭཱ པུ་ཊ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ས་བྦཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཧཾ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་ནྟྭཱ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘པི་ཎྜཱ་པ་ཙཱ་ཡ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སིཾ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟཱ ཙ་ཏ་སྶོ་པི པ་རི་སཱ ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཾ་སུ. ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ཐེ་རོ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཀ་ཐེ་ནྟོ་ཝ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜ་ཀ་མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ན ཕུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཙ་ལ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ཀཱ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཏི་སྶ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཐེ་རོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཙི་ཏ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རེ་ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཐེ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཡཱ ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཀ་སྶ་ཙི མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པུ་ཊ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ དི་ནྣ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ་ཏི. ཀེ་ན ཏེ ནི་ཡཱ་མེ་ན དི་ནྣ་ནྟི? སོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་བྦཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཐེ་ར་སྶ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ ཏཾ ཐེ་རཾ ས་ཉྫཱ་ན, སོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ ཝཱ’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཎིཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ མུ་ཁཾ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཧ་ད་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟོ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་པ་སཱ་དྷ་ནཾ དཱ་པེ་སི. ཏཾ པ་སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ‘‘ག་ཙྪ བྷཱ་ཏི་ཀ མ་ཧཱ་ཏི་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ཡྻཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཙི་ཏ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཙི་ཏ་ཀ་སྶ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཀ་ཎྞེ་ཧི ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི.
‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ས་ཏྠུ དཱ་ཡ་ཛྫཾ, ཡ་དི་དཾ ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནི ནཱ་མ, ཏཾ ན ས་ཀྐཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ. ཡ་ཐཱ ཧི ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་པུ་ཏྟོ’ཏི པ་རི་བཱ་ཧི་རཾ ཀ་རོ་ནྟི, སོ ཏེ་སཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན དཱ་ཡ་ཛྫཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀུ་སཱི་ཏོ་པི ཨི་དཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ན་དཱ་ཡ་ཛྫཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ་ཝ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི དཱ་ཡ་ཛྫ་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘མ་ཧཱ ཁོ པ་ན ཏེ ས་ཏྠཱ. ས་ཏྠུ་ནོ ཧི ཏེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ་པི, ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ་པི, ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཡ་མྤི, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ན་ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཀ་མྤི་ཏྠ. ཡུ་ཏྟཾ ནུ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠུ་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ་པི ཏྭཾ ཨི་དཱ་ནི ན ལཱ་མ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ཀོ, ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་རཱ་ཛ་ཝཾ་སེ ཛཱ་ཏོ་སི, སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཙ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཙ ན་ཏྟཱ, རཱ་ཧུ་ལ་བྷ་དྡ་སྶ ཀ་ནི་ཊྛོ, ཏ་ཡཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཛི་ན་པུ་ཏྟེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ན ཡུ་ཏྟཾ ཀུ་སཱི་ཏེ་ན ཝི་ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཙེ་ཝ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཝཱི་རི་ཡེ་ནེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ་སུ, ཏྭཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་སི, ན པ་ཊི་པ་ཛྫ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་མ་ཧ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཀུ་ཙྪིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཨ་ཛ་ག་ར་ས་དི་སེ ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡེ ཀུ་སཱི་ཏ་པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ པ་ཧི་ཏ་ཏྟེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཝི་རི་ཡུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི, དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་སཱི་ལ^ ཙཱ་ག་དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏི ཨུ་པ་ས་མཱ་ནུ་སྶ་ཏི, ལཱུ་ཁ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, སི་ནི་དྡྷ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶཱ་པི ཧི ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཙཱ་རཱ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་ར་མཱ་ནོ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶཱ་པི, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཀྑི་ཏཾ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, གི་ཧི་ནོ ད་ས་སཱི་ལཾ པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, དུ་བྦྷི་ཀྑ་བྷ་ཡཱ་དཱི་སུ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི ཙཱ་གཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, གི་ཧི་ནོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཡེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ དེ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྠི་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏེ ཀི་ལེ་སཱ ས་ཊྛི་པི ས་ཏྟ་ཏི་པི ཝ་སྶཱ་ནི ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཙེ་ཏི་ཡ་ད་སྶ་ན་བོ་དྷི་ད་སྶ་ན་ཐེ་ར་ད་སྶ་ནེ་སུ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ སཾ་སཱུ་ཙི་ཏ་ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝེ བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་སཱ་ད་སི་ནེ་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ག་དྲ་བྷ་པི་ཊྛེ ར་ཛ་ས་དི་སེ ལཱུ་ཁ་པུ་གྒ་ལེ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་སཱ་ད་བ་ཧུ་ལེ མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ སི་ནི་དྡྷ་པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པ་ཀེ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ པཱི་ཏི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ས་ཏྟ དྷ་མྨཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ན་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཨུ་ཏུ་སུ་ཁ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སུ་ཁ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཡོ་ག་ཏཱ, སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི.
པ་ཎཱི་ཏ་ཉྷི སི་ནི་དྡྷཾ ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶཱ་པི, སཱི་ཏུ་ཎྷེ་སུ ཙ ཨུ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ས་པྤཱ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ཉྩ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཉྩ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི པ་སྶ་དྡྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་ན མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ཛཱ་ཏི་ཀོ ས་བྦ་ཨུ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཀྑ་མོ ཧོ་ཏི, ན ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྶ ས་བྷཱ་ག་ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་ས་བྷཱ་གེ ཨུ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་བྷཱ་གེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཡོ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ པ་ར་སྶ ཙ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ཨི་མི་ནཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡོ ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི པ་རཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, སཾ་ཡ་ཏ་པཱ་ད་པཱ་ཎིཾ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ པ་སྶ་དྡྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀཱ་ད་ས དྷ་མྨཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏཱ, ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏཱ, ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ, ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ, ཛྷཱ་ན་ཝི་མོ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏཱ, ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་ཝི་ས་ད་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མ་ཏྟ་པ་ཊི་པཱ་ད་ན་ཏཱ ཙ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ ནཱ་མ ཀ་སི་ཎ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི ལཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ཝཱི་རི་ཡ་པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཏ་སྶ པ་གྒ་ཎྷ་ནཾ. ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨུ་དྡྷ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་སྶ་དྡྷི་ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ནེ་ན ཏ་སྶ ནི་གྒ་ཎྷ་ནཾ. ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏཱཏི ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་པ་ཡོ་ག་མ་ནྡ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་པ་ས་མ་སུ་ཁཱ་ན་དྷི་ག་མེ་ན ཝཱ ནི་ར་སྶཱ་དཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཊྛ་སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠུ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏི. ཨ་ཊྛ སཾ་ཝེ་ག་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནཱ་མ – ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི, ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ པ་ཉྩ་མཾ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ཊྛི་མཱུ་ལ་ཀཾ དུ་ཀྑ་ནྟི. ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎཱ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ་ན ཙ པ་སཱ་དཾ ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་ཏཱ’’ཏི.
ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ ནཱ་མ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ལཱི་ནཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཾ ཨ་ནི་ར་སྶཱ་དཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ས་མ་ཐ་ཝཱི་ཐི་པ་ཊི་པ་ནྣཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ནི་གྒ་ཧ་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནེ་སུ ན བྱཱ་པཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་སུ ཨ་སྶེ་སུ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘ས་མ་ཡེ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑ་ན་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ནཾ ཝཱ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནཾ. ས་མཱ་ཧི་ཏ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝཱ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝཱ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཝ་ནཱ བྷ་ཛ་ནཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནཱ. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ ནཱ་མ ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་དྷི་ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ཏཱ. ཨེ་ཝ་ཉྷི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏོ ཨེ་ས ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨུ་པེ་ཁཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི – ས་ཏྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ, ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཱ, ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ན་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱ, ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ཏྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ‘‘ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ག་མི་སྶ་སི, ཨེ་སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཏྭཾ ཀཾ ཀེ་ལཱ་ཡ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ, ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ན་ཏྠི, སོ ཏྭཾ ཀཾ ཀེ་ལཱ་ཡ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་སྶ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི. དྭཱི་ཧེ་ཝཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ‘‘ཨི་དཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་ར་ཉྩེ་ཝ ཛི་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཡ་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཚ་ཌྜ་ནཱི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཙེ པ་ན་སྶ སཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ནཱ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་སྶི་ཏུཾ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙ, ‘‘ཨ་ན་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཙཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཙཱི་ཝ་རེ, ཨེ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ན་པུ་གྒ་ལ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡོ པུ་གྒ་ལོ གི་ཧཱི ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་དི་ཀེ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དི་ཀེ མ་མཱ་ཡ་ཏི, ས་ཧ་ཏྠེ་ནེ་ཝ ནེ་སཾ ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ན་སཱུ་ཙི་ཀ་མྨ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷོ་ཝ་ན་ར་ཛ་ན་པ་ཏྟ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟ་མྤི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཀུ་ཧིཾ, ཨ་སུ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཀུ་ཧི’’ནྟི བྷ་ནྟ་མི་གོ ཝི་ཡ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ས་ཙྪེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཨ་སུ་ཀཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ‘‘ཨ་མྷེ་པི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་རེ་མ, ཏུ་མྷེ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀི་ལ་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ན དེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ཀེ་ལཱ་ཡ་ནོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་པ་ཏྟ་ཐཱ་ལ་ཀ་ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི མ་མཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏུ་མྤི ན དེ་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ‘‘མ་ཡ་མྤི ཨི་མཾ དྷ་ནཱ་ཡ་ནྟཱ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ནོ ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ཏེ་སུ དྭཱི་སུ་པི ཝ་ཏྠཱུ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཨུ་དཱ་སི་ནོ, ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ་ལཱ་ཡ་ན་པུ་གྒ་ལཾ ཨཱ་ར་ཀཱ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶཱ་པི, ས་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟ་སྶཱ་པི, ཋཱ་ན་ནི་ས་ཛྫཱ་དཱི་སུ ཏ་དུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ནཱ་མ, ཕ་ལེ པ་ཏྟེ བྷཱ་ཝི་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་པི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༤༡༩. ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ བྲཱུ་ཧེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་མྨཱ་ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ས་མྨཱ་ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ. ས་མྨཱ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ. ས་མྨཱ་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ས་མྨཱ་ཝོ་དཱ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. ས་མྨཱ་པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ས་མྨཱ་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་མྨཱ་ས་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི.
ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཏཱ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཙ པ་སྶ་ཏི ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་མོ་ཧ་ཝི་དྷ་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏོ. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དཱི་ནི ཙ པ་ཛ་ཧ་ནྟི, ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨེ ས་མྨཱ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ས་མྨཱ པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ས་མྨཱ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ས་མྨཱ ཝོ་དཱ་པེ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ པ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ཏི ས་མྨཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ས་མྨཱ པ་ད་ཧ་ཏི.
ཨ་པི ཙེ་སཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ནཱ་མ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ཏི, མ་གྒ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཀི་ཙྩ་ཏོ པ་ན དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་ད་ཡོ་པི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ནཱ་ན་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧོ་ནྟི, མ་གྒ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཏེ་སུ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཀི་ཙྩ་ཏོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤོ ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ས་ངྐ་པྤོ་ཏི ཏཱི་ཎི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝི་ར་ཏི་ཡོ་པི ཧོ་ནྟི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡོ་པི, མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཝི་ར་ཏི་ཡོ་ཝ. ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ས་མྨཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མྤི དྭ་ཡཾ ཀི་ཙྩ་ཏོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཡེ་ཝ.
ཨི་ཏི ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཡོ་གི་ནོ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དེ་སི་ཏཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘‘པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏོ པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠ’’ནྟི (དྷ. ས. ༡༦, ༢༠, ༢༩, ༣༤) ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཙོ་རེ གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཁེ་མེ་ན ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནི་བྦཱ་ནཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཡོ་གི་ནོ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དེ་སི་ཏཱ’’ཏི.
ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ན ཏ་སྶཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཧེ་ར་ཉྙི་ཀོ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊོ, ཨ་ཡཾ ཚེ་ཀོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ་པི པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ད་ཡོ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན པུ་རི་སེ་ན ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ དི་ནྣཾ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཾ ཏ་ཙྪ་ཀོ ཝཱ་སི་ཡཱ ཏ་ཙྪེ་ཏྭཱ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ དི་ནྣ་དྷ་མྨེ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ པ་ན ཏ་སྶཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟོ’’ཏི.
སྭཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ་པི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པུ་བྦེ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ་ཙཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༦༣). ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི པ་ཋ་མཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཝཱ་ཙཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ་ཏི ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཝུ་ཏྟོ.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ན ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཾ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཊྛ་མ་ཀ་སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཝུ་ཏྟོ.
ཨེ་ཝཾ སུ་དྡྷཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷོ མེ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པ་རི་ཏོ་སཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཏྟ་པྤ་མ་ཏྟེ་ན ཝི་ཧ་རི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཨི་དཾ ཝཱི་རི་ཡ་མཱ་ར་བྷི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཝུ་ཏྟོ.
ཏ་ཏོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡེ་ནཱ་པི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ས་ཏི སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་ཏི དེ་སི་ཏཱ.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ སཱུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནུ་པ་ཀཱ་རཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་སི་ཏྭཱ པ་ཧོ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷེ་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི དེ་སི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༤༢༧. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ པ་རི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྷི ནཱི་ལ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀེ་སེ ཝཱ པི་ཏྟེ ཝཱ ཨ་ཀྑི་ཏཱ་ར་ཀཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, པཱི་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མེ་དེ ཝཱ ཚ་ཝི་ཡཱ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ པཱི་ཏ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཾ་སེ ཝཱ ལོ་ཧི་ཏེ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ར་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨོ་དཱ་ཏ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཊྛི་མྷི ཝཱ ད་ནྟེ ཝཱ ན་ཁེ ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ སེ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི. ཏཾ པ་ན སུ་ནཱི་ལཾ སུ་པཱི་ཏཾ སུ་ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ སུ་ཨོ་དཱ་ཏ་ཀཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་སུ་དྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་སྶེ་ཝཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ནི་མི་ཏྟཾ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ་ནི. སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ ཧོ་ནྟི དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནི ཝཱ, པ་རི་ཏྟ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་དཾ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ས་མྤ་ནྣ་ག་ཧ་ཎི་ཀོ ཀ་ཊ་ཙྪུ་མ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀ་བ་ལ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ནཱ་ཡཾ མ་མ བྷཱ་རོ’’ཏི ཏཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན་སྶ ཨཱ་བྷོ་གོ ཀ་ཐི་ཏོ. སོ ཙ ཁོ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ, ན ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་བྷོ་ག་ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ཛྷཱ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ས་ཉྙཱ ཧི་སྶ ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨཱ་བྷོ་ག་ས་ཉྙཱ པ་ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶེ་ཝ.
ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཱིཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི, མ་ཧ་ནྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་ཐཱ མ་ཧ་གྒྷ་སོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་མྤི ཧོ་ཏུ, ཀིཾ ཨེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ན མ་ཧ་ནྟ་ཏོ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཉཱ་ཎུ་ཏྟ་རོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་ས་ད་ཉཱ་ཎོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏྠ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, ན་ཡི་དཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎེ བྷཱ་རོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཧ ནི་མི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་པྤ་ནཾ པཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ལཱ་བྷི་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱུ་པེ པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ.
བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ པ་རི་ཀ་མྨ་མྤི ནི་མི་ཏྟ་མྤི བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, སོ ཨེ་ཝཾ བ་ཧི་དྡྷཱ པ་རི་ཀ་མྨ་སྶ ཙེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ་ཡ ཙ ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི ཨེ་ཀོ་ཝ བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་ཏྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན, སུ་ཝ་ཎྞཾ དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན, དུ་བྦ་ཎྞཾ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ཨེ་ཏཱ་ནི ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི, སཱ ཙ ནེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཏཱ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཙ་རི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ.
པ་ཉྩ་མ་ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལཱ་ནཱིཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ་ནཱིཏི ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ན. ནཱི་ལ་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ནཱིཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན, ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་ཝི་ཝ་རཱ་ནི ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནཱི་ལཱ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནཱི་ལ་ནི་བྷཱ་སཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨོ་བྷཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ནཱི་ལོ་བྷཱ་སཱ་ནི ནཱི་ལ་པྤ་བྷཱ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏེ་ན ནེ་སཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་སུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི ཨི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ‘‘ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ནཱི་ལ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏི པུ་པྥ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཏྠ་སྨིཾ ཝཱ ཝ་ཎྞ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀ་སི་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ པ་རི་ཀ་མྨ་ཉྩ ཨ་པྤ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཨ་ཊྛ ཨ་བྷི་བྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཝ་ཊྚཱ་ནི་པི ཧོ་ནྟི ཝ་ཊྚ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནི་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི, ལོ་ཀི་ཡཱ་ནེ་ཝ པ་ན ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༤༣༥. རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ རཱུ་པཾ, ཏཾ ཨ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི རཱུ་པཱི. བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི བ་ཧི་དྡྷཱ་པི ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་སུ ཀ་སི་ཎེ་སུ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་ཉྙཱིཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ན རཱུ་པ་ས་ཉྙཱི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི.
སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ་སུ ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ཎྞ་ཀ་སི་ཎེ་སུ ཛྷཱ་ནཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ནྟོ་ཨ་པྤ་ནཱ་ཡཾ སུ་བྷ་ནྟི ཨཱ་བྷོ་གོ ན་ཏྠི, ཡོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷཾ སུ་བྷཾ ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, སོ ཡ་སྨཱ ‘‘སུ་བྷ་ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་མ་གྒེ པ་ན ‘‘ཀ་ཐཾ སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་མོ་ཀྑོ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… མེ་ཏྟཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཀ་རུ་ཎཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན…པེ… མུ་དི་ཏཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སུ་བྷ་ནྟྭེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་མོ་ཀྑོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༡༢) ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
༤༤༣. པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཀ་ལ་ཊྛེ་ན ཀ་སི་ཎཾ, པ་ཐ་ཝི ཨེ་ཝ ཀ་སི་ཎཾ པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎཾ. པ་རི་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ་པི ཨུ་གྒ་ཧ་ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་པི པ་ཊི་བྷཱ་ག་ནི་མི་ཏྟ་སྶཱ་པི ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶཱ་པི ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན པ་ཐ་ཝི་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏཾ ཧེ་ས བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཀ་སི་ཎཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ནྟེ་ན སཱི་ལཱ་ནི སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཡྭཱ་སྶ ད་ས་སུ པ་ལི་བོ་དྷེ་སུ པ་ལི་བོ་དྷོ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་དཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཡཾ ཡ་སྶ ས་པྤཱ་ཡཾ, ཏཾ ཏེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཁུ་དྡ་ཀ་པ་ལི་བོ་དྷུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟེ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༣༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎཾ ནཱ་ག་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ན ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཉྷི ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ས ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་སི་ཎཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི་པི ད་ས ཀ་སི་ཎཱ་ནི ཝ་ཊྚཱ་ནི་པི ཧོ་ནྟི ཝ་ཊྚ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ནི་པི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི ནི་རོ་དྷ་པཱ་ད་ཀཱ་ནི་པི, ལོ་ཀི་ཡཱ་ནེ་ཝ པ་ན ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནཱི་ཏི.
༤༥༣. ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ ད་ས་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ, ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི བྲཱུ་ཧེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ད་ས་ནྣཾ པ་ན ཨ་སུ་བྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ ས་བྦོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༠༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཡེ་ཝ. མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ས་མྨུ་ཏི་མ་ར་ཎཾ, ཁ་ཎི་ཀ་མ་ར་ཎཾ, ས་མུ་ཙྪེ་ད་མ་ར་ཎ་ནྟི ཏི་ཝི་དྷ་མྤི མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ ཨི་དྷ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ པ་ན་སྶཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༦༧ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨ་སི་ཏ་པཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དེ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ག་མ་ན་པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་དཱི་ནི ན་ཝ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཱ་ནི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶཱ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ན་ཡོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཡེ་ཝ. ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ས་བྦ་སྨི་མྤི ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཾ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨ་ནི་ཙྩེ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. དུ་ཀྑེ ཨ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི པ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑེ ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀེ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒཱ་ཧི་ཀཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. པ་ཧཱ་ན་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཝི་རཱ་ག་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་མེ་ཝ ཝི་རཱ་གཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཉྙ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་བྦ་ལོ་ཀེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩེ དུ་ཀྑ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ས་ཉྙཱ་ཧི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. པུ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཧི ད་ས་ཧི ས་ཉྙཱ་ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མཱ་ར་མྦྷོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༤༧༣. བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༤༨༣. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཧ་ག་ཏནྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟཾ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི བྲཱུ་ཧེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨ་པ་ར་ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.