༡༣. ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༠. ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོཏི ཨེ་ཀོ པུ་གྒ་ལོ. ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀོཏི དུ་ཏི་ཡཱ་དི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཏྠོ ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. པུ་གྒ་ལོཏི ས་མྨུ་ཏི་ཀ་ཐཱ, ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཀ་ཐཱ. བུ་དྡྷ་སྶ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ དེ་ས་ནཱ – ས་མྨུ་ཏི་དེ་ས་ནཱ, པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘པུ་གྒ་ལོ ས་ཏྟོ ཨི་ཏྠཱི པུ་རི་སོ ཁ་ཏྟི་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དེ་ཝོ མཱ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ས་ནཱ, ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ཁ་ནྡྷཱ དྷཱ་ཏཱུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ ས་མྨུ་ཏི་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མོ་ཧཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠཱ, ཏེ་སཾ ས་མྨུ་ཏི་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏི. ཡེ པ་ན པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མོ་ཧཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་མ་དྷི་ག་ནྟུཾ ས་མ་ཏྠཱ, ཏེ་སཾ པ་ར་མ་ཏྠ་དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ཧི དེ་ས་བྷཱ་སཱ་ཀུ་ས་ལོ ཏི་ཎྞཾ ཝེ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ན་ཀོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཡེ ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཱ་ཡ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ་སཾ ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཡེ ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ བྷཱ་སཱ་ཡ, ཏེ་སཾ ཏཱ་ཡ ཏཱ་ཡ བྷཱ་སཱ་ཡ. ཨེ་ཝཾ ཏེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཚེ་ཀཾ བྱ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མཱ་ག་མྨ ཁི་པྤ་མེ་ཝ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, ཏ་ཡོ ཝེ་དཱ ཝི་ཡ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི, དེ་ས་བྷཱ་སཱ་ཀོ་ས་ལླ་མི་ཝ ས་མྨུ་ཏི་པ་ར་མ་ཏྠ་ཀོ་ས་ལླཾ, ནཱ་ནཱ་དེ་ས་བྷཱ་སཱ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཝི་ཡ ས་མྨུ་ཏི་པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ད་མི་ལ༹་བྷཱ་སཱ་དི་ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མྨུ་ཏི་པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན དེ་ས་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་ཧ ཙེ་ཏྠ –
‘‘དུ་ཝེ ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ཀྑཱ་སི, ས་མྦུ་དྡྷོ ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ;
ས་མྨུ་ཏིཾ པ་ར་མ་ཏྠ་ཉྩ, ཏ་ཏི་ཡཾ ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི.
‘‘ས་ངྐེ་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩཾ, ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཀཱ་ར་ཎཱ;
པ་ར་མ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩཾ, དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་སྶ, ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ;
ས་མྨུ་ཏིཾ ཝོ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ན ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི – ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་ར་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ, ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི. ‘‘ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཧི་རི་ཡ་ནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟཱི’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་མྨོ་ཧ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཊི་ས་ཏྟུ ཧོ་ཏི ‘‘ཀི་མི་དཾ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཧི་རི་ཡ་ནྟི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏྠཱི ཧི་རི་ཡ་ཏི ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཏི, པུ་རི་སོ ཁ་ཏྟི་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དེ་ཝོ མཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན པ་ཊི་ས་ཏྟུ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
‘‘ཁ་ནྡྷཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀཱ, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པི་ཏཱ, དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་ར་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
‘‘ཁ་ནྡྷཱ མཱ་ཏ་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ནྟི, པི་ཏ་རཾ, ཨ་ར་ཧ་ནྟཾ, རུ་ཧི་རུ་པྤཱ་ད་ཀ་མྨཾ, ས་ངྒྷ་བྷེ་ད་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
‘‘ཁ་ནྡྷཱ མེ་ཏྟཱ་ཡ་ནྟི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་ར་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
‘‘ཁ་ནྡྷཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
‘‘ཁ་ནྡྷཱ དཱ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཊི་ས་ཏྟུ ཧོ་ཏི ‘‘ཀི་མི་དཾ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘པུ་གྒ་ལཱ པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟི སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ས་མྨོ་ཧཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ན པ་ཊི་ས་ཏྟུ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཝི་སུ་དྡྷི་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཉྩ བུ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ན་པྤ་ཛ་ཧ་ནྟི, ལོ་ཀ་ས་མ་ཉྙཱ་ཡ ལོ་ཀ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ ལོ་ཀཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི. ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀ་ས་མྨུ་ཏི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏྠ་མྤི པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི.
ཨི་ཏི ཨེ་ཀོ ཙ སོ པུ་གྒ་ལོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ. ཀེ་ན་ཊྛེ་ན ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ? ཨ་ས་དི་ས་ཊྛེ་ན གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ཨ་ས་མ་ས་མ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི. སོ ཧི ད་ས་ནྣཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་ར་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ སེ་ས་མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ཨ་ས་དི་སོ་ཏི ཨ་ས་དི་ས་ཊྛེ་ན་པི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ. ཡེ ཙ་སྶ ཏེ གུ་ཎཱ, ཏེ སེ་ས་ས་ཏྟཱ་ནཾ གུ་ཎེ་ཧི ཝི་སི་ཊྛཱ་ཏི གུ་ཎ་ཝི་སི་ཊྛ་ཊྛེ་ན་པི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ. པུ་རི་མ་ཀཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་ས་མཱ, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨེ་ཀོ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་གུ་ཎེ་ཧི ཙེ་ཝ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་གུ་ཎེ་ཧི ཙ ས་མོ་ཏི ཨ་ས་མ་ས་མ་ཊྛེ་ན་པི ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ.
ལོ་ཀེཏི ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ – ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ, ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ, ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ་ཏི. ཏེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༣༥-༡༣༦) ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་པི ཙེ་ས ན དེ་ཝ་ལོ་ཀེ, ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་པི ན ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་བྦ་ཊྛཱ་ནེ་སུ.
‘‘པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ག་ཛ་ངྒ་ལཾ ནཱ་མ ནི་ག་མོ, ཏ་སྶ པ་རེ་ན མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ. པུ་ར་ཏྠི་མ་ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ས་ལླ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ན་དཱི, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ. ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ སེ་ཏ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ ནཱ་མ ནི་ག་མོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ. པ་ཙྪི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཐཱུ་ཎཾ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ. ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨུ་སཱི་ར་དྡྷ་ཛོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ པ་ཙྩ་ནྟི་མཱ ཛ་ན་པ་དཱ, ཨོ་ར་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༥༩) ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཙྪི་ནྣེ ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ བུ་དྡྷ་མཱ་ཏཱ བུ་དྡྷ་པི་ཏཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ ཨ་ཉྙེ ཙ སཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཝི་པྤ་ཀ་ཏ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ. ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་ཉྩེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཉྙེ་ན ས་དྡ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ, ཨུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ཧི དཱི་པ་ངྐ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ལ་དྡྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎོ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀེ དྷ་མྨེ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ མ་ཡཱ པཱུ་རེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཀ་ཏ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནོ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི་ཏི ཨི་མཱ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི, ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ནཱ་མ. པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀེ དྷ་མྨེ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ ས་ཏྟ་པ་ཎྞཱ་ས་ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་པི, ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀེ ད་ས མཱ་སེ ག་བྦྷ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཏི་ཊྛ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དི་སྭཱ རཱ་ཧུ་ལ་བྷ་དྡ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཚ་ནྣ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཝཱ་ཧ་ན་ཝ་རཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ནཱ་མ. ཏཱི་ཎི ར་ཛྫཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ནཱ་མ. པ་རི་པ་ཀྐ་ག་ཏེ ཉཱ་ཎེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ནཱ་མ. སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ པ་རི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ས་མ་ན་ནྟ་རེ དྭཱ་ད་ས་ངྒཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མ་ཏོ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ནཱ་མ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་པི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཧི སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ས་ཧེ་ཝ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་ཀ་ལོ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཱ་དི གུ་ཎ་རཱ་སི ཨཱ་ག་ཏོ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏེ ནི་པྥ་ཏྟ་ས་བྦ་ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨི་མ་སྨི་མྤི སུ་ཏྟེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨུ་པྤ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡཱཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཧི་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. བ་ཧུ་ཛ་ན་སུ་ཁཱ་ཡཱཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སུ་ཁ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡཱཏི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་ར་ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི? ཡོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པི་ཝི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི, ཏ་སྶ. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜཱ ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟཱ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ན སེ་ཝི་ཏ་བྦཱ’’ཏི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༡༣; སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡) དེ་སི་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀོ་ཊི་ས་ངྑཱ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པི་ཝིཾ་སུ, ཨེ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ. པ་ཉྩ་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠; སཾ. ནི. ༣.༥༩) པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ ཐེ་རཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཨེ་ཏ་སྶ་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ཏ་ཏོ ཡ་ས་དཱ་ར་ཀ་པྤ་མུ་ཁེ པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས པུ་རི་སེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི, ཏ་ཏོ ཀ་པྤཱ་སི་ཀ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཏིཾ་ས བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡེ ཏ་ཡོ མ་གྒེ ཙ ཏཱི་ཎི ཕ་ལཱ་ནི ཙ ས་མྤཱ་པེ་སི, ཨེ་ཏ་སྶ་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ག་ཡཱ་སཱི་སེ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤) ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི, ཏཱ་ལ་ཊྛི་ཝ་ནེ བི་མྦི་སཱ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ན་ཧུ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཨེ་ཀཾ ན་ཧུ་ཏཾ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚ་ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པཱི་ཏཾ. སུ་མ་ན་མཱ་ལཱ་ཀཱ་ར་ས་མཱ་ག་མེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཙ. དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀ་ས་མཱ་ག་མེ ད་ས་ཧི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི, ཁ་དི་ར་ངྒཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་མཱ་ག་མེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི, ཛ་མྦུ་ཀ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་མཱ་ག་མེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཙ. ཨཱ་ན་ནྡ་སེ་ཊྛི་ས་མཱ་ག་མེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ ཙ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པཱི་ཏཾ. པཱ་སཱ་ཎ་ཀ་ཙེ་ཏི་ཡེ པཱ་རཱ་ཡ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཀ་ཐཱ་དི་ཝ་སེ ཙུ་དྡ་ས ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པི་ཝིཾ་སུ. ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཝཱི་ས་ཏི པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཡོ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ ཨ་སཱི་ཏི པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཡོ, དེ་ཝོ་རོ་ཧ་ནེ ཏིཾ་ས པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཡོ, ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་སུ་ཏྟ་ནྟེ ཨ་སཱི་ཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པི་ཝིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟེ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ནྟེ ཙཱུ་ལ༹་རཱ་ཧུ་ལོ་ཝཱ་དེ ས་མ་ཙི་ཏྟ་པ་ཊི་པ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡཾ པ་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཨེ་ཏ་སྶ་པི ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཙ སཱ་ས་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི ན ཀེ་ཝ་ལཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣོ. ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀེ པ་ན མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྷ་བྦེ པུ་གྒ་ལེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་ས་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལོཏི ཨ་ཡཾ པུ་ཙྪཱ. པུ་ཙྪཱ ཙ ནཱ་མེ་སཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི – ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ, དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ, ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ, ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི.
ཏཱ་སཾ ཨི་དཾ ནཱ་ན་ཏྟཾ – ཀ་ཏ་མཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཏུ་ལི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་རི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ. ཏ་སྶ ཉཱ་ཎཱ་ཡ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཏུ་ལ་ནཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎཱ་ཡ ཝི་བྷཱུ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཏཾ ཧོ་ཏི དི་ཊྛཾ ཏུ་ལི་ཏཾ ཏཱི་རི་ཏཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ. སོ ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ? པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཾ་ས་ཡ་པ་ཀྑ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཝི་མ་ཏི་པ་ཀྑ་ནྟོ དྭེ་ལ༹ྷ་ཀ་ཛཱ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ, ཀིཾ ནུ ཁོ, ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ’’ཏི. སོ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ? བྷ་ག་ཝཱ ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ, དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ’’ཏི? ‘‘དུ་ཀྑཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡཾ པ་ནཱ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཾ, ཀ་ལླཾ ནུ ཁོ ཏཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶི་ཏུཾ ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པུ་ཙྪཱ.
ཀ་ཏ་མཱ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ? བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི? ཨ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པུ་རི་མཱ ཏི་སྶོ པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཧི ཏཱི་སུ ཨ་དྡྷཱ་སུ ཀི་ཉྩི ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ཝི་མུ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་དི་ཊྛཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏཾ ཨ་ཏུ་ལི་ཏཾ ཨ་ཏཱི་རི་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་དྡྷཾ, ཏ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ན ས་མ་ཎེ་ན ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཝཱ དེ་ཝེ་ན ཝཱ མཱ་རེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཝཱ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. ཏེ་ན་སྶ དི་ཊྛ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ཧ་ཏ་སཾ་ས་ཡོ, ཏེ་ན་སྶ ཝི་མ་ཏི་ཙྪེ་ད་ནཱ་པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠི. ཨི་ཏ་རཱ པ་ན དྭེ པུ་ཙྪཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠི, ཏཱ་སུ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ པུ་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ – ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་ཐཱ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མཱ་པ་ནྣཱ པུ་རི་མ་ཀཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཡ་ཐཱ སི་ཁཱི བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཝེ་སྶ་བྷཱུ བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ བྷ་ག་ཝཱ, ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཨེ་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, སཱི་ལ་ནེ་ཀྑ་མྨ་པ་ཉྙཱ་ཝཱི་རི་ཡ་ཁ་ནྟི་ས་ཙྩཱ་དྷི་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏྟཱ་ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ས་མ་ཏིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ཨ་ངྒ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ན་ཡ་ན་དྷ་ན་ར་ཛྫ་པུ་ཏྟ་དཱ་ར་པ་རི་ཙྩཱ་ག་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ, པུ་བྦ་ཡོ་ག་པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ཀྑཱ་ན་ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཱ་ད་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ …པེ… ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དེ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒེ ཨ་རི་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲཱུ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
‘‘ཡ་ཐེ་ཝ ལོ་ཀ་མྷི ཝི་པ་སྶི་ཨཱ་ད་ཡོ,
ས་བྦ་ཉྙུ་བྷཱ་ཝཾ མུ་ན་ཡོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ;
ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ས་ཀྱ་མུ་ནཱི་པི ཨཱ་ག་ཏོ,
ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་མཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡ་ཐཱ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ…པེ… ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ. ཀ་ཐ་ཉྩ སོ ག་ཏོ་ཏི? སོ ཧི ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ་ཝ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏི སེ་ཏ་མྷི ཚ་ཏྟེ ཨ་ནུ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ, ས་བྦཱ ཙ དི་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀེ་ཏི, ཨཱ་ས་བྷི་ཉྩ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི ‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, ཛེ་ཊྛོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, སེ་ཊྛོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶ, ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༠༧). ཏ་ཉྩ་སྶ ག་མ་ནཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་ཉྷི སོ ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ་ཝ ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཏི་ཊྛ་ཧི, ཨི་ད་མ་སྶ ཙ་ཏུ་རི་དྡྷི་པཱ་ད་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝོ པ་ན ས་བྦ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་རོ ས་ཏྟ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་ར་ཏ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ, ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཱ ཝཱི་ཏི་པ་ཏ་ནྟི ཙཱ་མ་རཱ’’ཏི (སུ. ནི. ༦༩༣) ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ཙཱ་མ་རུ་ཀྑེ་པོ པ་ན ས་བྦ་ཏི་ཏྠི་ཡ་ནི་མྨ་ཐ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཝ་ར་ཝི་མ་ལ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ས་བྦ་དི་སཱ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ་ནཱ་ཝ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཨཱ་ས་བྷི་ཝཱ་ཙཱ་བྷཱ་ས་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སྶ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ་པི ག་ཏོ. ཏ་ཉྩ་སྶ ག་མ་ནཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་ནཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘མུ་ཧུ་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ་ཝ ག་ཝ་མྤ་ཏཱི ཡ་ཐཱ,
ས་མེ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཕུ་སཱི ཝ་སུ་ནྡྷ་རཾ;
སོ ཝི་ཀྐ་མཱི ས་ཏྟ པ་དཱ་ནི གོ་ཏ་མོ,
སེ་ཏ་ཉྩ ཚ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྷཱ་ར་ཡུཾ མ་རཱུ.
‘‘ག་ནྟྭཱ་ན སོ ས་ཏྟ པ་དཱ་ནི གོ་ཏ་མོ,
དི་སཱ ཝི་ལོ་ཀེ་སི ས་མཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ;
ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏཾ གི་ར་མ་བྦྷུ་དཱི་ར་ཡི,
སཱི་ཧོ ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མུ་དྡྷ་ནི་ཊྛི་ཏོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་ཐཱ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ཡ་ཐཱ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐེ་ཝ ནེ་ཀྑ་མྨེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་ཏོ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དེ་ན བྱཱ་པཱ་དཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ, དྷ་མྨ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་ཏོ, ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ག་ཏོ, པཱ་མོ་ཛྫེ་ན ཨ་ར་ཏིཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ, པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཀ་ཝཱ་ཊཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན པཱི་ཏིཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཏོ.
ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ཡ, དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སུ་ཁ་ས་ཉྙཾ, ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ན་ནྡིཾ, ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ རཱ་གཾ, ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡཾ, པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱ་ནཾ, ཁ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ གྷ་ན་ས་ཉྙཾ, ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ དྷུ་ཝ་ས་ཉྙཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་ས་ཉྙཾ, ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཎི་དྷིཾ, སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཱ་རཱ་དཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མྨོ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཾ, ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཾ་ཡོ་གཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཾ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛེ ཀི་ལེ་སེ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཧཱ་ཡ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ས་མུ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཨེ་ཝ་མྤི ཏ་ཐཱ ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ, ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
རཱུ་པ་སྶ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་ཙཱ་ར་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཛྫ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པཱི་ཏི་ཡཱ ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, སུ་ཁ་སྶ སཱ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཕ་སྶ་སྶ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡ་སྶ པ་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་དྡྷཱ་བ་ལ་སྶ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལ་སྶ ཀོ་ས་ཛྫེ, ས་ཏི་བ་ལ་སྶ མུ་ཊྛ་སྶ་ཙྩེ, ས་མཱ་དྷི་བ་ལ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ, པ་ཉྙཱ་བ་ལ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དྷ་མྨ་ཝི་ཙ་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ པ་ཝི་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པཱི་ཏི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཕ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་མྦོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ་སྶ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་སྶ ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སྶ ཝོ་དཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ པ་གྒ་ཧ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ས་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ནཱ་མ་སྶ ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, རཱུ་པ་སྶ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཕ་སྶ་སྶ ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ག་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, བྷ་ཝ་སྶ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཛ་རཱ་ཡ ཛཱི་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, མ་ར་ཎ་སྶ ཙུ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནཾ པ་ད་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ནཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ, བ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, མ་གྒ་སྶ ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མ་ཐ་སྶ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཁ་ཡེ ཉཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་སྶ་དྡྷི་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
ཚ་ནྡ་སྶ མཱུ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཕ་སྶ་སྶ ས་མོ་དྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མོ་ས་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་མཱ་དྷི་སྶ པ་མུ་ཁ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ས་ཏི་ཡཱ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ སཱ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏ་ཐཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཉཱ་ཎ་ག་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཝི་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཏྟོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཏ་ཐ་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱ་ནི ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི? ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཉྙ་ཐ་མེ་ཏ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༠) ཝི་ཏྠཱ་རོ. ཏཱ་ནི ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷ་ཏྠོ ཧི ཨེ་ཏྠ ག་ཏ་ས་དྡོ.
ཨ་པི་ཙ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ག་ཏ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ. ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ, ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ…པེ… ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་ཏ་ཐོ ཨ་ན་ཉྙ་ཐོ. ཏཾ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ. ཏ་སྨཱ་པི ཏ་ཐཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་དྷ་མྨེ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? བྷ་ག་ཝཱ ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ཏཱ པ་སྶ་ཏཱ ཙ ཏེ་ན ཏཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝཱ དི་ཊྛ་སུ་ཏ་མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཀ་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ? ཡཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་གྷཾ ནཱི་ལཾ པཱི་ཏ་ཀ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༦༡༦) ན་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཏེ་ར་ས་ཧི ཝཱ་རེ་ཧི དྭེ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཝི་ཏ་ཐཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ས ན་ཡོ སོ་ཏ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ས་དྡཱ་དཱི་སུ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏ་མ་ཧཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝི་དི་ཏཾ, ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༤). ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ད་སྶི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཐ་ད་སྶཱི་ཨ་ཏྠེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི པ་ད་ས་མྦྷ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཡཾ ར་ཏྟིཾ བྷ་ག་ཝཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ མ་དྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི, ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎེ ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་པི པ་ཙྪི་མ་བོ་དྷི་ཡཱ་པི ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཾ སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻཾ…པེ… ཝེ་ད་ལླཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཛྫཾ ཨ་ནཱུ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཀཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞཾ རཱ་ག་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ དོ་ས་མོ་ཧ་མ་ད་ནི་མྨ་ད་ནཾ, ན་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཝཱ་ལ་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཝ་ཀྑ་ལི་ཏཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ཨེ་ཀ་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡ ལ་ཉྪི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ མི་ཏཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཏུ་ལཱ་ཡ ཏུ་ལི་ཏཾ ཝི་ཡ ཙ ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཐཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཡ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ བྷཱ་ས་ཏི ལ་པ་ཏི ནི་དྡི་ས་ཏི, ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༨༨). ག་ད་ཏྠོ ཧི ཨེ་ཏྠ ག་ཏ་ས་དྡོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཨ་པི་ཙ ཨཱ་ག་ད་ནཾ ཨཱ་ག་དོ, ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ ཨཱ་ག་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི ད་ཀཱ་ར་སྶ ཏ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་ཐཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི ཀཱ་ཡ་སྶ་པི ཝཱ་ཙཱ, ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཙ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ་སྶ ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཙཱ, ཀཱ་ཡོ་པི ཏ་ཐཱ ག་ཏོ, པ་ཝ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀཱ་ཡོ, ཝཱ་ཙཱ་པི ཏ་ཐཱ ག་ཏཱ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཨི་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི, ཡ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཏ་ཐཱ་ཝཱ་དཱི. ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣). ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཀ་ཐཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ? ཨུ་པ་རི བྷ་ཝ་གྒཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་རི་ཡཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ས་བྦ་ས་ཏྟེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི སཱི་ལེ་ན་པི ས་མཱ་དྷི་ནཱ་པི པ་ཉྙཱ་ཡ་པི ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ་པི, ན ཏ་སྶ ཏུ་ལཱ ཝཱ པ་མཱ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏུ་ལོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ རཱ་ཛ་རཱ་ཛོ དེ་ཝ་དེ་ཝོ ས་ཀྐཱ་ན་མ་ཏི་ས་ཀྐོ བྲ་ཧྨཱ་ན་མ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་བྷཱུ ཨ་ན་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ད་སོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི. ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣).
ཏ་ཏྲེ་ཝཾ པ་ད་སི་དྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨ་ག་དོ ཝི་ཡ ཨ་ག་དོ. ཀོ པ་ནེ་ས? དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ ཙེ་ཝ པུ་ཉྙུ་སྶ་ཡོ ཙ. ཏེ་ན ཧེ་ས མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ བྷི་ས་ཀྐོ དི་བྦཱ་ག་དེ་ན ས་པྤེ ཝི་ཡ ས་བྦ་པ་ར་པྤ་ཝཱ་དི་ནོ ས་དེ་ཝ་ཀ་ཉྩ ལོ་ཀཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ཨི་ཏི ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ནེ ཏ་ཐོ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སོ ཙེ་ཝ པུ་ཉྙུ་སྶ་ཡོ ཙ ཨ་ག་དོ ཨ་སྶཱ་ཏི ད་ཀཱ་ར་སྶ ཏ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ.
ཨ་པི་ཙ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ་ཏི་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ཏ་ཐཾ ག་ཏོ་ཏི་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཝ་ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏོ པ་ཏྟོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀཾ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ ཨ་ཝ་ག་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ པ་ཏྟོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ, ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་དཾ ཏ་ཐཱ་ཡ ག་ཏོ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ལོ་ཀོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ལོ་ཀ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ. ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ལོ་ཀ་ས་མུ་ད་ཡོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ, ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཙྪི་ཀ་ཏོ. ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ལོ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནཱི པ་ཊི་པ་དཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏཱ. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཾ. ཏ་སྨཱ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༢༣).
ཏ་སྶ་པི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ད་མྤི ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནེ མུ་ཁ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝ་ཎྞེ་ཡྻ.
ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི པ་ད་དྭ་ཡེ པ་ན ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་རཱི་ནཾ ཨ་རཱ་ན་ཉྩ ཧ་ཏ་ཏྟཱ, པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ, པཱ་པ་ཀ་ར་ཎེ ར་ཧཱ་བྷཱ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཏཱ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མྨཱ སཱ་མ་ཉྩ ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བུ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༣ ཨཱ་ད་ཡོ) བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ནྟི.
༡༧༡. དུ་ཏི་ཡེ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི ནི་པྥ་ཏྟི. དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིནྟི ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ དུ་ལླ་བྷོ སུ་དུ་ལླ་བྷོ པ་ར་མ་དུ་ལླ་བྷོ. ཀ་སྨཱ དུ་ལླ་བྷོ་ཏི? ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, དྭེ ཝཱ་རེ ད་ས ཝཱ་རེ ཝཱི་ས་ཏི ཝཱ་རེ པ་ཉྙཱ་ས ཝཱ་རེ ཝཱ་ར་ས་ཏཾ ཝཱ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ་ར་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱ་ར་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྭེ དི་ཝ་སེ ད་ས དི་ཝ་སེ ཝཱི་ས་ཏི དི་ཝ་སེ པ་ཉྙཱ་ས དི་ཝ་སེ དི་ཝ་ས་ས་ཏཾ དི་ཝ་ས་ས་ཧ་སྶཾ དི་ཝ་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དི་ཝ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. ཨེ་ཀ་མཱ་སཾ དྭེ མཱ་སེ…པེ… མཱ་ས་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ དྭེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ…པེ… སཾ་ཝ་ཙྪ་ར་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. ཨེ་ཀ་ཀ་པྤཾ དྭེ ཀ་པྤེ…པེ… ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. ཀ་པྤཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. སཱི་ལ་པཱ་ར་མཱི་ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མཱི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ན ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན དུ་ལླ་བྷོ.
༡༧༢. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ མ་ནུ་སྶོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ་ཏི ཨ་ནྡྷ་སྶ པ་བྦ་ཏཱ་རོ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ནི་ཙྩཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ས་དྡ་ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡོ – ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡོ་གྒོ་ཏི ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ, ཨ་ཙྪ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་སྶི་ཏ་བྦོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༢༧) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ. ཨཱ་ཙི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶོ་ཏི་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ.
ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་སྶ ཧི ས་མྤཱ་ད་ཀེ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ མཱ་ན་སཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫ་ནཾ ནཱ་མ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ. ཏ་ཐཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ར་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱུ་ར་ཎ་མྤི ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ. ཏ་ཐཱ པཱ་ར་མི་ཡོ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་དི་སེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་སྶཱ་ནཾ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀ་མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཛཱ་ལི་ཀུ་མཱ་ར་ས་དི་སཾ པུ་ཏྟཾ, ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཱ་ས་དི་སཾ དྷཱི་ཏ་རཾ, མ་དྡཱི་དེ་ཝི་ས་དི་སཾ བྷ་རི་ཡ་ཉྩ དཱ་ན་མུ་ཁེ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ. ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ. ཏ་ཐཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤ་ན་མྤི, ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ནི་ཝཱ་སོ་པི, ས་ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་དི་ཝ་སེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤ་ན་མྤི, ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་པ་ད་ཝཱི་ཏི་ཧཱ་ར་ག་མ་ན་མྤི, དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ. དྷཱ་ར་ཎ་མྤི, དི་བྦ་ཝཱ་ལ༹་བཱི་ཛ་ནུ་ཀྑེ་པོ་པི, ས་བྦ་དི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ས་མཾ ཀ་ཉྩི ས་ཏྟཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ན་ད་ན་མྤི, པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏེ ཉཱ་ཎེ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་མྤི, མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ མཱ་ར་ཝི་ཛ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཝི་སོ་དྷ་ནཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་གུ་ཎ་རཱ་སི་པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཀྑ་ཎེ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྤ་ན་མྤི, པ་ཋ་མ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་མྤཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ས་བྦཾ ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶོ་ཏི་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནུ་སྶོ.
༡༧༣. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པཱ་ཀ་ཊཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཋ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ནི་ཀཱ་ཡེ ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣཾ ནི་བྦཱ་ན་པོ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ནི་པ་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཀི་རི་ཡཱ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་ཏ་ནཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ པཱ་ཀ་ཊཱ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ. ཨ་ནུ་ཏ་པྤཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ནུ་ཏཱ་པ་ཀ་རཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏཱ་པ་ཀ་རཱ ཧོ་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཏཱ་པ་ཀ་རཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ཏ་པྤཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
༡༧༤. པ་ཉྩ་མེ ཨ་དུ་ཏི་ཡོཏི དུ་ཏི་ཡ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཧི བུ་དྡྷཱ སུ་ཏ་བུ་དྡྷོ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བུ་དྡྷོ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ་ཏི. ཏ་ཏྠ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ བྷི་ཀྑུ སུ་ཏ་བུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་བུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཨ་ཊྛ ཝཱ སོ་ལ༹་ས ཝཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ མཱ་རཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ མ་དྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ ནཱ་མ. ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ བུ་དྡྷེ་སུ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ་ཝ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ. ན ཧི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྙོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨ་ས་ཧཱ་ཡོཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝཱ ས་དི་སོ ས་ཧཱ་ཡོ ནཱ་མ ཨ་སྶ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ས་ཧཱ་ཡོ. ‘‘ལ་དྡྷ་ས་ཧཱ་ཡོ ཁོ པ་ན སོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཁཱ་ན་ཉྩེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ན’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སེ་ཁཱ་སེ་ཁཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཨ་པྤ་ཊི་མོཏི པ་ཊི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་དི་སཱ ཨ་ཉྙཱ པ་ཊི་མཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་མོ. ཡཱ་པི ཙ མ་ནུ་སྶཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏཱ་དི་མ་ཡཱ པ་ཊི་མཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཱ་སུ ཝཱ་ལ་གྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨོ་ཀཱ་སཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་དི་སཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་པྤ་ཊི་མོ.
ཨ་པྤ་ཊི་ས་མོཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ་སྶ པ་ཊི་ས་མོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ས་མོ. ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོཏི ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དྷ་མྨཱ དེ་སི་ཏཱ, ཏེ་སུ ‘‘ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཏ་ཡོ ཝཱ པ་ཉྩ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ. ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོཏི ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི ‘‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ པུ་གྒ་ལོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལོ. ཨ་ས་མོཏི ཨ་པྤ་ཊི་པུ་གྒ་ལ་ཏྟཱ་ཝ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་ས་མོ. ཨ་ས་མ་ས་མོཏི ཨ་ས་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ, ཏེ་ཧི ཨ་ས་མེ་ཧི ས་མོ་ཏི ཨ་ས་མ་ས་མོ.
དྭི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒོཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་པ་དཱ་ནཾ དྭི་པ་དཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ བ་ཧུ་པྤ་དཱ་ནཾ རཱུ་པཱི་ནཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ ས་ཉྙཱི་ནཾ ཨ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ་ཝ. ཀ་སྨཱ ཨི་དྷ དྭི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ? སེ་ཊྛ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ལོ་ཀེ སེ་ཊྛོ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཨ་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་ད་བ་ཧུ་པྤ་དེ་སུ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, དྭི་པ་དེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་ར་དྭི་པ་དྭེ་སཱུ་ཏི? མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙེ་ཝ དེ་ཝེ་སུ ཙ. མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏི་ས་ཧ་སྶི་མ་ཧཱ་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ བུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དེ་ཝེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སོ ཏ་སྶ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝཱ ཨཱ་རཱ་མི་ཀོ ཝཱ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་ཏོ་པི སེ་ཊྛ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ས དྭི་པ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
༡༧༥-༡༨༦. ཚ་ཊྛཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ མ་ཧ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱིཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧ་ནྟ་སྶ ཙ་ཀྑུ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ཏཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཝི་ནཱ ཏ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི ནི་པྥ་ཏྟི. ཀ་ཏ་མ་སྶ ཙ་ཀྑུ་སྶཱ་ཏི? པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་སྶ. ཀཱི་ཝ་རཱུ་པ་སྶཱ་ཏི? སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་དི་ས་སྶ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་དི་ས་སྶཱ་ཏི. ཨཱ་ལོ་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ལོ་ཀོ, པ་ཉྙཱ་ཨོ་བྷཱ་ས་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ‘‘མ་ཧ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་སྶ, མ་ཧ་ཏོ ཨཱ་ལོ་ཀ་སྶ, མ་ཧ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་སྶཱ’’ཏི ཨི་མཱ་ནི ཙ པ་ན ཏཱི་ཎི་པི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཚ་ནྣཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནནྟི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཚ་ནྣཾ ཨུ་ཏྟ་མ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི. ཨི་མེ་སཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ སཱ་ཡཾ་པཱ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ད་ཊྛུཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་དཾ ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙོ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཝཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་པ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ད་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏི. ཨི་དཾ ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ནཱ་མ, མཱུ་ལ་ད་སྶ་ནཾ པ་ན ད་སྶ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན སོ་ཏུཾ ལ་བྷ་ཏི, ཨི་དཾ ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཝ་ནཱ་ཡ ལ་བྷ་ནྟི, ཨི་ད་མྤི ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་པ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སོ་ཏུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ས་ཝ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ཝ་ན་མེ་ཝ ནཱ་མ, མཱུ་ལ་ས་ཝ་ནཾ པ་ན ས་ཝ་ནཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་ཡེ་ཝ ཙ ད་ས་བ་ལེ ས་དྡྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨི་དཾ ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལེ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཨི་ད་མྤི ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་པ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལེ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ལཱ་བྷཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, མཱུ་ལ་ལཱ་བྷོ པ་ན ལཱ་བྷཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་ཡེ་ཝ ཙ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ཏི, ཨི་དཾ སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑ་ནྟི, ཨི་ད་མྤི སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་པ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཱ སི་ཀྑཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ སི་ཀྑཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, མཱུ་ལ་སི་ཀྑཱ པ་ན སི་ཀྑཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་ཡེ་ཝ ཙ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ད་ས་བ་ལཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ཨི་དཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ད་ས་བ་ལཾ པ་རི་ཙ་ར་ནྟི, ཨི་ད་མྤི པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་པ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཏཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, མཱུ་ལ་པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ པ་ན པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ་ཡེ་ཝ ཙ ད་ས་བ་ལ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་ཉྙེ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟི, ཨི་ད་མྤི ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ. ཨ་པ་རོ པ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, མཱུ་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏི པ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ཏཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཾ ནཱ་མ. ཨི་མཱ་ནི ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི, ཨི་མེ་སཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཙ པ་ན ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ཏ་སྶོ ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡོ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, དྷ་མྨེ་སུ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱ་བྷི་ལཱ་པེ ཉཱ་ཎཾ ནི་རུ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ, ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ (ཝི་བྷ. ༧༡༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ. ཨི་མཱ་སཾ ཙ་ཏ་སྶ་ནྣཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི, ན ཝི་ནཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དཱ. ཨེ་ཏཱ་སཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་པི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོཏི ‘‘ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ཧོ་ཏི, ན ཝི་ནཱ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་མཱ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡོ པ་ནེ་ཏཱ་སཾ ‘‘ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨེ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ, ཨ་ཡཾ ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷོ ནཱ་མ. ཝི་ཛྫཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱཏི ཕ་ལེ ཉཱ་ཎཾ, ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཏ་ད་ཝ་སེ་སཱ ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱཏི སོ་ཏོ་ཏི པ་ཋ་མ་མ་གྒོ, ཏེ་ན སོ་ཏེ་ན པ་ཏྟ་བྦཾ ཕ་ལ་ནྟི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱདཱི་ནི པཱ་ཀ་ཊཱ་ནེ་ཝ.
༡༨༧. ཨ་ནུ་ཏྟ་རནྟི ནི་རུ་ཏྟ་རཾ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐནྟི སེ་ཊྛ་ཙ་ཀྐཾ. ཙ་ཀྐ་ས་དྡོ ཧེ་ས –
‘‘ཙ་ཏུ་བྦྷི ཨ་ཊྛ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ, ཨ་ཊྛཱ་ཧི་པི ཙ སོ་ལ༹་ས;
སོ་ལ༹་སཱ་ཧི ཙ བཱ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ཏྲི་ཙྪཾ ཙ་ཀྐ་མཱ་ས་དོ;
ཨི་ཙྪཱ་ཧ་ཏ་སྶ པོ་ས་སྶ, ཙ་ཀྐཾ བྷ་མ་ཏི མ་ཏྠ་ཀེ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༠༤; ༡.༥.༡༠༣) –
ཨེ་ཏྠ ཨུ་ར་ཙ་ཀྐེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཙ་ཀྐ་ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷཱ ཛཱ་ན་པ་དཱ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༦༣; ༥.༥༤) ཨེ་ཏྠ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཙ་ཀྐེ. ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཐ་ཀཱ་རོ ཡཾ ཏཾ ཙ་ཀྐཾ ཚ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏཾ, ཏཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༥) ཨེ་ཏྠ དཱ་རུ་ཙ་ཀྐེ. ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ དོ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ ཙ་ཀྐཱ་ནི ས་ཧ་སྶཱ་རཱ་ནཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༦) ཨེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་ཙ་ཀྐེ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྐཱ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༡) ཨེ་ཏྠ ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐེ. ‘‘དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༤༣; མ. ནི. ༣.༢༥༦) ཨེ་ཏྠ ར་ཏ་ན་ཙ་ཀྐེ. ཨི་དྷ པ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ ཨཱ་ག་ཏོ.
པ་ཝ་ཏྟི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ཊཾ ནཱ་མ, ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ, ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ ནཱ་མ, པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ, པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཡཾ པ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀུ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི? ཡ་དཱ སུ་མེ་དྷ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ དི་སྭཱ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀ་མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏི ནཱ་མ.
ཀུ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ཊཾ ནཱ་མཱ་ཏི? ཡ་དཱ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨེ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ དཱི་པ་ངྐ་ར་པཱ་ད་མཱུ་ལེ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ཏྠཱ་ཡ མཱ་ན་སཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ལ་དྡྷཱ ན ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་པ་ནྣོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ཊཾ ནཱ་མ.
ཀུ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མཱ་ཏི? ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ན་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ. སཱི་ལ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི…པེ… ཨུ་པེ་ཀྑཱ་པཱ་ར་མིཾ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ. ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི, པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ་པི, ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ནཱ་མ. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ས་ཏ་ཀ་མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ དཱ་ན་མུ་ཁེ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ པཱ་ར་མི་ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ པ་ཊི་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཾ ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་པི, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹ཾ ཀ་མྤེ་ནྟོ་པི, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་དི་ཝ་སེ ཏ་ཐེ་ཝ ལོ་ཀཾ ཀ་མྤེ་ནྟོ་པི, ས་མྤ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ས་ཏྟ པ་དཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་གྒོ་མ་ཧ་སྨཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ་པི, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟོ་པི, མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ་པི, ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་བྦ་ཛ་ནྟོ་པི, མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནེ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི, སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ན་དི་ཡཱ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ཝ་ར་ག་ཏོ པུ་ར་ཏྠི་མཾ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡེ དྷ་ར་མཱ་ནེ་ཡེ་ཝ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་པི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷེ་ནྟོ་པི, པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལ་ས་མ་ན་ནྟ་རེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ་པི, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟོ་པི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟོ་པི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ་པི དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཏེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ ནཱ་མ. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྷི ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་རཱ་སི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཀ་དཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ? བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨ་ཉྙཱ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟཾ དེ་སེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ.
ཡ་དཱ པ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་ཏྠེ་རེ་ན ད་ས་བ་ལ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟཾ ས་ཝ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་ག་ཏོ, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཙེ་ཏཾ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ་པི ནཱ་མཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ་པི. ཏེ་སུ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ. ཀ་སྶ དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ནྟི? ན ཨ་ཉྙ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ས་མྨ་དེ་ཝཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ. ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ས་ཏྠཱ་རཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཐེ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ. ཀ་ཐཾ? ས་ཏྠཱ ཧི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ, དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ. ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ་སུ, ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ, ཐེ་རོ ད་ས་བ་ལེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ནཱ་མ.
ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ནྟེ་ན པ་ན ཐེ་རེ་ན དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ་པི པ་ཀཱ་སི་ཏོ་པི ས་ཏྠཱ་རཱ་ཝ དེ་སི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡོ ཧི ཀོ་ཙི བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཝཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཝཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ ས་ཀྐོ ཝཱ མཱ་རོ ཝཱ བྲ་ཧྨཱ ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ པ་ཀཱ་སེ་ཏུ, ས་བྦོ སོ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, སེ་ས་ཛ་ནོ པ་ན ལེ་ཁ་ཧཱ་ར་ཀ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏོ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཉྙཱ དི་ནྣཾ པ་ཎྞཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ཡཾ ཡཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏ་མྤི ཀཱ་རི་ཏ་མྤི ར་ཉྙཱ ཀཱ་རི་ཏ་ནྟེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ. རཱ་ཛ་པ་ཎྞཾ ཝི་ཡ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཎྞ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ ན་ཡ་མུ་ཁ་དཱ་ནཾ པ་ཎྞཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ་ཏཾ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ དེ་ས་ནཱ པ་ཀཱ་ས་ནཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཀ་ཏ་མྤི ཀཱ་རི་ཏ་མྤི ཏཾ ཀ་མྨཾ ར་ཉྙཱ ཀཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི དེ་སི་ཏོ་པི པ་ཀཱ་སི་ཏོ་པི དྷ་མྨོ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་སི་ཏོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཝ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨེ་ཀ་པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.