༣. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ

ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ;

ས་པྤ་ཡོ་གེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ, ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ པཱ་ཊ་ཝ་ཏྠ་ཡཱ.

ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ, ཨ་ཏྠ་ས་དྡ་ཙི་ནྟཱ, ཨ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡོ་གོ, ས་མཱ་ནཱ་ས་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྒ་ཧོ, ཨཱ་ག་མ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྒ་ཧོ, ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་ཙ་ན་ས་ངྒ་ཧོ, ཀཱ་ལ་ས་ངྒ་ཧོ, པ་ཀ་ར་ཎ་སཾ་ས་ནྡ་ནཱ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙཱ་ཏི ན་ཝ་དྷཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རེ ཏཱ་ཝ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀ་པ་དཱ་ན་མ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ. ཨེ་ཏྠཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ས་ཉྙི་ཏཱ་ནཾ བྷོ་ཏིས་དྡ བྷ་ཝེས་དྡཱ་ན་མ་ཏྠོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ཏེ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ས་ཉྙི་ཏེ་ཧི ཨ་པ་རེ་ཧི བྷོ་ཏིས་དྡ བྷ་ཝེས་དྡེ་ཧི ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྠཱ ཙེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ཙ. སཱ་ས་ན་སྨི་ཉྷི ཀེ་ཙི ས་དྡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ ས་མཱ་ནཱ་པི ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྠཱ ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ལི་ངྒཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ད་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷ་ཝ་ནྟི.

ཏེ་ས་མ་ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཏྟེ ‘‘ས་བྦ་ཉྷི ཏཾ ཛཱི་ར་ཏི དེ་ཧ་ནི་སྶི་ཏཾ. ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ, བ་ལི་བ་དྡོ་ཝ ཛཱི་ར་ཏི. ས་ནྟོ ཏ་སི་ཏོ. པ་ཧུ ས་ནྟོ ན བྷ་ར་ཏི. ས་ནྟོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏེ མུ་ནི. ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ ལོ་ཀེ. ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཨེ་ཏྠ ཛཱི་ར་ཏིས་དྡ་དྭ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ན་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ག་མ་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀཾ. ས་ནྟོས་དྡ་པ་ཉྩ་ཀཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ པ་རི་སྶ་མ་པྤ་ཏྟ་ས་མཱ་ནོ་པ་ས་ནྟོ་པ་ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཏྟེ པ་ན ‘‘ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི, ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་ཙཱ’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུས་དྡ་དྭ་ཡཾ ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ཛཱ་ན་ན་ཛཱ་ན་ན་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟ་ཀ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨ་ས་མཱ་ན་ལི་ངྒ་ཏྟེ ‘‘སུ་ཁཱི ཧོ་ཏུ པ་ཉྩ་སི་ཁ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ. ཏྭ་ཉྩ བྷ་དྡེ སུ་ཁཱི ཧོ་ཧི. ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི. མཱ་ཏཱ མེ ཨ་ཏྠི, སཱ མ་ཡཱ པོ་སེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ སུ་ཁཱིས་དྡ་དྭ་ཡཾ སཱས་དྡ་དྭ་ཡ་ཉྩ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ལི་ངྒ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོ. ཡ་ཏོ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ས་ཧེ་ཏུ་དྷ་མྨ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཡ་ཏོ་སདྡ་དྭ་ཡཾ པ་ཋ་མཱ་པ་ཉྩ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ས་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཀ་ཏྟེ ཨི་མེ པ་ཡོ་གཱ –

‘‘ཡཱ་ཡ མཱ་ཏུ བྷ་ཏོ པོ་སོ, ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི;

ཏ་མྤི པཱ་ཎ་ད་དིཾ ས་ནྟིཾ, ཧ་ནྟི ཀུ་དྡྷོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི

ཨཱ་དཱི་སུ ཧ་ནྟིས་དྡོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནོ.

‘‘ཨི་མེ ནཱུ་ན ཨ་ར་ཉྙ་སྨིཾ, མི་ག་ས་ངྒྷཱ་ནི ལུ་དྡ་ཀཱ;

ཝཱ་ཀུ་རཱ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པྤ, སོ་བྦྷཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ;

ཝི་ཀྐོ་ས་མཱ་ནཱ ཏི་བྦཱ་ཧི, ཧ་ནྟི ནེ་སཾ ཝ་རཾ ཝ་ར’’ནྟི.

ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནོ. ‘‘སཱི་ལ་ཝཱ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨེ་ཐ ཏུ་མྷེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཐ. ས་ནྟོ ད་ནྟོ ནི་ཡ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. ས་ནྟོ ཧ་ཝེ ས་བྦྷི པ་ཝེ་ད་ཡ་ནྟི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ས་སྶཱི སོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ སཱི་ལ་ཝཱས་དྡཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཀཱ.

ཨ་ས་མཱ་ན་ནྟ་ཏྟེ པ་ན ཡ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་ཏྟཾ ཝཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི. ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཡོ་གཱ. ཏཾ ཡ་ཐཱ? ‘‘ས་ཏཾ ས་མྤ་ཛཱ་ནཾ, ས་ཏཾ དྷ་མྨོ, ས་ནྟོ ད་ནྟོ, ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ’’ ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ.

ཨ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ཏྟེ ‘‘ན་ནུ ཏེ སུ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ, དེ་ཝཱ ན ཨི་སྶ་ནྟི པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མ་སྶ. ཏེ ཛ་ནཱ པཱ་ར་མི་སྶ་ནྟི, མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཾ སུ་དུ་ཏྟ་ར’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཨི་སྶ་ནྟིས་དྡ་དྭ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀ་ནྟི་པི.

ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ད་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟེ ‘‘ས་ཡཾ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ནཱ་གོ, ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཀ་མུ་དྡི་སེ་ཡྻཾ. པ་ཐེ དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡཱ པ་ཏི, ཨེ་ཀཾ་སཾ ཨ་ཛི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ པ་ཏི. གི་རིཾ ཙ་ཎྜོ་ར་ཎཾ པ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ས་ཡཾས་དྡ་དྭ་ཡཾ ནཱ་མ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཏིས་དྡ་ཏྟ་ཡཾ ནཱ་མཱ་ཁྱཱ་ཏོ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ད་ཛཱ་ཏི་ཀ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ས་ན་སྨིཾ ཀེ་ཙི ས་དྡཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ ས་མཱ་ནཱ་པི ཨ་ས་མཱ་ན་ཏྠཱ ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ལི་ངྒཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཙ་ན་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་ན་ཀཱ་ལི་ཀཱ ཨ་ས་མཱ་ན་པ་ད་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཙ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཏཱ་དི་སེ་སུ ས་དྡེ་སུ ཡོ ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྟཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ན སོ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ཏྟཾ. ཡོ ཙ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ཏྟཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ན སོ ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི སུ་ཏི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀྲི་ཡཱ་པ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ་པ་དེ་ཧི ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ བྷོ་ཏིས་དྡ བྷ་ཝེ ས་དྡཱ་ན་མ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རཾ ཝ་དཱ་མ.

ཀ་ཐཾ? བྷོ་ཏིས་དྡོ ཀ་ཏྟུ་ཡོ་གེ ཀྲི་ཡཱ་པ་དཾ, ཀྲི་ཡཱ་ཡོ་གེ ནཱ་མི་ཀ་པ་དཾ, ཏ་སྨཱ སོ དྭཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྠེ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ཏྠེ ཙ. ཏ་ཏྠ ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན, ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ཏྠེ པ་ནཱ་ལ་པ་ན་ཝ་སེ་ན. ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྠེ ཏཱ་ཝ ‘‘ཨེ་ཀོ བྷོ་ཏི’’, ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ཏྠེ ‘‘མཱ བྷོ་ཏི པ་རི་དེ་ཝེ་སི’’. ཨ་ཏྲི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

བྷཱ་ཝེ ནཱ་མ་པ་ད་ཏྠེ ཙ, ཨཱ་ལ་པ་ན་ཝི་སེ་སི་ཏེ;

ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ, བྷོ་ཏིས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

བྷ་ཝེས་དྡོ པ་ན ‘‘བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི་མ་སྶ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟ་སྶ ས་དྡ་སྶ་ཏྠེ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི་མ་སྶ པ་ཉྩ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟ་སྶ ས་དྡ་སྶ ཨཱ་ཎ་ཏྱཱ་སཱི་ས་ན་ཏྠེ་སུ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་མཱི’’ཏི་མ་སྶ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ས་ཧི་ཏ་སྶ ས་དྡ་སྶ ཨ་ནུ་མ་ཏི་པ་རི་ཀ་པྤ་ཏྠེ་སུ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ པ་ཋ་མ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་ཝ་ཙ་ནཾ –

‘‘དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀོ ཧོ་མི, བྷ་ཝཱ་མི མ་ནུ་ཛཱ་དྷི་པོ;

རཱུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ས་མོ བྷ་ཝེ’’ཏི.

ཨ་ཡཾ པ་ན ས་བྦེ་སཾ ཏེ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ སཱ་དྷི་ཀཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་ར་ཙ་ནཱ –

‘‘སུ་ཁཱི བྷ་ཝ་ཏི ཨེ་སོ ཙ, ཨ་ཧ་ཉྩཱ་པི སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ;

སུ་ཁཱི བྷ་ཝ་ཏུ ཨེ་སོ ཙ, ཨ་ཧ་ཉྩཱ་པི སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ.

ཨི་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡ, བྷ་ཝ་ནྟུ སུ་ཁི་ཏཱ པ་ཛཱ;

བྷ་ཝེ’ཧ་ཉྩ སུ་ཁ་པྤ་ཏྟོ, སཱ་མ་ཙྩོ ས་ཧ ཉཱ་ཏི་བྷི.

སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ ཨེ་སོ ཙ, ཨ་ཧ་ཉྩཱ་པི སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ;

སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ ཙེ ཨེ་སོ, ཨ་ཧ་ཉྩཱ་པི སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ’’ཏི.

ཨི་ཙྩེ་ཝཾ –

ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་ཉྩ་མྱཾ, ས་ཏྟ་མྱ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཾ;

ཨེ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ, བྷ་ཝེས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

ཨེ་ཀ་དྷཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡཾ, པ་ཉྩ་མཱི་ས་ཏྟ་མཱི་སུ ཙ;

དྭེ་དྷཱ དྭེ་དྷཱ་ཏི་མ་སྶ་ཏྠཾ, པ་ཉྩ་དྷཱ པ་རི་དཱི་པ་ཡེ.

དྭེ་དྷཱ ཝཱ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ-མཱ་དི་པུ་རི་ས་ཝཱ་ཙ་ཀོ;

ཨ་ཏྠོ ‘‘བྷ་ཝེ’’ཏི ཨེ་ཏ་སྶ, ‘‘བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་པི་ཡུ་ཛྫ་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཨེ་ཏ་སྶ, ཝུ་ཏྟ་སྶ་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ཀཾ;

ཨེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་པྤ་དེ་སཾ ཏུ, ཨཱ་ཧ་རི་སྶཾ སུ་ཎཱ་ཐ མེ.

ཀོ’ཡཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ས་མུ་དྡ་སྨིཾ, ཨ་པ་སྶཾ ཏཱི་ར་མཱ་ཡུ་ཧེ;

ཀཾ ཏྭཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་སཾ ཉ་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཡ་མ་སེ བྷུ་སཾ.

ནི་ས་མྨ ཝ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ, ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ ཙ དེ་ཝ་ཏེ;

ཏ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ས་མུ་དྡ་སྨིཾ, ཨ་པ་སྶཾ ཏཱི་ར་མཱ་ཡུ་ཧེ.

ཨ་སྶཾ པུ་རི་མ་གཱ་ཐཱ་ཡཾ, ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཧེ’’ཏི་པ་ད་སྶ ཧི;

‘‘ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ.

ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་པ་ལླཱ་ས-ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ ས་མཱི་རི་ཏོ;

ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ས་ཏྟ་མཱི་ཏི, ཏི་སྶེ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ.

པ་ཙྪི་མཱ་ཡ ཙ གཱ་ཐཱ་ཡཾ, ‘‘ཨཱ་ཡུ་ཧེ’’ཏི་པ་ད་སྶ ཏུ;

‘‘ཨཱ་ཡཱུ་ཧཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི, ས་དྡ་ཏྠ་ཉྙཱུ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.

ཏ་ཐཱ ‘‘བྷ་ཝེ’’ཏི་ཨེ་ཏ་སྶ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཾ;

‘‘བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི, ‘‘བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི, ཙ་ཏྠཾ དྭེ་དྷཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ.

ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ, པཱ་ཋེ་སུ་པི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ;

ནེ་ཏ་བྦོ ན་ཡ་ད་ཀྑེ་ན, ན་ཡ་སཱ་ག་ར་སཱ་ས་ནེ.

ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ བྷ་ཝེས་དྡོ པ་ཉྩ་སུ ཚ་སུ ཝཱ ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་ཏྠེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ས་ཏྟ་མཱི་ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་སྶ ཝུ་དྡྷི་སཾ་སཱ་ར་ཀ་མྨ་བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ་པི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་བྷ་ཝེ ན་ནྡ་ཏི ཏ་སྶ, བྷ་ཝེ ཏ་སྶ ན ན་ནྡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་དྡྷི་མྷི. ‘‘བྷ་ཝེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ སཾ་སཱ་རེ. ‘‘བྷ་ཝེ ཁོ ས་ཏི ཛཱ་ཏི ཧོ་ཏི, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་བྷ་ཝེ. ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝེ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝེ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྷཱུདྷཱ་ཏུ་ཏོ ནི་པྥ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏོ་པི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀྲི་ཡཱ་པ་དཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝ་མ་ཏྠོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦོ.

ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཏྠ་མྷི་མེ ཨ་ཏྠཱ, ན ལཱ་ཏ་བྦཱ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;

ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ཝ་སེ་ནེ་ཏེ, ཨུ་དྡྷ་ཊཱ ནཱ་མ་ཏོ ཡ་ཏོ.

ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་ར་ན་ཡ་ནི་ད་སྶ་ནཾ.

ཨ་ཏྠ་ས་དྡ་ཙི་ནྟཱ་ཡཾ པ་ན ཨེ་ཝ་མུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ‘‘བྷ་ཝ་ནྟེ, པ་རཱ་བྷ་ཝ་ནྟེ, པ་རཱ་བྷ་ཝེ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ག་ཙྪ་ཏི ག་ཙྪཾ ག་ཙྪ་ཏོས་དྡཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་སེ་ས་ས་དྡཱ, ན ཡཱ་ཙ་ནོ་པ་ཏཱ་པ་ན་ཏྠཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀོ ནཱ་ཐ་ཏིས་དྡོ ཝི་ཡ, ན ཙ རཱ་ཛ་དེ་ཝ་ཏཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀོ དེ་ཝས་དྡོ ཝི་ཡ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡཱ. ཡེ ཙེ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ས་དྡཱ, ཏེ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཝི་སེ་ས་ས་དྡཱ་ཝ. ཡེ ཙ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡཱ, ཏེ་པི ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡཱ་ཝ.

ཏ་ཏྲ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཱ – ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཾ ནཱ་མ་པ་དཾ, ཨེ་ཀ་མཱ་ཁྱཱ་ཏཾ. ཏ་ཐཱ ག་ཙྪནྟི ཨེ་ཀཾ ནཱ་མ་པ་དཾ, ཨེ་ཀ་མཱ་ཁྱཱ་ཏཾ. ག་ཙྪ་ཏོཏི ཨེ་ཀོ ཀི་ཏ་ནྟོ, ཨ་པ་རོ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡོ. ས་ཏི་པི ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ཏྟེ ས་དི་ས་ཏྟཱ སུ་ཏི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཏ་བྦི་ས་ཡཾ བུ་དྡྷིཾ ནུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཝི་ནཱ་ཝ’ཏྠ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་ས་དྡ་ནྟ་རཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན. ཏ་ཐཱ ཧི ས་དྡ་ནྟ་རཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ‘‘ག་ཙྪ་ཏི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་ཏྟ་མྱ་ནྟཾ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ག་ཙྪ་ཏི ཏི་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ནཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ‘‘ས ག་ཙྪཾ ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཋ་མ་ནྟཾ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ག་ཙྪཾ པུ་ཏྟ་ནི་ཝེ་ད་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ག་ཙྪ་ཏོ ཧ་ཡ་ཏོ པ་ཏི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀི་ཏ་ནྟོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ག་ཙྪ་ཏོ པ་ཎྞ་པུ་པྥཱ་ནི པ་ཏ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ རུ་ཀྑ་ཝཱ་ཙ་ཀོ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡོ་ཏི. ཨི་ཏི ཝི་སེ་ས་ས་དྡཱ་ནཾ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནཱ་མཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཁྱཱ་ཏེ་ཧི ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ཉཱ་པ་ཀོ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་ཝ་སྶ་མི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ‘‘ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩེ་ཀཾ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ས་དྡ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.

‘‘ནཱ་ཐ་ཏི དེ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནཱ་མཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ཁྱཱ་ཏེ་ཧི ཨ་ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡ་ཏཱ ཨེ་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་ཏྠ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཧི ཝི་ནཱ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ‘‘ནཱ་ཐ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘དེ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མེ་གྷོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཝཱ ‘‘རཱ་ཛཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝོ’’ཏི ཝཱ ཨ་ཏྠོ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ས་དྡ་ནྟ་རཱ་བྷི་ས་མྦ་ནྡྷེ་ན ‘‘ནཱ་ཐ་ཏི སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཏ་དཱ ‘‘ནཱ་ཐ་ཏཱི’’ཏི ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་སྶ ‘‘ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ‘‘ནཱ་ཐ་ཏི ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨུ་པ་ཏཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ནཱ་ཐ་ཏི ས་ཀ་ཙི་ཏྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ནཱ་ཐ་ཏི ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘དེ་ཝོ ག་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘དེ་ཝོ’’ཏི ནཱ་མ་པ་ད་སྶ ‘‘མེ་གྷོ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘ཝི་དྡྷོ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ དེ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘པི་ཝ་ཏུ དེ་ཝོ པཱ་ནཱི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘དེ་ཝོ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝ་ཏི ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝོ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝོ’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་པི སཱ་མ་ཉྙ་ས་དྡཱ ཉཱ་ཏ་བྦཱ.

ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ས་དྡེ་ན, ས་དྡོ ཙ་ཏྠེ་ན ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ་ཏྠ་ས་དྡཱ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཾ ཙི་ནྟཱ་ཀཱ་ར་ནི་ད་སྶ་ནཾ – ‘‘ཨ་ཏྠ་ཀུ་ས་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀི་ཙྩཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘བྷ་ཝ་ནྟེ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠ་ཝཾ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘བྷ་ཝ་ནྟེ ཛ་ནེ པ་སཾ་ས་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཀཱ་མེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ པ་ཙྩ་ཏྟོ་པ་ཡོ་ག་ཏྠ་ཝ་ནྟཱ་ནི དྭེ ནཱ་མ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཙོ་རཱ པ་རཱ་བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་མཱ་ཁྱཱ་ཏི་ཀ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝ་ནྟེ ཛ་ནཱ ཨི་ཙྪ་ནྟི ཨ་མི་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཨི་མཱ་ནི ཨུ་པ་ཡོ་ག་པ་ཙྩ་ཏྟ་ཏྠ་ཝ་ནྟཱ་ནི དྭེ ནཱ་མ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཨེ་སོ པ་རཱ་བྷ་ཝེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཨེ་ཏེ པ་རཱ་བྷ་ཝེ ལོ་ཀེ, པ་ཎྜི་ཏོ ས་མ་ཝེ་ཀྑི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝེ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘པ་རཱ་བྷ་ཝེ ས་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷུ་མྨ་ཏྠེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཀཾ ནཱ་མ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཏུ་མྷེ མེ པ་སཱ་དཱ ས་མྦྷ་ཝེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ས་མྦྷ་ཝེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ས་མྦྷ་ཝ་ཐཱ’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཝ྄ཧེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ས་མྦྷ་ཝ་ཝ྄ཧེ’’ཏི ཨི་དཾ ས་མྦྷ་ཝཱ་ཡ ནཱ་མ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝཱ་ཙ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ སཱ་ལ་པ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཝ྄ཧེ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ས་མྦྷ་ཝ་ནཱ་མ་ཀ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ་ཙ་ཀཾ པུ་ལླི་ངྒཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ.

‘‘ཝ་རུ་ཎོ བྲ་ཧྨ་དེ་ཝོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;

ས་མྦྷ་ཝོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, རེ་ཝ་ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ’’ཏི –

ཧི པཱ་ལི༹. ‘‘དྷ་མྨཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠཾ ས་ནི་པཱ་ཏ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘པཱ་ཏུ བྷ་ཝ་ནྟེ ཛ་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ ཛ་ནེ བྷ་ཝཾ ར་ཀྑ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ཀི་ཏ་ནྟ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་སེ ཏྭཾ གུ་ཎེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་སེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་སཱི’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་སེ གུ་ཎེ ཡོ ཏྭ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝཱ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་ཧེ་ཏུ ཏྭ’’ནྟི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི་ནི་པཱ་ཏ་ཡུ་ཏྟཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནཱ་མ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘ཨ་ཧ་མ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ཧི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝེ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘པཱ་ཏུ་བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི་མི་ནཱ ས་མཱ་ན་ཏྠཾ ས་ནི་པཱ་ཏ་མཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ད་ནྟི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ‘‘མཾ པཱ་ཏུ བྷ་ཝེ ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མཾ ར་ཀྑ་ཏུ སཾ་སཱ་རེ ཨི་དཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་ནཱ་མ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཙ ས་དྡོ ཙ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡོ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་ར་ཧ་མ་ཏྠ་ས་དྡཱ ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀེ་ས་ཉྩི ས་དྡཱ་ནཾ ‘‘ན ཏེ་སཾ ཀོ་ཊྛེ ཨོ་པེ་ནྟི. ན ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རཱ ག་ཙྪེ. ས་ཏྟ ཝོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནཱི་ཡེ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཨི་མེ ཏེ དེ་ཝ ས་ཏྟ་ཝོ, ཏྭ་ཉྩ ཨུ་ཏྟ་མ་ས་ཏྟ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ཨི་ཙྪ་ནཱི་ཡོ. ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སེ ཧི ས་ཏི པ་དཱ་ནི པ་རི་བྱ་ཏྟཱ་ནི, པ་དེ་སུ པ་རི་བྱ་ཏྟེ་སུ ཨ་ཏྠོ པ་རི་བྱ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠ་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་དྷི་ག་མོ ཨ་ཀི་ཙྪོ ཧོ་ཏི, སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་དཱ་ས་ཏ་ལེ པ་ཊི་བི་མྦ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ, སོ ཙ ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦ་ས་ངྐེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཉཱ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ཐཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི –

‘‘ཝི་ས་ཡ་ཏྟ་མ་ནཱ་པ་ནྣཱ, ས་དྡཱ ནེ་ཝ་ཏྠ་བོ་དྷ་ཀཱ;

ན པ་ད་མ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྠེ, ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ པ་ཀཱ་ས་ཀཱ’’ཏི.

ཡ་དི་ད་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་མ་མྷེ་ཧི ‘‘ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ཨི་ཙྪ་ནཱི་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཏྲཱ་ཡ་མུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ནཱི གཱ་ཐཱ ས་ཧ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ན་ཡ་དཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ.

‘‘ན ཏེ སཾ ཀོ་ཊྛེ ཨོ་པེ་ནྟི’’, ཨི་ཏི པཱ་ཋེ སུ་མེ་དྷ་སོ;

པ་དཾ ‘‘ན ཏེ’’ཏི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘སཾ ཀོ་ཊྛེ’’ཏི པ་ཋེ་ཡྻ ཝེ.

‘‘སཾ ན ཨོ་པེ་ནྟི ཀོ་ཊྛེ ཏེ, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཨ་ཏྠ་མཱི་ར་ཡེ;

ཨེ་ཝ་མི་མེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ, པཱ་ཋེ་སུ་པི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ.

ཨ་ཐ ཡཾ པ་ནི་ད་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀེ་ས་ཉྩཱི’’ཏི, ཏཾ ཀི་མ་ཏྠཾ? ‘‘ག་ཙྪ་ཏི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ, ག་ཙྪ་ཏི ཏི་སྶོ, བྷ་ཝ་ནྟེ པ་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྠ་ཀུ་ས་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟེ, ཝ་ད་ནྟཾ ཨེ་ཀ་པོ་ཀྑ་རཱ, ཝ་ད་ནྟཾ པ་ཊི་ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ན་མུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏ་སྨཱ ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ཡ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ན་མུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ལ་བྦྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ ཙ པ་དཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཏ་ཏྠ པ་ཡོ་གེ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀ་མེ་ཀ་ཙྩཾ པ་དཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ‘‘ཧེ་ཏུ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ. སོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷཱ་ས་ཏི, སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི. བྷ་ཝ་ནྟེ ཛ་ནེ པ་སཾ་ས་ཏི, བྷ་ཝ་ནྟེ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱི་ས་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ‘‘སོ’’ཏི ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ས་དྡྷི’’ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘བྷ་ཝ’’ནྟི ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ ཛ་ནེ’’ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

སེ་སཾ པ་ན ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ན ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡ་ནཱི་ཡ་སྨི་ཉྷི ཋཱ་ནེ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ དུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ད་ཝི་བྷཱ་གཱ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ན་མ་ཏྠུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘སོ ཏེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དྭི་པ་ད་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་བྷཱ་གོ, ཨེ་ཀ་པ་ད་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་མ་ཝི་བྷཱ་གོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་སུཾ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཀ་པྤ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ. ན ཧི ཨེ་ཏཱ་ནི ‘‘ས་པྤོ ས་པྤོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ་ཏྠེ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཀ་ར་ཎེ་ན ལ་དྡྷཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ལེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ‘‘ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ –

ཡ་ཏྠ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཀཱ་རེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སོ ལ་བྦྷ་ཏི, ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ན ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ ས་དྡ་ཝི་ལཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྠོ ཝཱ དུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ན ཏཱ་དི་སེ་སུ པ་ཡོ་གེ་སུ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྲ ཀ་ཏ་མེ་ན ཙཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷོ བྷ་ཝ་ཏི? པ་དཱ་ནཾ ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཀྑ་ར་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ད་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ པ་ད་ཀྑ་ར་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཝི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ བྷ་ཡ་ཀོ་དྷཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཀ་ཐི་ཏཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ གུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ས་དྡ་སྶ དྭི་རུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་སྶ དྭི་རུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཝཱ སཾ་ཧི་ཏཱ་པ་ད་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་གཱ་ར་ཝ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནི་ར་ནྟ་ར་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ན་ནི་ར་ནྟ་ར་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ‘‘པུ་ན་པྤུ་ན’’མི་ཙྩ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་མཱ་ནེ ཨི་ཝ ས་དྡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨི་ཏིས་དྡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡ་པ་ད་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཀཱ་རེ་སུ, ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན ཚ་བྦཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་སུ ཏ་ཏོ ཝཱ་དྷི་ཀེ་སུ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷོ བྷ་ཝ་ཏི.

ཨེ་ཏྠ པ་དཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ཝི་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ན་མ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘སཱ ནཾ ས་ངྒ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. མཱ ནོ དེ་ཝ ཨ་ཝ་དྷི, མཱ་ནོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ.

ཨ་ཀྑ་ར་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘ས་ནྟེ་ཧི མ་ཧི་ཏོ ཧི་ཏོ. ས་ངྒཱ ས་ངྒཱ་མ་ཛིཾ མུ་ཏྟཾ, ཏ་མ་ཧཾ བྲཱུ་མི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ. དཱ་ཋཱི དཱ་ཋཱི་སུ པ་ཀྑ་ནྡི, མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཡ་ཐཱ པུ་རེ. ས་བྦཱ་བྷི་བྷུཾ་ཝ སི་ར་སཱ་སི་ར་སཱ ན་མཱ་མི. བྷཱུ་མི་ཏོ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ ཡཱ་ཝ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏི. ཨ་ཙྩི ཨ་ཙྩི་མ་ཏོ ལོ་ཀེ, ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན་མྷི ཏེ་ཛ་སཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ.

པ་ད་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘ཨཱ་པོ ཨཱ་པོ་ག་ཏཾ. རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ད་ཡོ, སུ་ཁོ’ལོ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ, ཀཱ་ར་ཀོ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་དོ, ནི་རཱ་པ་དེ པ་དེ ནི་ནྣོ, ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ལ་ཡཾ ལ་ཡཾ, མ་ལ་སྶ བུ་དྡྷཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཧི་ཏཾ. ན་མཱ་མི དྷ་མྨཾ བྷ་ཝ་སཾ་ཝ་རཾ ཝ་རཾ, གུ་ཎཱ་ཀ་ར་ཉྩེ་ཝ ནི་ར་ངྒ་ཎཾ ག་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ.

པ་ད་ཀྑ་ར་ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘པ་མཱ་ཎ་ར་ཧི་ཏཾ ཧི་ཏཾ, སི་དྡྷ་ཏྠོ ས་བྦ་སི་དྡྷ་ཏྠོ, ཏི་ལོ་ཀ་མ་ཧི་ཏོ ཧི་ཏོ. ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཏ་ཏྲི་མཱ ཨ་ཀྑ་ར་ས་ནྣི་དྷཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡོ གཱ་ཐཱ –

མ་ཧི་ཏོཨི་ཏི ས་དྡ་མྷཱ, མཀཱ་རོ ཙེ ཝི་ཝེ་ཙི་ཏོ;

ས་དྡོ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ ཨེ་ཏྠ, ‘‘ཨ་ཀྑ་ར’’ནྟི ཝ་དེ བུ་དྷོ.

ཉེ་ཡྻཱ ཨ་ཀྑ་ར་ཡོ་གེ་ན,

‘‘ས་ནྟེ་ཧི མ་ཧི་ཏོ ཧི་ཏོ’’;

ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ས་རཱུ་པཱ་ནཾ,

ཧོ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ཏཱ.

ཨུ་པ་ས་གྒཱ ནི་པཱ་ཏཱ ཙ, ཡ་ཉྩ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀཾ;

ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་མྤི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི, ཏཾ ‘‘པ་ད’’ནྟི ས་མཱི་རི་ཏཾ.

པ་དཱ་ནཾ ས་ནྣི་དྷཱ་ན་ཉྩ, པ་ད་ཀྑ་རཱ་ན་མེ་ཝ ཙ;

ས་མཱ་སེ ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཏྟཾ, ས་ནྡྷཱ་ཡ ལ་པི་ཏཾ མ་ཡཱ.

ཝི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘གཱ་མེ གཱ་མེ ས་ཏཾ ཀུ་མྦྷཱ, གཱ་མོ གཱ་མོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཝི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་པི གཱ་མཱ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ.

ནཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནཾ ཏུ, ཝ་ཏྟུ་མེ་ཀ་ཀྑ་ཎ་མྷི ཡཱ;

ཨི་ཙྪ་ཏོ བྱཱ་པི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ, སཱ ཝི་ཙྪཱཏི པ་ཀི་ཏྟི་ཏཱ.

ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘རུ་ཀྑཾ རུ་ཀྑཾ པ་ཏི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ ཙ་ནྡོ, རུ་ཀྑཾ རུ་ཀྑཾ པ་རི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ ཙ་ནྡོ’’ཏི པ་ཡོ་གཱ, རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨུ་པ་རི ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

བྷ་ཡ་ཀོ་དྷཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཀ་ཐི་ཏཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ཨི་མེ པ་ཡོ་གཱ – བྷ་ཡེ ཏཱ་ཝ ‘‘ཙོ་རོ ཙོ་རོ, ས་པྤོ ས་པྤོ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཀོ་དྷེ ‘‘ཝ་ས་ལ ཝ་ས་ལ, ཙ་ཎྜཱ་ལ ཙ་ཎྜཱ་ལ, ཝི་ཛ྄ཛྷ ཝི་ཛ྄ཛྷ, པ་ཧ་ར པ་ཧ་ར’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. པ་སཾ་སཱ་ཡཾ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷ་ནྟེ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷ་ནྟེ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཏུ་རི་ཏེ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ཝཱ་སེ་ཊྛ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ ཝཱ་སེ་ཊྛ, ག་ཙྪ ག་ཙྪ, ལུ་ནཱ་ཧི ལུ་ནཱ་ཧི’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལེ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ ཨཱ་ག་ཙྪ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡེ ‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ བུ་དྡྷོ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཧཱ་སེ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ, ཨ་ཧོ མ་ནཱ་པཾ ཨ་ཧོ མ་ནཱ་པཾ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. སོ་ཀེ ‘‘ཀ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀ ཀ་ཧཾ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. པ་སཱ་དེ ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཡ་ཀོ་དྷཱ་དཱི་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཀ་ཐི་ཏཱ་མེ་ཌི་ཏ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷོ བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ཏྠ་ནྟ་རཱ་བྷཱ་ཝེ་པི ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན པ་དཱ་ན་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷོ.

བྷ་ཡེ ཀོ་དྷེ པ་སཾ་སཱ་ཡཾ,

ཏུ་རི་ཏེ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ’ཙྪ་རེ;

ཧཱ་སེ སོ་ཀེ པ་སཱ་དེ ཙ,

ཀ་རེ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ བུ་དྷོ.

ཙས་དྡོ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠོ, ཏེ་ན ག་ར་ཧཱ་ཨ་ས་མྨཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྒ་ཧོ ད་ཊྛ་བྦོ. ‘‘པཱ་པོ པཱ་པོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ག་ར་ཧཱ་ཡཾ. ‘‘ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཀ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་མྨཱ་ནེ. ‘‘ཀྭཱ་ཡཾ ཨ་བ་ལ་བ་ལོ ཝི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠེ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. གུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ དྭི་རུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘ཀ་ཎྷོ ཀ་ཎྷོ ཙ གྷོ་རོ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ‘‘ཀ་ཎྷོ ཀ་ཎྷོ’’ཏི ཧི ཨ་ཏཱི་ཝ ཀ་ཎྷོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀྲི་ཡཱ་པ་ད་སྶ དྭི་རུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘དྷ་མེ དྷ་མེ ནཱ་ཏི་དྷ་མེ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཏ་ཏྠ དྷ་མེ དྷ་མེཏི དྷ་མེ་ཡྻ ནོ ན དྷ་མེ་ཡྻ. ནཱ་ཏི་དྷ་མེཏི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ པ་ན ན དྷ་མེ་ཡྻ. སཾ་ཧི་ཏཱ་པ་ད་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘ན་རཱ་ན་རཱ, སུ་རཱ་སུ་རཱ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ས་ཡཾ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ནཾ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ པ་ར་མ་ཀོ་ས་ལླ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ སི་ལོ་ཀཾ ར་ཙ་ཡཱ་མ –

ཧི་ཏཱ་ཧི་ཏཱ ཧི་ཏཾ་ཧི་ཏཾ, ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ ཛི་ན;

པ་ཝ་རཱ་པ་ཝ་རཱ་ཧ་ཙྩ, བྷ་ཝཱ་མཱ’ནཱ་མ་ཡཱ མ་ཡ་ནྟི.

ཨ་གཱ་ར་ཝ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘ཏུ་ཝཾ་ཏུ་ཝཾ པེ་སུ་ཉྙ་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ནི་ར་ནྟ་ར་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ན་ནི་ར་ནྟ་ར་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ‘‘པུ་ན་པྤུ་ན’’མི་ཙྩ་ཏྠ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘མུ་ཧུཾ མུ་ཧུཾ བྷཱ་ཡ་ཡ་ཏེ ཀུ་མཱ་རེ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨུ་པ་མཱ་ནེ ཨི་ཝས་དྡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘རཱ་ཛཱ ར་ཀྑ་ཏུ དྷ་མྨེ་ན, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ པ་ཛཾ པ་ཛ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨི་ཏིས་དྡཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་དྡ་པ་ད་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘བུ་དྡྷོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཀ་ཐ་ཡ་ནྟོ, སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཝེ་ད་ཡི’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་ས་ལཱ་བྷེ ‘‘བུ་དྡྷོ བུ་དྡྷོ་ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ, མ་གྒཾ སོ་དྷེ་མ་ཧཾ ཏ་དཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨཱི་དི་སེ་སུ པ་ཡོ་གེ་སུ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀ་པ་དཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ན ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཧི ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ས་དྡ་ཝི་ལཱ་སོ ན བྷ་ཝ་ཏི, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ན ‘‘ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ས་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ དུ་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ན ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཏི ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཚ་བྦཱི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀེ་ཧི ཙ མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ.

ཡ་སྨཱ པ་ན ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀེ་སུ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ད་སྶི་ཏེ ཨ་ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀེ་སུ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ད་སྶེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ད་སྶེ་སྶཱ་མ – ཡ་ཏྠ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་མྷཱ པ་རཱ་ཀཱ་ར་ལོ་པོ་པི པཱ་ཋོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, སཾ་ཡོ་ག་བྱ་ཉྫ་ན་སྶ ཝི་སཾ་ཡོ་ག་ཏྟ་མྤི. ཏེ་སུ པ་ཡོ་གེ་སུ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་པ་དཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱ་ནི? ‘‘ས་ཙེ བྷུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཧཾ-སཱ’ཛཱི་ཝོ ག་ར་ཧི་ཏོ མ་མ. པུ་པྥཾ’སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཁ་ཡ་མ་ཏྟཾ ན ནི་བྦཱ་ནཾ’ས ག་མྦྷཱི་རཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ས་ཙེ བྷུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་ཙྪེ་ད་མ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་རེ དྭཱི་སུ གཱ་ཐཱ་པ་དེ་སུ ཨ་ནྟ་རཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀ་པ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་མི་ཝ ཨ་ན་ནྟ་ར་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ‘‘ས་ཙེ བྷུ་ཏྟོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཧཾ-སཱ’ཛཱི་ཝོ ག་ར་ཧི་ཏོ མ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝི་སེ་སོ ས་ཀ་ལེ་ཧི་པི པོ་རཱ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ཨ་ནུ་མ་ཏོ ཨུ་ཙྩཱ་རི་ཏོ ཙ ‘‘ཨ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ག་ར་ཧི་ཏོ མ་མ, ཨ་སྶཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཨ་སྶ ག་མྦྷཱི་རཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཏོ’’ཏི་ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཨ་ཏྠ་པྤ་ཊི་པཱ་ད་ན་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏྟཱ.

ཡ་ཏྠ པ་ན ཡཱ་དི་སེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨ་ཏྠོ པ་རི་བྱ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སུ པ་ཡོ་གེ་སུ ཀྭ་ཙི ཙས་དྡ པ་ནས་དྡཱ་དི་ཡོ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཨཱི་ས་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་མུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ‘‘ཝཱ་ལཱ༹ ཙ ལ་པ་ས་ཀྑ་རཱ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་ནྟཱ པ་ན ཡཱ, ཨ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་དཱ, ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏོ ‘‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་མ་ནྟཱ. ཨིཏི ཙ དནྟི ཙ དུཏི ཙ ཁནྟི ཙ ཉཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི? ན ཧེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་བྦེ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ.

ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་ཋ་མ་པ་ཡོ་གེ ‘‘ཝཱ་ལཱ༹ ཙཱ’’ཏི ཨཱི་ས་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ལ་པ་ས་ཀྑ་རཱ’’ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྠ ལ་པ་ས་ཀྑ་རཱཏི ས་ཀྑ་ར་ས་དི་ས་མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ. ཛཱ་ཏ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་ཀྑ་རཱ ཝི་ཡ མ་དྷུ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ་ཏྲ བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི་ཏ་པྤུ་རི་ས་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ ས་མཱ་སོ ད་ཊྛ་བྦོ ‘‘ལ་པཱ ས་ཀྑ་རཱ ཝི་ཡ ཡཱ་སཾ ཏཱ ལ་པ་ས་ཀྑ་རཱ, ལ་པེ་ཧི ཝཱ ས་ཀྑ་རཱ ཝི་ཡཱ་ཏི ལ་པ་ས་ཀྑ་རཱ’’ཏི.

དུ་ཏི་ཡ་པ་ཡོ་གེ ‘‘ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་ནྟཱ པ་ན’’ཨི་ཏི ཨཱི་ས་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ’’ཏི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡཱ པ་ན ཨ་ཡཾ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་ནྟཱ་ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ.

ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཡོ་གེ ཨིཏི ཙ དནྟི ཙ དུཏི ཙ ཁནྟི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨི་ཀཱ་ར་ཉྩ དཾཀཱ་ར་ཉྩ དུཀཱ་ར་ཉྩ ཁཾཀཱ་ར་ཉྩ ཨཱི་ས་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ཏི ཙ ས་དྡཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.

ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠོ དུ་ཊྛོ བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ཨི་ཏིས་དྡོ ཨེ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ནི་པཱ་ཏོ སི་ཡཱ, ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨིཀཱ་ར་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡོ ན སི་ཡཱ. ད་ནྟིས་དྡོ ད་མ་ན་ཏྠོ སི་ཡཱ, དཾཀཱ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀོ ན སི་ཡཱ. དུ་ཏིས་དྡོ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ སི་ཡཱ, དུཀཱ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀོ ན སི་ཡཱ. ཁ་ནྟིས་དྡོ ཁ་མ་ན་ཏྠོ སི་ཡཱ, ཁཾཀཱ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀོ ན སི་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ཨིཀཱ་ར དཾཀཱ་ར དུཀཱ་ར ཁཾཀཱ་རཱ་ནི ཨཱི་ས་ཀཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཨེ་ཏྠ ཧི ཨིཨི་ཏི དཾཨི་ཏི དུཨི་ཏི ཁཾཨི་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སཾ་ཧི་ཏཱ་པ་ད་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, པ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཨིཀཱ་ར་སྶ ལོ་པོ. ན པ་ནེ་ཏྠ ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ‘‘ས་རཱུ་པ་ས་རཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡེ པ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་རཱུ་པ་ས་ར་སྶ ལོ་པོ ན ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་ས་ར་སྶེ་ཝ ལོ་པོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྲཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡཱ’’ཏི ‘‘ཨ་ཀི་ལཱ་སུ་ནོ ཝ་ཎྞ་པ་ཐེ ཁ་ཎ་ནྟཱ, ཨུ་ད་ངྒ་ཎེ ཏ་ཏྠ པ་པཾ ཨ་ཝི་ནྡུ’’ནྟི པཱ་ལི༹་ཡཾ ས་རཱུ་པ་པ་ར་ས་ར་སྶ ལོ་པ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ‘‘པ་ཝ་དྡྷཾ ཨཱ་པཾ པ་པ’’ནྟི ཨ་ཏྠོ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་ཏི ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨིཨི་ཏི ཙཱ་ཏི ཚེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱི་སུ ཨི་ཀཱ་རེ་སུ པ་ར་སྶ ཨིཀཱ་ར་སྶ ལོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པུ་བྦ་སྶ.

པུ་བྦ་སྨི་ཉྷི ཨིཀཱ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀེ ཨིཀཱ་རེ ན་ཊྛེ ས་ཏི ནི་པཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨི་ཏིས་དྡེ་ན ཨིཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྠོ ན ཝི་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ, ནི་པཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ན ཨི་ཏིས་དྡ་སྶ ཨིཀཱ་རེ ན་ཊྛེ་པི སོ ཨ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་ཏི མེ སུ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་པ་ད་ཏྠོ ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ཨི་ཏིས་དྡ་སྶ པ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨིཀཱ་ར་སྶེ་ཝ ལོ་པོ ཀཱ་ཏ་བྦོ, ན པུ་བྦ་སྶ ཨིཀཱ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨིཀཱ་ར་སྶ. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ པ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ས་རཱུ་པ་ས་ར་ཏོ པ་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ས་རཱུ་པ་ས་ར་སྶ ལོ་པོ ཝུ་ཏྟོ, ན ས་རཱུ་པ་ས་ར་ཏོ པ་ར་སྶ ས་རཱུ་པ་ས་ར་སྶ. མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟེ་ཧི ཝཱ ས་རཱུ་པ་སྶ པ་ར་ས་ར་སྶ ལོ་པོ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.

‘‘ཨ་ནྟ་རཱ ཙ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ནཱ་ལ༹་ནྡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཙས་དྡཱ་དི་ཡོ་ག་ཊྛཱ་ནེ་པི ས་ཏི ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ པ་དཾ ན ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ག་མ་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནི དི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སུ པ་ཡོ་གེ་སུ པུ་བྦ་པ་དཱ་ནི ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ན ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨཱ་ག་མ་ཀྑ་ར་ཝ་ནྟེ་ཧི པ་ར་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟ་རཱ་ཛཱ་རི་ཝ ཏཱ་ར་ཀཱ་ནཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཡ་ཏྠ ཡེ་སཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ས་མྦ་ནྡྷོ དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྠོ ཙ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ‘‘ན་ཧཱ་ནེ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མྤི ཨ་ཀཱ་སི ཡཱ་གུ་ཡཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ བྷ་ཏྟ་སྨིཾ’’ ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ན་ཧཱ་ནེ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་སྶུ་ཀྐ་མྤི ཨ་ཀཱ་སི ཡཱ་གུ་ཡཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ བྷ་ཏྟ་སྨི’’ནྟི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ན ཀེ་ཝ་ལཾ སོ བྷི་ཀྑུ ན་ཧཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་ཐ ཁོ ཡཱ་གུ་ཡཱ་པི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་པི བྷ་ཏྟ་སྨི་མྤི ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ ས་མ་ཏྠོ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཊྛཱ་ན་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་མུ་ཙྩ་ཡ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཨ་པིས་དྡོ.

ཡ་ཏྠ པ་ན ཡེ་ས་མི་ཏ་རེ་ན ཝཱ ཨི་ཏ་རེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་དེ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་པ་དེ་ཧི ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷོ དི་སྶ་ཏི ས་ཧེ་ཝ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟི་ཡཱ, ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྩཱ་རེ་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ‘‘སོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ ཝོ བྷི་ཀྑ་ཝེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་མྤ་སཱ་ད་ནཾ ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ. ཏ་ཏྲི་མཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ གཱ་ཐཱ –

དྷ་མྨས་དྡེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ-ཙ་རི་ཡས་དྡེ་ན ཝཱ པ་དཾ;

ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱི་ར་ཡེ ཝི་ཉྙཱུ, ‘‘སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ན’’ནྟི་དཾ.

‘‘སཱ་དྷུ་ཀ’’ནྟི པ་དཾ ཝི་ཉྙཱུ, ‘‘སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི པ་དེ་ན ཝཱ;

ཏ་ཐཱ ‘‘མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཐ’’, ཨི་ཏི ཝུ་ཏྟ་པ་དེ་ན ཝཱ;

ཨཱི་ར་ཡེ ཡོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཝཱ.

ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ, ས་མྦ་ནྡྷོ ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི ཝཱ;

དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ས་དྡྷི་མེ་ཝ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟི་ཡཱ.

ན་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཡཱ ཨེ་སོ, ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཏྠ མ་ཡཱ རུ་ཏོ;

པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་སཱི་ཧཱ་ནཾ, ན་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ མེ རུ་ཏོ.

ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ, པཱ་ཋེ་སུ་པི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ;

ནེ་ཏ་བྦོ ན་ཡ་ད་ཀྑེ་ན, སཱ་ས་ན་ཏྠ་ག་ཝེ་སི་ནཱ.

ཨ་ཏྠཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ས་དྡཾ, ཨ་ཏྠཾ ས་དྡཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ;

ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ་ན མེ་དྷཱ་ཝཱི, ཝོ་ཧ་རེ ན ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ་ཏི.

ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ས་དྡ་ཙི་ནྟཱ.

ཨ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡོ་གེ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – བྷཱུདྷཱ་ཏུ་ཨ་ཏྠཱ་ཏི་ས་ཡ་ཡོ་ག་ཏོ ཝ་ཌྜྷ་ནེ དི་ཊྛཱ ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི ‘བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི’ཏི’’ ཨི་ཏི ཝཱ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཝ དཱུ་སི་ཡཱ བྷཱུ་ན་ཧ་ཏཱ, ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་པ་ཏཱ་པ་སྶཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝེ་དཱ ན ཏཱ་ཎཱ་ཡ བྷ་ཝ་ནྟི་ད་སྶ, མི་ཏྟ་དྡུ་ནོ བྷཱུ་ན་ཧུ་ནོ ན་ར་སྶཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘བྷཱུ་ན་ཧ་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཌྜྷ་ནེ དི་ཊྛཱ.

ཝ་ཙ་ན་ས་ངྒ་ཧེ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ལ་ཀྑེ་ཏ་བྦཾ – ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཉྩ་མི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཏུ་མྷེ བྷ་ཝ་ཐ.

ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ཉྩ་མཱི་ནཾ པ་ར་སྶ་པ་དེ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན, བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་མྤི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཨ་ཧཾ བྷ་ཝཱ་མི, མ་ཡཾ བྷ་ཝཱ་མ.

ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ན་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ཧི དྭཱི་ཧི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་ཎྞ་ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀི་ཉྩི ཝི་སེ་སཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ, ཨེ་ས ན་ཡོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྲཱ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཏྭཾ བྷ་ཝ་སེ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ རཱུ་པཾ. ཏྭཾ ཨ་བྷ་ཝ་སེ, ཨི་དཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ན་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ནཾ རཱུ་པཾ.

ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཉྩ་མི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. ཨ་ཧཾ བྷ་ཝེ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་པ་ཉྩ་མཱི་ནཾ རཱུ་པཾ. ཏྭཾ བ་བྷཱུ་ཝེ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ.

ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རོ་ཀྑ་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. མ་ཡཾ བྷ་ཝཱ་མྷེ, ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ རཱུ་པཾ. མ་ཡཾ བ་བྷཱུ་ཝི་མྷེ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ. མ་ཡཾ ཨ་བྷ་ཝི་མྷེ, ཨི་ད་མ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ རཱུ་པཾ.

པ་ཉྩ་མི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཏུ་མྷེ བྷ་ཝ་ཝ྄ཧོ, ཨི་དཾ པ་ཉྩ་མི་ཡཱ རཱུ་པཾ. ཏུ་མྷེ བ་བྷཱུ་ཝི་ཝ྄ཧོ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ.

པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ པ་ར་སྶ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. ཏེ བ་བྷཱུ་ཝུ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ. ཏེ ཨ་བྷ་ཝུ, ཨི་དཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ན་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ནཾ རཱུ་པཾ.

པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ པ་ར་སྶ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. ཏུ་མྷེ བ་བྷཱུ་ཝི་ཏྠ, སོ བ་བྷཱུ་ཝི་ཏྠ, ཨི་མཱ་ནི པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ནི. ཏུ་མྷེ ཨ་བྷ་ཝ་ཏྠ, སོ ཨ་བྷ་ཝ་ཏྠ, ཨི་མཱ་ནི ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ རཱུ་པཱ་ནི. ཏུ་མྷེ ཨ་བྷ་ཝི་ཏྠ, ཨི་ད་མ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ རཱུ་པཾ.

པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ པ་ར་སྶ་པ་དཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. ཨ་ཧཾ བ་བྷཱུ་ཝཾ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ. ཨ་ཧཾ ཨ་བྷ་ཝཾ, ཨི་དཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ན་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ནཾ རཱུ་པཾ.

པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ པ་ར་སྶ་པ་དཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. མ་ཡཾ བ་བྷཱུ་ཝི་མྷ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ. མ་ཡཾ ཨ་བྷ་ཝ་མྷ, ཨི་དཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ རཱུ་པཾ.

པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་ད་ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. ཨ་ཧཾ བ་བྷཱུ་ཝིཾ, ཨི་དཾ པ་རོ་ཀྑཱ་ཡ རཱུ་པཾ. ཨ་ཧཾ ཨ་བྷ་ཝིཾ, ཨི་དཾ ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ན་ཛྫ་ཏ་ནཱི་ནཾ རཱུ་པཾ.

ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. སོ ཨ་བྷ་ཝཱ.

ཧི་ཡྻ་ཏྟ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཛྫ་ཏ་ནི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཏྭཾ ཨ་བྷ་ཝོ.

བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན པ་ཋ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ས་དི་སཾ. ཏུ་མྷེ བྷ་ཝི་སྶ་ཐ, ཨི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ. ཏུ་མྷེ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ་ཐ, སོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ་ཐ, ཨི་མཱ་ནི ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པཱ་ནི.

བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཏྭཾ བྷ་ཝི་སྶ་སེ, ཨི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ. ཏྭཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ་སེ, ཨི་དཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ.

བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཏུ་མྷེ བྷ་ཝི་སྶ་ཝ྄ཧེ, ཨི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ. ཏུ་མྷེ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ་ཝ྄ཧེ, ཨི་དཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ.

བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ར་སྶ་པ་དེ་ནུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་དི་སཾ. ཨ་ཧཾ བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨི་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ. ཨ་ཧཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཾ, ཨི་དཾ ཀཱ་ལཱ་ཏི་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱུ་པཾ. སེ་སཱ་ནི ས་བྦཱ་ས་མ་ཊྛ་ནྣཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་དི་སཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷ་ཝ་ནྟི ཙ་ཏྲ –

ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་པ་ཉྩ་མཱི་སུ, ཐདྭ་ཡཾ ས་མུ་དཱི་རི་ཏཾ;

‘‘ཏུ་མྷེ བྷ་ཝ་ཐ’’ཨི་ཙྩ་ཏྲ, ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀཾ དྭི་དྷཱ.

མིདྭ་ཡཾ མདྭ་ཡ་ཉྩེ་ཝ, ཏཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ དྭི་དྷཱ དྭི་དྷཱ;