(༩) ༤. མ་ཙ་ལ་ཝ་གྒོ

༡. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༨༡. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ

༨༢. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སུ་ཏྟཾ

༨༣. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི, ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཀོ་དྷ་ག་རུ་སུ་ཏྟཾ

༨༤. ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ཀོ་དྷ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ, མ་ཀྑ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ, ལཱ་བྷ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ, ས་ཀྐཱ་ར་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.

‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི? ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ཀོ་དྷ་ག་རུ, ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན མ་ཀྑ་ག་རུ, ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ལཱ་བྷ་ག་རུ, ས་དྡྷ་མྨ་ག་རུ ཧོ་ཏི ན ས་ཀྐཱ་ར་ག་རུ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཏ་མོ་ཏ་མ་སུ་ཏྟཾ

༨༥. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཏ་མོ ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ [… པ་རཱ་ཡ་ནོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) པུ. པ. ༡༦༨; སཾ. ནི. ༡.༡༣༢], ཏ་མོ ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, ཛོ་ཏི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ, ཛོ་ཏི ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཏ་མོ ཧོ་ཏི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི – ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ ཝེ་ན་ཀུ་ལེ ཝཱ ནེ་སཱ་ད་ཀུ་ལེ ཝཱ ར་ཐ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ ཝཱ པུ་ཀྐུ་ས་ཀུ་ལེ ཝཱ ད་ལི་དྡེ ཨ་པྤ་ནྣ་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནེ ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཀེ, ཡ་ཏྠ ཀ་སི་རེ་ན གྷཱ་ས་ཙྪཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི. སོ ཙ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ཎྞོ དུ་དྡ་སི་ཀོ ཨོ་ཀོ་ཊི་མ་ཀོ བ་ཝ྄ཧཱ་བཱ་དྷོ ཀཱ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཁ་ཉྫོ ཝཱ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཝཱ, ན ལཱ་བྷཱི ཨ་ནྣ་སྶ པཱ་ན་སྶ ཝ་ཏྠ་སྶ ཡཱ་ན་སྶ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་སྶ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻ་སྶ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཏ་མོ ཧོ་ཏི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཏ་མོ ཧོ་ཏི ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ནཱི་ཙེ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི – ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ ཝེ་ན་ཀུ་ལེ ཝཱ ནེ་སཱ་ད་ཀུ་ལེ ཝཱ ར་ཐ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ ཝཱ པུ་ཀྐུ་ས་ཀུ་ལེ ཝཱ ད་ལི་དྡེ ཨ་པྤ་ནྣ་པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནེ ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཀེ, ཡ་ཏྠ ཀ་སི་རེ་ན གྷཱ་ས་ཙྪཱ་དོ ལ་བྦྷ་ཏི; སོ ཙ ཧོ་ཏི དུ་བྦ་ཎྞོ དུ་དྡ་སི་ཀོ ཨོ་ཀོ་ཊི་མ་ཀོ བ་ཝ྄ཧཱ་བཱ་དྷོ ཀཱ་ཎོ ཝཱ ཀུ་ཎཱི ཝཱ ཁ་ཉྫོ ཝཱ པ་ཀྑ་ཧ་ཏོ ཝཱ ན ལཱ་བྷཱི ཨ་ནྣ་སྶ པཱ་ན་སྶ ཝ་ཏྠ་སྶ ཡཱ་ན་སྶ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་སྶ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻ་སྶ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཏ་མོ ཧོ་ཏི ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཛོ་ཏི ཧོ་ཏི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་ཙྩེ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི – ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ ཨ་ཌྜྷེ མ་ཧ་དྡྷ་ནེ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏེ པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎེ པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙེ; སོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ལཱ་བྷཱི ཨ་ནྣ་སྶ པཱ་ན་སྶ ཝ་ཏྠ་སྶ ཡཱ་ན་སྶ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་སྶ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻ་སྶ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཛོ་ཏི ཧོ་ཏི ཏ་མ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཛོ་ཏི ཧོ་ཏི ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་ཙྩེ ཀུ་ལེ པ་ཙྩཱ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི – ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཝཱ ཨ་ཌྜྷེ མ་ཧ་དྡྷ་ནེ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ པ་ཧཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་ར་ཛ་ཏེ པ་ཧཱུ་ཏ་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎེ པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷ་ཉྙེ; སོ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ལཱ་བྷཱི ཨ་ནྣ་སྶ པཱ་ན་སྶ ཝ་ཏྠ་སྶ ཡཱ་ན་སྶ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་སྶ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻ་སྶ. སོ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཛོ་ཏི ཧོ་ཏི ཛོ་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨོ་ཎ་ཏོ་ཎ་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༨༦. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ཨོ་ཎ་ཏོ་ཎ་ཏོ, ཨོ་ཎ་ཏུ་ཎྞ་ཏོ, ཨུ་ཎྞ་ཏོ་ཎ་ཏོ, ཨུ་ཎྞ་ཏུ་ཎྞ་ཏོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི [པུ. པ. ༡༦༩]. ཚ་ཊྛཾ.

༧. པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༨༧. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ, ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ, ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ, ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སེ་ཁོ ཧོ་ཏི པཱ་ཊི་པ་དོ [པ་ཊི་པ་དོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) མ. ནི. ༢ སེ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཱ]; ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ ཛེ་ཊྛོ པུ་ཏྟོ ཨཱ་བྷི་སེ་ཀོ ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟོ མ་ཙ་ལ་པྤ་ཏྟོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སེ་ཁོ ཧོ་ཏི པཱ་ཊི་པ་དོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི [ཕ་སྶི་ཏྭཱ (སཱི. པཱི.)]. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཡེ་ཧི ཁོ པ་ན ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏྱ་སྶ [ཏྱཱ་སྶ (སཱི.) ཨ. ནི. ༥.༡༠༤] མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱ་ནི ཝཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནི ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི ཝཱ, ཏཱ་ནི པ་ན་སྶ ན བ་ཧུ་དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི, མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྷི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ; ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ གི་ལཱ་ན་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཡེ་ཧི ཁོ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རཱ་མི ཏེ མེ མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ མ་ནོ་ཀ་མྨེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན; མ་ནཱ་པཾ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཨུ་པ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པ་ཧ་ར་ནྟི, ཨ་པྤཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ. ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི ཝེ་ད་ཡི་ཏཱ་ནི པི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ཝཱ་ཏ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཨུ་ཏུ་པ་རི་ཎཱ་མ་ཛཱ་ནི ཝཱ ཝི་ས་མ་པ་རི་ཧཱ་ར་ཛཱ་ནི ཝཱ ཨོ་པ་ཀྐ་མི་ཀཱ་ནི ཝཱ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཱ་ནི ཝཱ, ཏཱ་ནི མེ ན བ་ཧུ་དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ་ཧ་མ་སྨི. ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁོ པ་ན་སྨི ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རཱ་མི.

‘‘ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི, མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སུ་ཏྟཾ

༨༨. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ, ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ, ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ, ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ [པུ. པ. ༡༩༠ (ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ)] ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་དྷ་མྨོ ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཏི་ཎྞཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ, རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ནུ་ཏྟཱ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧོ་ཏི, ས་ཀི་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཀྑ་ཡཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟཾ

༨༩. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ, ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ, ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ, ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ཏི [ས་མྨཱ་ས་ཏཱི (སཱི. ཀ.)] ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི [ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི (སཱི. ཀ.)] ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་ཏི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎཱི ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི [ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟཱི (སཱི. ཀ.)] ཧོ་ཏི, ནོ ཙ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི ཧོ་ཏི, ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ…པེ… ཡ་ཉྷི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི, མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. ཁ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ

༩༠. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ? ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ, ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ, ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ, ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སེ་ཁོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་ཏྟ་མཱ་ན་སོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་མ་ཙ་ལོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ…པེ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི; ནོ ཙ ཁོ ཨ་ཊྛ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི – ‘ཨི་ཏི རཱུ་པཾ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ; ཨི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཨི་ཏི ས་ཉྙཱ…པེ… ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ, ཨི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མོ’ཏི; ཨ་ཊྛ ཙ ཝི་མོ་ཀྑེ ཀཱ་ཡེ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཙི་ཏོ་ཝ བ་ཧུ་ལཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་པྤཾ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ…པེ… མ་མེ་ཝ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ ས་མ་ཎེ་སུ ས་མ་ཎ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ད་ས་མཾ.

མ་ཙ་ལ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.