(༡༥) ༡. ཨ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹-པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༨. ཨ་ཊྛཱ་ན་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཨ་ཊྛཱ་ནནྟི ཧེ་ཏུ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་ཀྑེ་པོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི ཏ་དཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་སྶ ཋཱ་ན་ནྟི ཙ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡནྟི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོཏི མ་གྒ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མྤ་ནྣོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཏ་སྶ ཧི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, པ་སྶ་ཏི ཨི་མཾ ས་དྡྷ་མྨཾ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, སེ་ཀྑཱ་ཡ ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨི་ཏི་པི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་རི་ཡོ ནི་བྦེ་དྷི་ཀ་པ་ཉྙོ ཨི་ཏི་པི, ཨ་མ་ཏ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨི་ཏི་པི་ཏི བ་ཧཱུ་ནི ནཱ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རནྟི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀེ་སུ ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཀ་ཉྩི ཨེ་ཀཾ ས་ངྑཱ་ར་མྤི. ནི་ཙྩ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ནི་ཙྩོ་ཏི ག་ཎྷེ་ཡྻ. ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི ན ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཡཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཧི སོ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀེ་སུ ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རཾ ནི་ཙྩ་ཏོ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ན ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟོ ཨ་ཡོ་གུ་ལོ༹ ཝི་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ, དི་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཧོ་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རཾ སུ་ཁ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༦༩. སུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱཏི ‘‘ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་རོ་གོ པ་ར་མྨ་ར་ཎཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༧༦, ༧༩; མ. ནི. ༣.༢༡, ༢༢) ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན སུ་ཁ་ཏོ གཱ་ཧཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ་དྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ཏྠཾ མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་པ་རི་ཏྟཱ་སི་ཏོ ཝི་ཡ ཙོ་ཀྑ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ གཱུ་ཐཾ ཀ་ཉྩི ས་ངྑཱ་རཾ སུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི.
༢༧༠. ཨ་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཀ་སི་ཎཱ་དི་པ་ཎྞ་ཏྟི་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ‘‘ས་ངྑཱ་ར’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཀ་ཉྩི དྷ་མྨནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ན. ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶཱ་པི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཾ ཡཾ ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ གཱ་ཧཾ ཝི་ནི་ཝེ་ཋེ་ཏི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧི ཡཾ ཡཾ ནི་ཙྩཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ག་ཎྷ་ནྟོ ཏཾ གཱ་ཧཾ ཝི་ནི་ཝེ་ཋེ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟ་ཏྟ་ཡེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཝི་ནི་ཝེ་ཋ་ནཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༢༧༡. མཱ་ཏ་རནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཛ་ནི་ཀཱ་ཝ མཱ་ཏཱ, ཛ་ན་ཀོ་ཝ པི་ཏཱ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ་ཝ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ར་ཧཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཀིཾ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻཱ་ཏི? ཨེ་ཏ་མྤི ཨ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཙེ་པི བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ག་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་མྤི ཀོ་ཙི ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ ‘‘ཨི་མཾ ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་ཧཱི’’ཏི, ནེ་ཝ སོ ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཡྻ. ཨ་ཐཱ་པི ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘ས་ཙེ ཨི་མཾ ན གྷཱ་ཏེ་སྶ་སི, སཱི་སཾ ཏེ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སཱི་ས་མེ་ཝ་སྶ ཚི་ནྡེ་ཡྻུཾ, ན ཙ སོ ཏཾ གྷཱ་ཏེ་ཡྻ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་ན མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ བ་ལ་ཝ་དཱི་པ་ན་ཏྠ་མེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – སཱ་ཝ་ཛྫོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དཱི་ནི་པི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནི ཀ་རི་སྶ་ཏི. མ་ཧཱ་བ་ལོ ཙ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ, ཡོ ཨེ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
༢༧༤. པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོཏི ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ. ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻཱཏི ཛཱི་ཝ་མཱ་ན་ཀ་ས་རཱི་རེ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ པི་ཝ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ལོ་ཧི་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཡྻ.
༢༧༥. ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻཱཏི ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀཾ ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡ ཋི་ཏཾ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘པ་ཉྩ་ཧུ་པཱ་ལི, ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ངྒྷོ བྷི་ཛྫ་ཏི – ཀ་མྨེ་ན, ཨུ་དྡེ་སེ་ན, ཝོ་ཧ་ར་ནྟོ, ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན, ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ནཱ’’ཏི (པ་རི. ༤༥༨).
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་པ་ལོ་ཀ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཀ་མྨེ་ན. ཨུ་དྡེ་སེ་ནཱཏི པ་ཉྩ་སུ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་སེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་ན. ཝོ་ཧ་ར་ནྟོཏི ཀ་ཐ་ཡ་ནྟོ, ཏཱ་ཧི ཏཱ་ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་དྷ་མྨཾ དྷ་མྨོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྷེ་ད་ཀ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནི དཱི་པེ་ནྟོ. ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ནཱཏི ‘‘ན་ནུ ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཐ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཀུ་ལཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ, མཱ་དི་སོ ནཱ་མ ཨུ་དྡྷ་མྨཾ ཨུ་བྦི་ན་ཡཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ གཱ་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་མྤི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཡུ་ཏྟཾ, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཝཱི་ཙི ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཝ་ནཾ ཝི་ཡ སཱི་ཏ་ལཱ, ཀིཾ ཨ་ཧཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཏོ ན བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན. ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨེ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ཨི་མཾ ས་ལཱ་ཀ’’ནྟི ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧེ་ན.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཀ་མྨེ་ཝ ཨུ་དྡེ་སོ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ, ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧཱ པ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཝ་ཏྠུ་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཧི ཝོ་ཧ་ར་ནྟེ་ན ཏ་ཏྠ རུ་ཙི་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ལཱ་ཀཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་བྷི་ནྣོ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷོ. ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཱ ཝཱ ས་ལཱ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཨུ་དྡེ་སཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་དཱ ས་ངྒྷོ བྷི་ནྣོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ནྣོ པུ་གྒ་ལོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡེ་ཡྻཱ་ཏི ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཡཱ་ནི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀ་རོ་ཏི, ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ. ཏེ་སཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ –
‘‘ཀ་མྨ་ཏོ དྭཱ་ར་ཏོ ཙེ་ཝ, ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཏོ ཏ་ཐཱ;
པཱ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ’’.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ཏོ ཏཱ་ཝ – ཨེ་ཏྠ ཧི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶེ་ཝ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཾ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་པི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ལི་ངྒཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟ་སྶ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡ་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི་པི ཀ་ཉྩ་ན་ཐཱུ་པེ་ཧི པཱུ་རེ་ཏྭཱ་པི ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ་པི བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་ཎྞཾ ཨ་མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ ནི་ར་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ པ་ན ས་ཡཾ མ་ནུ་སྶོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ, ས་ཡཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི, ཏ་སྶ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, བྷཱ་རི་ཡཾ པ་ན ཧོ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ་ཝ པ་ན ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ས་ངྒཱ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ཙོ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ལ༹་ཀཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ་པི ཧི ཨེ་ལ༹་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཾ མ་ནུ་སྶོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཾ མཱ་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ མཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ཏི. ཨེ་ལ༹་ཀཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏི་ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ ཝཱ ཨེ་ལ༹་ཀཾ མཱ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ན ཕུ་ས་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏི་ཨ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མཱ་རེ་ནྟོ ཕུ་ས་ཏེ་ཝ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་ར་སྨི་མྤི ཙ་ཏུ་ཀྐ་དྭ་ཡེ. ཡ་ཐཱ ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. མ་ནུ་སྶ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་མེ་ཝ ཙ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཕུ་ས་ཏི, ན ཡ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཾ. ཀ་མྨཾ པ་ན བྷཱ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. མ་ནུ་སྶ་ཨ་ར་ཧ་ནྟ་སྶ ཙ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྠ་པྤ་ཧཱ་རེ ཝཱ ཝི་སེ ཝཱ དི་ནྣེ་པི ཡ་དི སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ མ་ར་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡཾ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ དི་ནྣཾ དཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶེ་ཝ ཏཾ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི. སེ་ས་ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལེ མཱ་རེ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ན་ཏྠི, ཀ་མྨཾ པ་ན བྷཱ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་དེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་བྷེ་ཛྫ་ཀཱ་ཡ་ཏཱ་ཡ པ་རཱུ་པ་ཀྐ་མེ་ན ཙ་མྨ་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་པ་གྒྷ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་རཱི་ར་སྶ པ་ན ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ལོ་ཧི་ཏཾ ས་མོ་ས་ར་ཏི. དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན པ་ཝི་དྡྷ་སི་ལ་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ག་ཏཱ ས་ཀ་ལི་ཀཱ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་ད་ནྟཾ པ་ཧ་རི, ཕ་ར་སུ་ནཱ པ་ཧ་ཊོ ཝི་ཡ པཱ་དོ ཨ་ནྟོ་ལོ་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ཛཱི་ཝ་ཀོ པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ རུ་ཙི་ཡཱ ས་ཏྠ་ཀེ་ན ཙ་མྨཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ དུ་ཊྛ་ལོ་ཧི་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཕཱ་སུ་ཀ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཐ ཡེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཙེ་ཏི་ཡཾ བྷི་ནྡ་ནྟི, བོ་དྷིཾ ཚི་ནྡ་ནྟི, དྷཱ་ཏུ་མྷི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཀིཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ས་དི་སཾ. ས་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ པ་ན ཐཱུ་པཾ ཝཱ པ་ཊི་མཾ ཝཱ བཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ བོ་དྷི་སཱ་ཁཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཏ་ཏྠ ནི་ལཱི་ནཱ ས་ཀུ་ཎཱ ཙེ་ཏི་ཡེ ཝ་ཙྩཾ པཱ་ཏེ་ནྟི, ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. པ་རི་བྷོ་ག་ཙེ་ཏི་ཡ་ཏོ ཧི ས་རཱི་ར་ཙེ་ཏི་ཡཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ. ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ བོ་དྷི་མཱུ་ལ་མྤི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡཱ པ་ན བོ་དྷི་སཱ་ཁཱ བོ་དྷི་གྷ་རཾ བཱ་དྷ་ཏི, ཏཾ གེ་ཧ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. བོ་དྷི་ཨ་ཏྠ་ཉྷི གེ་ཧཾ, ན གེ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ བོ་དྷི. ཨཱ་ས་ན་གྷ་རེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་སྨིཾ པ་ན ཨཱ་ས་ན་གྷ་རེ དྷཱ་ཏུ ནི་ཧི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ བོ་དྷི་སཱ་ཁཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བོ་དྷི་ཛ་གྒ་ན་ཏྠཾ ཨོ་ཛཱ་ཧ་ར་ཎ་སཱ་ཁཾ ཝཱ པཱུ་ཏི་སཱ་ཁཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ, ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནེ ཝི་ཡ པུ་ཉྙ་མྤི ཧོ་ཏི.
ས་ངྒྷ་བྷེ་དེཔི སཱི་མ་ཊྛ་ཀ་ས་ངྒྷེ ཨ་ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ཝི་སུཾ པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཝོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་སྶཱ་ཝ་ན་ས་ལཱ་ཀ་གྒཱ་ཧ་སྶ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་དྡེ་སཾ ཝཱ ཨུ་དྡི་ས་ནྟ་སྶ བྷེ་དོ ཙ ཧོ་ཏི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨ་ཉྩ. ས་མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཝཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ བྷེ་དོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཏ་ཐཱ ན་ཝ་ཏོ ཨཱུ་ན་པ་རི་སཱ་ཡ. ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ན་ཝ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཡོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཏ་སྶ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ, དྷ་མྨ་ཝཱ་དི་ནོ པ་ན ཨ་ན་ཝ་ཛྫཱ. ཏ་ཏྠ ན་ཝ་ནྣ་མེ་ཝ ས་ངྒྷ་བྷེ་དེ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པཱ་ལི, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ན་ཝ་མོ ཨ་ནུ་སྶཱ་ཝེ་ཏི, ས་ལཱ་ཀཾ གཱ་ཧེ་ཏི ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ ཨི་དཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ, ཨི་མཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མཾ རོ་ཙེ་ཐཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཙ. ན་ཝ་ནྣཾ ཝཱ, ཨུ་པཱ་ལི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ན་ཝ་ནྣཾ ཝཱ ས་ངྒྷ་རཱ་ཛི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཙཱ’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༥༡). ཨེ་ཏེ་སུ ཙ པ་ན པ་ཉྩ་སུ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, སེ་སཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
དྭཱ་ར་ཏོཏི ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཱ་ནི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ཏོ་པི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་ཏོ་པི ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. པུ་རི་མཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ཝི་ཛྫཱ་མ་ཡ་པྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་པི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་མེ་ཝ པཱུ་རེ་ནྟི, ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ ཧ་ཏྠ་མུ་དྡྷཱ་ཡ བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ཏོ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་པི ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་མེ་ཝ པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ དྭཱ་ར་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཏོཏི ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡོ. ས་ཎྛ་ཧ་ནྟེ ཧི ཀ་པྤེ ཝཱ ཀ་པྤ་ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ཝི་ནཱ་སེ་ཡེ་ཝ མུ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ་པི ཧི ‘སྭེ ཀ་པྤོ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཛྫ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཾ ཀ་རོ་ཏི, སྭེ་ཝ མུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ར་ཎཾ པ་ན ན་ཏྠི. སེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་མྨཱ་ནི ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཡ་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
པཱ་ཀ་ཏོཏི ཡེ་ན ཙ པ་ཉྩ་པེ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྶ ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི, སེ་སཱ་ནི ‘‘ཨ་ཧོ་སི་ཀ་མྨཾ ནཱ་ཧོ་སི ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝེ ལོ་ཧི་ཏུ་པྤཱ་དོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་གྷཱ་ཏོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ས་ཙེ པི་ཏཱ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, མཱ་ཏཱ དུ་སྶཱི་ལཱ, ནོ ཝཱ ཏ་ཐཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི, པི་ཏུ་གྷཱ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ས་ཙེ མཱ་ཏཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི, མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ. དྭཱི་སུ་པི སཱི་ལེ་ན ཝཱ དུ་སྶཱི་ལེ་ན ཝཱ ས་མཱ་ནེ་སུ མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. མཱ་ཏཱ ཧི དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ནཱི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ ཙ པུ་ཏྟཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧཱིཏི པུ་རི་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་བྦེ་ས་མྤི ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི. ས་ངྒྷ་བྷེ་དོ པ་ན ‘‘ན ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི བྷི་ཀྑུ་ནཱི, ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ན སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ, ན སཱ་མ་ཎེ་རོ, ན སཱ་མ་ཎེ་རཱི, ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, ན ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏི. བྷི་ཀྑུ ཁོ, ཨུ་པཱ་ལི, པ་ཀ་ཏ་ཏྟོ ས་མཱ་ན་སཾ་ཝཱ་ས་ཀོ ས་མཱ་ན་སཱི་མཱ་ཡཾ ཋི་ཏོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡ་ཏཱི’’ཏི (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༥༡) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ས་བྦེ་པེ་ཏེ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ག་ཏཱ དོ་ས་མོ་ཧ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
༢༧༦. ཨ་ཉྙཾ ས་ཏྠཱ་རནྟི ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ས་ཏྠཱ ས་ཏྠུ ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ’’ཏི བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ཨ་ཉྙཾ ཏི་ཏྠ་ཀ་རཾ ‘ཨ་ཡཾ མེ ས་ཏྠཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཎྷེ་ཡྻ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༢༧༧. ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཏཱི་ཎི ཧི ཁེ་ཏྟཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ, ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ. སཱ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྦོ་དྷི་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་ར་ཝོ་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ ཙ ཀ་མྤ་ཏི. ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ པ་ན ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཨཱ་ཊཱ་ནཱ་ཊི་ཡ་པ་རི་ཏྟ་མོ་ར་པ་རི་ཏྟ་དྷ་ཛ་གྒ་པ་རི་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་རི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཎཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཝི་ས་ཡ་ཁེ་ཏྟ་སྶ པ་ན པ་རི་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ, ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཉེ་ཡྻཾ, ཉེ་ཡྻ་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༦༩; ཙཱུ་ལ༹་ནི. མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༨༥; པ་ཊི. མ. ༣.༥) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
ཨི་མེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཁེ་ཏྟེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི སུ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠི. ཏཱི་ཎི ཧི པི་ཊ་ཀཱ་ནི – ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ, སུ་ཏྟ་ནྟ་པི་ཊ་ཀཾ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ. ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ – མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ངྒཱི་ཏི, ཡ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ངྒཱི་ཏི, མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ངྒཱི་ཏི. ཨི་མཱ ཏི་སྶོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷེ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཨི་མཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི སུ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ཏྠི.
ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མནྟི ཨ་པུ་རེ ཨ་པ་ཙྪཱ, ཨེ་ཀ་ཏོ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ‘‘བོ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ན ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཏཱ་ཝ པུ་བྦེ་ཏི ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ཀ་མྤ་ནེ་ནེ་ཝ ཁེ་ཏྟ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ སཱ་ས་པ་མ་ཏྟཱ་པི དྷཱ་ཏུ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་ཙྪཱ་ཏི ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཧི ཋི་ཏཱ་སུ བུ་དྡྷཱ ཋི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. དྷཱ་ཏུ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ པ་ན ཛཱ་ཏེ ཨ་ཉྙ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི ན ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཏྟཱ. བུ་དྡྷཱ ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ. ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༧༢). ཡ་དི ཙ དྭེ ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ ཨ་ཊྛ ཝཱ སོ་ལ༹་ས ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཝི་ཧཱ་རེ དྭི་ནྣཾ ཙེ་ཏི་ཡཱ་ན་མྤི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨུ་ལཱ༹་རཱ ན ཧོ་ནྟི, བྷི་ཀྑཱུ་པི བ་ཧུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷཱ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྨཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
དེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཉྷི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཀཾ དྷ་མྨཾ ཨེ་ཀོ དེ་སེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ་པི སོ་ཝ དྷ་མྨོ དེ་སེ་ཏ་བྦོ སི་ཡཱ. ཏ་ཏོ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡོ སི་ཡཱ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ དེ་ས་ནཱ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཝི་ཝཱ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. བ་ཧཱུ་སུ ཙ བུ་དྡྷེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ བ་ཧཱུ་ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཝི་ཡ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ མ་དྷུ་ར་སྶ་རོ ལཱ་བྷཱི པུ་ཉྙ་ཝཱ’’ཏི ཝི་ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨཱ་པི ཨེ་ཝཾ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ མི་ལི་ནྡ་ར་ཉྙཱ པུ་ཊྛེ་ན ནཱ་ག་སེ་ན་ཏྠེ་རེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་ཏྠ (མི. པ. ༥.༡.༡) –
‘‘བྷ་ནྟེ, ནཱ་ག་སེ་ན, བྷཱ་སི་ཏ་མྤི ཧེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. དེ་སེ་ནྟཱ ཙ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ དེ་སེ་ནྟི, ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཐེ་ནྟི, སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟཱ ཙ ཏཱི་སུ སི་ཀྑཱ་སུ སི་ཀྑཱ་པེ་ནྟི, ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ ཨ་པྤ་མཱ་ད་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི. ཡ་དི, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ས་བྦེ་ས་མྤི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཨུ་དྡེ་སོ ཨེ་ཀཱ ཀ་ཐཱ ཨེ་ཀཱ སི་ཀྑཱ ཨེ་ཀཱ ཨ་ནུ་སི་ཊྛི, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཀེ་ན་པི ཏཱ་ཝ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ན ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ་པི བུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, དྭི་ནྣཾ པ་བྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨོ་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཙ དྭེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ སུ་ཁཾ ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻུཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་མཱ་ནཱ ཙ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཏྠ མེ ཀཱ་ར་ཎཾ དེ་སེ་ཧི, ཡ་ཐཱ་ཧཾ ནི་སྶཾ་ས་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི’’.
‘‘ཨ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ལེ་ཡྻ ཀ་མྤེ་ཡྻ ན་མེ་ཡྻ ཨོ་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཝཱ ཨེ་ཀ་པུ་རི་ས་ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་རི་སེ ཨ་བྷི་རཱུ་ལ༹ྷེ སཱ ནཱ་ཝཱ ས་མུ་པཱ་དི་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨ་ཐ དུ་ཏི་ཡོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཏཱ་དི་སོ ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ན ཝ་ཡེ་ན པ་མཱ་ཎེ་ན ཀི་ས་ཐཱུ་ལེ་ན ས་བྦ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒེ་ན, སོ ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ སཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཝཱ དྭི་ནྣ་མྤི དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི? ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཙ་ལེ་ཡྻ ཀ་མྤེ་ཡྻ ན་མེ་ཡྻ ཨོ་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ན་མེ་ཡྻ ཝི་ཀི་རེ་ཡྻ ཝི་དྷ་མེ་ཡྻ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཡྻ, ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨོ་སཱི་དེ་ཡྻ ཨུ་ད་ཀེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི, ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཡ་དི དུ་ཏི་ཡོ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཙ་ལེ་ཡྻ…པེ… ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
‘‘ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཚཱ་དེ་ནྟཾ ཡཱ་ཝ ཀ་ཎྛ་མ་བྷི་པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ. སོ དྷཱ་ཏོ པཱི་ཎི་ཏོ པ་རི་པུ་ཎྞོ ནི་ར་ནྟ་རོ ཏ་ནྡི་ཀ་ཏོ ཨ་ནོ་ན་མི་ཏ་ད་ཎྜ་ཛཱ་ཏོ པུ་ན་དེ་ཝ ཏ་ཏྟ་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ. ཨ་པི ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ སུ་ཁི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི? ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ས་ཀིཾ་བྷུ་ཏྟོ་ཝ མ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་དྷཱ་ར་ཎཱི…པེ… ན ཋཱ་ན་མུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི.
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝི ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་ཀ་ཊཱ ར་ཏ་ན་པ་རི་པཱུ་རི་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་ས་མཱ. ཨེ་ཀ་སྨཱ ས་ཀ་ཊ་ཏོ ར་ཏ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་ཀ་ཊེ ཨཱ་ཀི་རེ་ཡྻུཾ, ཨ་པི ནུ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀ་ཊཾ དྭི་ནྣ་མྤི ས་ཀ་ཊཱ་ནཾ ར་ཏ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཏི? ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ནཱ་བྷི་པི ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ཡྻ, ཨ་རཱ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནེ་མཱི་པི ཏ་སྶ ཨོ་པ་ཏེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཀྑོ་པི ཏ་སྶ བྷི་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་ར་ཏ་ན་བྷཱ་རེ་ན ས་ཀ་ཊཾ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་དྷ་མྨ་བྷཱ་རེ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཙ་ལ་ཏཱི་ཏི.
‘‘ཨ་པི ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བུ་དྡྷ་བ་ལ་པ་རི་དཱི་པ་ནཱ་ཡ ཨོ་སཱ་རི་ཏཾ. ཨ་ཉྙ་མྤི ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཡ་ཐཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭི་ནྣཾ བ་ལ་ཝཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩོ’ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་དི དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་ཝཱ་དོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷོ’ཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨི་དཾ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
‘‘ཨ་པ་ར་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཎོ་ཧི, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡ་དི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཨ་གྒོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཛེ་ཊྛོ བུ་དྡྷོ་ཏི…པེ… སེ་ཊྛོ བུ་དྡྷོ་ཏི. ཝི་སི་ཊྛོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, པ་ཝ་རོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་ས་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་ས་མ་ས་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ས་མོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ བུ་དྡྷོ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཡཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ མི་ཙྪཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་མྤི ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ, ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྭེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
‘‘ཨ་པི་ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཨེ་སཱ, ཡཾ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་ནཾ. ཨ་ཉྙ་མྤི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཧ་ནྟཱི, སཱ ཨེ་ཀཱ་ཡེ་ཝ. སཱ་ག་རོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. སི་ནེ་རུ གི་རི་རཱ་ཛ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨཱ་ཀཱ་སོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ས་ཀྐོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. བྲ་ཧྨཱ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ མ་ཧ་ནྟོ, སོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཏྠ ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སོ ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. སུ་ཀ་ཐི་ཏོ, བྷ་ནྟེ ནཱ་ག་སེ་ན, པ་ཉྷོ ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹. ཧེ་ཊྛཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ པ་དེ་ན ད་ས ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི་པི ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ནྟི. བུ་དྡྷཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ཝཱ་རི་ཏེ ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཝཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
པ་ཋ་མ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.