.ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ.
ཨ་ངྒུ་ཏྟ་ར་ནི་ཀཱ་ཡོ
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི༹
༡. ནི་སྶ་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཀི་མ་ཏྠི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡. [ཨ. ནི. ༡༠.༡] ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སོ’’? ‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠོ པཱ་མོ་ཛྫཱ་ནི་སཾ་སོ’’.
‘‘པཱ་མོ་ཛྫཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཾ’’? ‘‘པཱ་མོ་ཛྫཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པཱི་ཏ་ཏྠཾ པཱི་ཏཱ་ནི་སཾ་སཾ’’.
‘‘པཱི་ཏི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཱ’’? ‘‘པཱི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, པ་སྶ་དྡྷ་ཏྠཱ པ་སྶ་དྡྷཱ་ནི་སཾ་སཱ’’.
‘‘པ་སྶ་དྡྷི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཱ’’? ‘‘པ་སྶ་དྡྷི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་ཁ་ཏྠཱ སུ་ཁཱ་ནི་སཾ་སཱ’’.
‘‘སུ་ཁཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཾ’’? ‘‘སུ་ཁཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་མཱ་དྷ་ཏྠཾ ས་མཱ་དྷཱ་ནི་སཾ་སཾ’’.
‘‘ས་མཱ་དྷི པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སོ’’? ‘‘ས་མཱ་དྷི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ’’.
‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཾ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཾ’’? ‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ནི་བྦི་ད་ཏྠཾ ནི་བྦི་དཱ་ནི་སཾ་སཾ’’.
‘‘ནི་བྦི་དཱ, པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སཱ’’? ‘‘ནི་བྦི་དཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ ཝི་རཱ་གཱ་ནི་སཾ་སཱ ’’.
‘‘ཝི་རཱ་གོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀི་མ་ཏྠི་ཡོ ཀི་མཱ་ནི་སཾ་སོ’’? ‘‘ཝི་རཱ་གོ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནི, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠོ པཱ་མོ་ཛྫཱ་ནི་སཾ་སོ, པཱ་མོ་ཛྫཾ པཱི་ཏ་ཏྠཾ པཱི་ཏཱ་ནི་སཾ་སཾ, པཱི་ཏི པ་སྶ་དྡྷ་ཏྠཱ པ་སྶ་དྡྷཱ་ནི་སཾ་སཱ, པ་སྶ་དྡྷི སུ་ཁ་ཏྠཱ སུ་ཁཱ་ནི་སཾ་སཱ, སུ་ཁཾ ས་མཱ་དྷ་ཏྠཾ ས་མཱ་དྷཱ་ནི་སཾ་སཾ, ས་མཱ་དྷི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནི་བྦི་ད་ཏྠཾ ནི་བྦི་དཱ་ནི་སཾ་སཾ, ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ ཝི་རཱ་གཱ་ནི་སཾ་སཱ, ཝི་རཱ་གོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ. ཨི་ཏི ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨ་གྒཱ་ཡ པ་རེ་ནྟཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཙེ་ཏ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢. [ཨ. ནི. ༡༠.༢] ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱུ’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘པཱ་མོ་ཛྫཾ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱུ’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་སྶ པཱ་མོ་ཛྫཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘པ་མུ་དི་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘པཱི་ཏི མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱུ’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
‘‘པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ཀཱ་ཡོ མེ པ་སྶ་མྦྷ་ཏཱུ’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི.
‘‘པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡཱ་མཱི’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི.
‘‘སུ་ཁི་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ཙི་ཏྟཾ མེ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏཱུ’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི.
‘‘ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱ་ན་ཏོ པ་སྶ་ཏོ ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ནི་བྦི་ནྡཱ་མཱི’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ནི་བྦི་ནྡ་ཏི.
‘‘ནི་བྦི་ནྣ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ཝི་ར་ཛྫཱ་མཱི’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ནི་བྦི་ནྣོ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཝི་ར་ཏྟ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ – ‘ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་མཱི’ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཝི་ར་ཏྟོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི.
‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་རཱ་གོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, ནི་བྦི་དཱ ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ ཝི་རཱ་གཱ་ནི་སཾ་སཱ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ནི་བྦི་ད་ཏྠཾ ནི་བྦི་དཱ་ནི་སཾ་སཾ, ས་མཱ་དྷི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ, སུ་ཁཾ ས་མཱ་དྷ་ཏྠཾ ས་མཱ་དྷཱ་ནི་སཾ་སཾ, པ་སྶ་དྡྷི སུ་ཁ་ཏྠཱ སུ་ཁཱ་ནི་སཾ་སཱ, པཱི་ཏི པ་སྶ་དྡྷ་ཏྠཱ པ་སྶ་དྡྷཱ་ནི་སཾ་སཱ, པཱ་མོ་ཛྫཾ པཱི་ཏ་ཏྠཾ པཱི་ཏཱ་ནི་སཾ་སཾ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠོ པཱ་མོ་ཛྫཱ་ནི་སཾ་སོ, ཀུ་ས་ལཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་ནྡེ་ནྟི, དྷ་མྨཱ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟི ཨ་པཱ་རཱ པཱ་རཾ ག་མ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པ་ཋ་མ་ཨུ་པ་ནི་སཱ་སུ་ཏྟཾ
༣. [ཨ. ནི. ༥.༢༤; ༡༠.༣] ‘‘དུ་སྶཱི་ལ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ. ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ. པཱ་མོ་ཛྫེ ཨ་ས་ཏི པཱ་མོ་ཛྫ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི པཱི་ཏི. པཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པཱི་ཏི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི. པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ. སུ་ཁེ ཨ་ས་ཏི སུ་ཁ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི. ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཨ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ཨ་ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦི་དཱ. ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཝི་རཱ་གོ. ཝི་རཱ་གེ ཨ་ས་ཏི ཝི་རཱ་ག་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རུ་ཀྑོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ཝི་པ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཙོ་པི… ཕེ་གྒུ་པི… སཱ་རོ་པི ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ, པཱ་མོ་ཛྫེ ས་ཏི པཱ་མོ་ཛྫ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པཱི་ཏི, པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏི པཱི་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི, པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ, སུ་ཁེ ས་ཏི སུ་ཁ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦི་དཱ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ས་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གེ ས་ཏི ཝི་རཱ་ག་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རུ་ཀྑོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཙོ་པི… ཕེ་གྒུ་པི… སཱ་རོ་པི པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. དུ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་ནི་སཱ་སུ་ཏྟཾ
༤. ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི [བྷི་ཀྑ་ཝོ་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.) ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ. ནི. ༡༠.༤]. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘དུ་སྶཱི་ལ་སྶ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ, པཱ་མོ་ཛྫེ ཨ་ས་ཏི པཱ་མོ་ཛྫ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི པཱི་ཏི, པཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པཱི་ཏི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི, པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ, སུ་ཁེ ཨ་ས་ཏི སུ་ཁ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཨ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ཨ་ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦི་དཱ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གེ ཨ་ས་ཏི ཝི་རཱ་ག་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, རུ་ཀྑོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ཝི་པ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཙོ་པི… ཕེ་གྒུ་པི… སཱ་རོ་པི ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ, པཱ་མོ་ཛྫེ ས་ཏི པཱ་མོ་ཛྫ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པཱི་ཏི, པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏི པཱི་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི, པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ, སུ་ཁེ ས་ཏི སུ་ཁ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦི་དཱ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ས་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གེ ས་ཏི ཝི་རཱ་ག་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, རུ་ཀྑོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཙོ་པི… ཕེ་གྒུ་པི… སཱ་རོ་པི པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཏ་ཏི་ཡ་ཨུ་པ་ནི་སཱ་སུ་ཏྟཾ
༥. [ཨ. ནི. ༡༠.༥] ཏ་ཏྲ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི…པེ… ‘‘དུ་སྶཱི་ལ་སྶ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ, པཱ་མོ་ཛྫེ ཨ་ས་ཏི པཱ་མོ་ཛྫ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི པཱི་ཏི, པཱི་ཏི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པཱི་ཏི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི, པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ, སུ་ཁེ ཨ་ས་ཏི སུ་ཁ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ཨ་ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ཨ་ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦི་དཱ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གེ ཨ་ས་ཏི ཝི་རཱ་ག་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, རུ་ཀྑོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ཝི་པ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཙོ་པི… ཕེ་གྒུ་པི… སཱ་རོ་པི ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝི་པ་ནྣ་སྶ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ, པཱ་མོ་ཛྫེ ས་ཏི པཱ་མོ་ཛྫ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པཱི་ཏི, པཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཏི པཱི་ཏི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི པ་སྶ་དྡྷི, པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ས་ཏི པ་སྶ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ, སུ་ཁེ ས་ཏི སུ་ཁ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་མྷི ས་ཏི ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ, ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ ས་ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦི་དཱ, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ས་ཏི ནི་བྦི་དཱ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝི་རཱ་གོ, ཝི་རཱ་གེ ས་ཏི ཝི་རཱ་ག་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, རུ་ཀྑོ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣོ. ཏ་སྶ པ་པ་ཊི་ཀཱ་པི པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཙོ་པི… ཕེ་གྒུ་པི… སཱ་རོ་པི པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རེ ས་ཏི ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་པ་ནི་ས་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི པཱ་མོ་ཛྫཾ…པེ… ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. བྱ་ས་ན་སུ་ཏྟཾ
༦. ‘‘ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ བྱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྱ་ས་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ? ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ན ཝོ་དཱ་ཡ་ནྟི, ས་དྡྷ་མྨེ་སུ ཝཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, གཱ་ལ༹ྷཾ ཝཱ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨུ་མྨཱ་དཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པཾ ཝཱ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཋཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ བྱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྱ་ས་ནཾ ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ. [( ) ཨེ་ཏྠ་ནྟ་རེ པཱ་ཋོ སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན དི་སྶ་ཏི]
‘‘ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ བྱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྱ་ས་ནཾ ན ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻ.
ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ? ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ ན ཝོ་དཱ་ཡ་ནྟི, ས་དྡྷ་མྨེ་སུ ཝཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, སི་ཀྑཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི, གཱ་ལ༹ྷཾ ཝཱ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, ཨུ་མྨཱ་དཾ ཝཱ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཀྑེ་པཾ ཝཱ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི – ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀོ པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ ཡཾ སོ ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ བྱ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྱ་ས་ནཾ ན ནི་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ས་ཉྙཱ་སུ་ཏྟཾ
༧. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་པ་སྨིཾ ཨཱ་པོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཏེ་ཛ་སྨིཾ ཏེ་ཛོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝཱ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ་ཡོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ; ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ་ཏི?
‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་པ་སྨིཾ ཨཱ་པོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཏེ་ཛ་སྨིཾ ཏེ་ཛོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝཱ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ་ཡོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ; ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་པ་སྨིཾ ཨཱ་པོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཏེ་ཛ་སྨིཾ ཏེ་ཛོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝཱ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ་ཡོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ་ཏི.
‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་པ་སྨིཾ ཨཱ་པོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཏེ་ཛ་སྨིཾ ཏེ་ཛོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝཱ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ་ཡོ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ན པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ས་ཉྙཱི པ་ན ཨ་སྶཱ་ཏི. ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ན ས་ཉྙཱི ཨ་སྶ, ས་ཉྙཱི ཙ པ་ན ཨ་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ! ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་མེ་སྶ་ཏི ན ཝི་གྒ་ཡ྄ཧི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨིཾ! ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ. བྷ་ག་ཝཱ་པི མེ ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ཀྑ་རེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀཱ་སི, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠོ བྱ་ཉྫ་ནེ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ སཾ་ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་མེ་སྶ་ཏི ན ཝི་གྒ་ཡ྄ཧི་སྶ་ཏི, ཡ་དི་དཾ ཨ་གྒ་པ་ད་སྨི’’ནྟི! ས་ཏྟ་མཾ.
༨. མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༨. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ན ཙ་ཀྑུཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན རཱུ་པཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན སོ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ས་དྡཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན གྷཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ག་ནྡྷཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཛི་ཝ྄ཧཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ར་སཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཀཱ་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན པ་ཐ་ཝིཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨཱ་པཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཏེ་ཛཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཝཱ་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན པ་ར་ལོ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ན མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ; མ་ན་སི ཙ པ་ན ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ན ཙ་ཀྑུཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན རཱུ་པཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན སོ་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ས་དྡཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན གྷཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ག་ནྡྷཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཛི་ཝ྄ཧཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ར་སཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཀཱ་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན པ་ཐ་ཝིཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨཱ་པཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཏེ་ཛཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཝཱ་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན པ་ར་ལོ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ན མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ; མ་ན་སི ཙ པ་ན ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ན ཙ་ཀྑུཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན རཱུ་པཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ན མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ; མ་ན་སི ཙ པ་ན ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ན ཙ་ཀྑུཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ, ན རཱུ་པཾ མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ…པེ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ན མ་ན་སི ཀ་རེ་ཡྻ; མ་ན་སི ཙ པ་ན ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ས་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ཏི་ཀེ ཝི་ཧ་ར་ཏི གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་དྡྷོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་དྡྷཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ ཁོ, ས་དྡྷ, ཛྷཱ་ཡ; མཱ ཁ་ལུ༹་ངྐ་ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ [ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ ཁོ ས་དྡྷ ཛྷཱ་ཡ་ཐ, མཱ ཁ་ལུ༹་ངྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ (སཱི. པཱི.)]. ཀ་ཐ་ཉྩ, ཁ་ལུ༹་ངྐ་ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཧི, ས་དྡྷ, དོ་ཎི་ཡཱ བ་དྡྷོ [བ་ནྡྷོ (སྱཱ. ཀ.)] ‘ཡ་ཝ་སཾ ཡ་ཝ་ས’ནྟི ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ན ཧི, ས་དྡྷ, ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་སྶ དོ་ཎི་ཡཱ བ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ མཾ ཨ་ཛྫ ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་སྶ་ཏི, ཀི་མ་སྶཱ་ཧཾ [ཀ་མྨ་སྶཱ་ཧཾ (ཀ.)] པ་ཊི་ཀ་རོ་མཱི’ཏི. སོ དོ་ཎི་ཡཱ བ་དྡྷོ ‘ཡ་ཝ་སཾ ཡ་ཝ་ས’ནྟི ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ས་དྡྷ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. སོ པ་ཐ་ཝི་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་པ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་ཛ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཝཱ་ཡ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, པ་ར་ལོ་ཀ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ས་དྡྷ, པུ་རི་ས་ཁ་ལུ༹་ངྐ་ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ས་དྡྷ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཛྷཱ་ཡི་ཏཾ ཧོ་ཏི? བྷ་དྲོ ཧི, ས་དྡྷ, ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ དོ་ཎི་ཡཱ བ་དྡྷོ ན ‘ཡ་ཝ་སཾ ཡ་ཝ་ས’ནྟི ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བྷ་དྲ་སྶ ཧི, ས་དྡྷ, ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སྶ དོ་ཎི་ཡཱ བ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཀིཾ ནུ ཁོ མཾ ཨ་ཛྫ ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་སྶ་ཏི, ཀི་མ་སྶཱ་ཧཾ པ་ཊི་ཀ་རོ་མཱི’ཏི. སོ དོ་ཎི་ཡཱ བ་དྡྷོ ན ‘ཡ་ཝ་སཾ ཡ་ཝ་ས’ནྟི ཛྷཱ་ཡ་ཏི. བྷ་དྲོ ཧི, ས་དྡྷ, ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཡ་ཐཱ ཨི་ཎཾ ཡ་ཐཱ བ་ནྡྷཾ ཡ་ཐཱ ཛཱ་ནིཾ ཡ་ཐཱ ཀ་ལིཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཏོ་ད་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ས་དྡྷ, བྷ་དྲོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན བྱཱ་པཱ་ད་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ན ཐི་ན་མི་དྡྷ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི… ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི ན ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་རེ་ཏེ་ན, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཏེ་ཛཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཝཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན པ་ར་ལོ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ན ཛྷཱ་ཡ་ཏི; ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཙ པ་ན. ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ཡི་ཉྩ པ་ན, ས་དྡྷ, བྷ་དྲཾ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི –
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་སཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཐཾ ཛྷཱ་ཡཱི པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་དྲོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ [པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, སོ (སཱི. སྱཱ. པཱི.), པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ, སོ (ཀ.)] ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཏེ་ཛཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཝཱ་ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན ཨི་དྷ་ལོ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ན པ་ར་ལོ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ན ཛྷཱ་ཡ་ཏི; ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཙ པ་ན? ཀ་ཐཾ ཛྷཱ་ཡི་ཉྩ པ་ན, བྷ་ནྟེ, བྷ་དྲཾ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི –
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཨི་དྷ, ས་དྡྷ, བྷ་དྲ་སྶ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སྶ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པ་སྨིཾ ཨཱ་པོ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ཛ་སྨིཾ ཏེ་ཛོ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝཱ་ཡ་སྨིཾ ཝཱ་ཡོ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, པ་ར་ལོ་ཀེ པ་ར་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་ཏྲཱ་པི ས་ཉྙཱ ཝི་བྷཱུ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ཡཱི ཁོ, ས་དྡྷ, བྷ་དྲོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་ཏི…པེ… ཡ་མྤི་དཾ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ན ཛྷཱ་ཡ་ཏི; ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཙ པ་ན. ཨེ་ཝཾ ཛྷཱ་ཡི་ཉྩ པ་ན, ས་དྡྷ, བྷ་དྲཾ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀཱ ཨཱ་ར་ཀཱ་ཝ ན་མ་སྶ་ནྟི –
‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མ, ཡ་མྤི ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ཡ་སཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟཾ
༡༠. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཝི་ཧ་ར་ཏི མོ་ར་ནི་ཝཱ་པེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨ་སེ་ཁེ་ན སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ཨ་སེ་ཁེ་ན ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན, ཨ་སེ་ཁེ་ན པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷེ་ན – ཨི་མེ་ཧི, ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན, ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘ཨ་པ་རེ་ཧི་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ, ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎེ་ན, ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ.
‘‘དྭཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི དྭཱི་ཧི? ཝི་ཛྫཱ་ཡ, ཙ་ར་ཎེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ. བྲ་ཧྨུ་ནཱ པེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ན་ངྐུ་མཱ་རེ་ན གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཱ –
‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, སོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ’’ཏི [དཱི. ནི. ༡.༢༧༧; སཾ. ནི. ༡.༡༨༢; ༢.༢༤༥].
‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ན་ངྐུ་མཱ་རེ་ན གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ, ནོ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ; ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ, ནོ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཱ; ཨ་ནུ་མ་ཏཱ མ་ཡཱ. ཨ་ཧ་མྤི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི –
‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ སེ་ཊྛོ ཛ་ནེ་ཏ་སྨིཾ, ཡེ གོ་ཏྟ་པ་ཊི་སཱ་རི་ནོ;
ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ, སོ སེ་ཊྛོ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སེ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
ནི་སྶ་ཡ་ཝ་གྒོ [ནི་སྶཱ་ཡ་ཝ་གྒོ (སྱཱ. ཀཾ.)] པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཀི་མ་ཏྠི་ཡཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་ཡོ, ཨུ་པ་ནི་སཱ བྱ་ས་ནེ་ན ཙ;
དྭེ ས་ཉྙཱ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ, ས་དྡྷོ མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་ཀ་ནྟི.
༢. ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ – ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀེ་ན་སྶ [ཀེ་ན (སྱཱ. ཀཾ.)] ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི?
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཨེ་ཏཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀེ་ན་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ’’’ནྟི? ས་དྡྷོ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་སྶ་དྡྷོ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཀུ་སཱི་ཏོ; ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི; ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ དུ་པྤ་ཉྙོ. ཨི་མེ་སུ ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པ་ཉྩ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཚ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟ་རི [ཨུ་ཏྟ་རིཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི. [ཨ. ནི. ༦.༡༠] ‘‘ཨི་དྷ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་མ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ས་མ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ [ཨོ་པ་ན་ཡི་ཀོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་མ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ས་མ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ དྷ་མྨཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཨུ་ཛུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, སཱ་མཱི་ཙི་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ, ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རི པུ་རི་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཊྛ པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལཱ, ཨེ་ས བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ས་ངྒྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་མ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ས་མ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ས་ངྒྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱི་ལཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི སཱི་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་མ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ས་མ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ སཱི་ལཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མི མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཙཱ་གཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་མ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ས་མ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཙཱ་གཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཡཱ་མཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏུ་སི་ཏཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏི་ནོ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནོ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ, ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ སཱི་ལཾ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན སུ་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ སུ་ཏཾ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན ཙཱ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཙཱ་གོ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏཱ་ས་ཉྩ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཏ་ཉྩ ཙཱ་ག་ཉྩ པ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝི་ས་མ་ག་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ས་མ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ས་བྱཱ་པ་ཛྫཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, དྷ་མྨ་སོ་ཏ་ས་མཱ་པ་ནྣོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༢. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ གི་ལཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ཙི་ར་ཝུ་ཊྛི་ཏོ གེ་ལ་ཉྙཱ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ – ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀེ་ན་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི?
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ! ཨེ་ཏཾ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡཾ ཏུ་མྷེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀེ་ན་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ’ནྟི? ས་དྡྷོ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་སྶ་དྡྷོ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཀུ་སཱི་ཏོ; ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི; ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ དུ་པྤ་ཉྙོ. ཨི་མེ་སུ ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, པ་ཉྩ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཚ དྷ་མྨེ ཨུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི.
[ཨ. ནི. ༦.༩] ‘‘ཨི་དྷ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ…པེ… ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨི་མཾ ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཋི་ཏོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ནི་སི་ནྣོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ས་ཡཱ་ནོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི…པེ… ས་ངྒྷཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི…པེ… ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི…པེ… དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ…པེ… ས་ནྟི དེ་ཝཱ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ས་དྡྷཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན སཱི་ལེ་ན… སུ་ཏེ་ན… ཙཱ་གེ་ན… པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཏ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པ་ཉྙཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཡ་སྨིཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་མ་ཡེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏཱ་ས་ཉྩ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་དྡྷ་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ སུ་ཏ་ཉྩ ཙཱ་ག་ཉྩ པ་ཉྙ་ཉྩ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ནེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན དོ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ན མོ་ཧ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི; ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་མེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷ. ཨུ་ཛུ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁོ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ལ་བྷ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨ་ཝེ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ པཱ་མོ་ཛྫཾ. པ་མུ་དི་ཏ་སྶ པཱི་ཏི ཛཱ་ཡ་ཏི, པཱི་ཏི་མ་ན་སྶ ཀཱ་ཡོ པ་སྶ་མྦྷ་ཏི, པ་སྶ་དྡྷ་ཀཱ་ཡོ སུ་ཁཾ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, སུ་ཁི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. ཨི་མཾ ཁོ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་སྶ་ཏིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཋི་ཏོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ནི་སི་ནྣོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ས་ཡཱ་ནོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, པུ་ཏྟ་ས་མྦཱ་དྷ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ནྟོ་པི བྷཱ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ན་ནྡི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༣. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་ཀྐེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི [ཨ་ཧོ་སི (ཀ.)].
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ན་ནྡི་ཡོ ས་ཀྐོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡི་ཡ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧ་མྤི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ནྟ་ཉྩེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ ལ་ཙྪཱ་མི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི [ཨུ་པ་ག་ཉྪི (སཱི. པཱི.)]. ན་ནྡི་ཡོ་པི ཁོ ས་ཀྐོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨ་ནྟ་ཉྩེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི [ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ (སྱཱ.), ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི (ཀ.)], བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ཉྩ ལ་བྷི [ལ་ཙྪ་ཏི (སྱཱ. ཀ.)] ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ན་ནྡི་ཡོ ས་ཀྐོ – ‘‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ‘ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ན་ནྡི་ཡོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ན་ནྡི་ཡོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ – ‘ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི – ནི་ཊྛི་ཏ་ཙཱི་ཝ་རོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀེ་ན་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི?
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ན་ནྡི་ཡ! ཨེ་ཏཾ ཁོ, ན་ནྡི་ཡ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ – ‘ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ནཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝི་ཧ་ར་ཏཾ ཀེ་ན་སྶ ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦ’ནྟི? ས་དྡྷོ ཁོ, ན་ནྡི་ཡ, ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་སྶ་དྡྷོ; སཱི་ལ་ཝཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ དུ་སྶཱི་ལོ; ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཀུ་སཱི་ཏོ; ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི; ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ ཧོ་ཏི, ནོ དུ་པྤ་ཉྙོ. ཨི་མེ་སུ ཁོ ཏེ, ན་ནྡི་ཡ, ཚ་སུ དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཨི་དྷ ཏྭཾ, ན་ནྡི་ཡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི, ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ ཏེ, ན་ནྡི་ཡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, ན་ནྡི་ཡ, དྷ་མྨཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ ཏེ, ན་ནྡི་ཡ, དྷ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, ན་ནྡི་ཡ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡ་སྶ མེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀཱ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ ཏེ, ན་ནྡི་ཡ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, ན་ནྡི་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཙཱ་གཾ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡོ་ཧཾ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མི མུ་ཏྟ་ཙཱ་གོ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏོ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གོ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏོ’ཏི. ཨི་ཏི ཁོ ཏེ, ན་ནྡི་ཡ, ཙཱ་གཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཏྭཾ, ན་ནྡི་ཡ, དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻཱ་སི – ‘ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ [ཀ་བ་ལི༹ཾ་ཀཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ (སཱི.), ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཏཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཏི་ཙ་ཡཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ན་ནྡི་ཡ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟོ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཏི་ཙ་ཡཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ན་ནྡི་ཡ, ཡཱ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་བྷ་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ནོ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, ཏཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ན ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནྟི ཀ་ཏ་སྶ ཝཱ པ་ཏི་ཙ་ཡཾ. ཨི་ཏི ཁོ ཏེ, ན་ནྡི་ཡ, དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ས་ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦཱ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ན་ནྡི་ཡ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཛ་ཧ་ཏེ་ཝ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ, ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ན་ནྡི་ཡ, ཀུ་མྦྷོ ནི་ཀྐུ་ཛྫོ [ནི་ཀུ་ཛྫོ (ཀ.)] ཝ་མ་ཏེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ, ནོ ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩཱ་ཝ་མ་ཏི [པ་ཙྩཱ་མ་ས་ཏི (སྱཱ.)]; སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཝཱ པ་ན, ན་ནྡི་ཡ, སུ་ཀྑེ ཏི་ཎ་དཱ་ཡེ ཨ་གྒི མུ་ཏྟོ ཌ་ཧ་ཉྙེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, ནོ ད་ཌྜྷཾ པ་ཙྩུ་དཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ན་ནྡི་ཡ, ཨི་མེ་ཧི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ཛ་ཧ་ཏེ་ཝ པཱ་པ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ, ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. སུ་བྷཱུ་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༡༤. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སུ་བྷཱུ་ཏི ས་དྡྷེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སུ་བྷཱུ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནཱ་མཱ་ཡཾ [ཀོ ནཱ་མོ ཨ་ཡཾ (སཱི. ཀ.), ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ (སྱཱ. ཀཾ.)], སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི? ‘‘ས་དྡྷོ ནཱ་མཱ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ, སུ་ད་ཏྟ་སྶ [ས་དྡྷ་སྶ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ, ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི.
‘‘ཀ་ཙྩི པ་ནཱ་ཡཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷོ བྷི་ཀྑུ སུ་ད་ཏྟ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནེ་སཱུ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ག་ཝཱ, ཀཱ་ལོ; ཨེ་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏ, ཀཱ་ལོ, ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་སེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ཡ་དི ཝཱ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ས་ནྡི་སྶ་ཏི ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནེ་སུ ཡ་དི ཝཱ ནོ’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, སུ་བྷཱུ་ཏི, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སུ་བྷཱུ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ; ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཀ་ར་ཎེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁ་མོ པ་ད་ཀྑི་ཎ་གྒཱ་ཧཱི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཏ་ཏྲ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཏ་ཏྲ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ, ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏི་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ད་ས་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཝཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཏིཾ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤི ཛཱ་ཏི་ཡོ ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛཱ་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ཨ་ནེ་ཀེ་པི སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ – ‘ཨ་མུ་ཏྲཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྲ ཨུ་ད་པཱ་དིཾ; ཏ་ཏྲཱ་པཱ་སིཾ ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཨེ་ཝཾ་གོ་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ་ཝ་ཎྞོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རོ ཨེ་ཝཾ་སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཨེ་ཝ་མཱ་ཡུ་པ་རི་ཡ་ནྟོ, སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣོ’ཏི. ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི – ‘ཨི་མེ ཝ་ཏ བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཨི་མེ ཝཱ པ་ན བྷོ་ནྟོ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ཝཱ་ད་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ’ཏི. ཨི་ཏི དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཏྟེ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཝ་མཱ་ནེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཧཱི་ནེ པ་ཎཱི་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞེ དུ་བྦ་ཎྞེ, སུ་ག་ཏེ དུ་གྒ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡ་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨི་ད་མྤི, སུ་བྷཱུ་ཏི, ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སུ་བྷཱུ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཏཱ་ནི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨ་ཡ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏེ་སུ ས་ནྡི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ; ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་ཧཱ་ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ས་མྤ་ཝ་ངྐོ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ སུ་ཝ་ཙོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙཱ་ནི ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ཏ་ཏྠ ད་ཀྑོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སོ ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི པི་ཡ་ས་མུ་དཱ་ཧཱ་རོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ཝི་ན་ཡེ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱ་མོ་ཛྫོ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཐཱ་མ་ཝཱ ད་ལ༹ྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་རོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨེ་ཀ་མྤི ཛཱ་ཏིཾ དྭེ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ…པེ… ཨི་ཏི སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཨུ་དྡེ་སཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་ཧི་ཏཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན…པེ… ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཱུ་པ་གེ ས་ཏྟེ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི.
‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ…པེ… ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཡཱ་ནི་མཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་དཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི, སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི ཏཱ་ནི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ, ཨ་ཡ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཏེ་སུ ས་ནྡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, སུ་བྷཱུ་ཏི! ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, ཨི་མི་ནཱ ཙ ས་དྡྷེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཡ་དཱ ཙ ཏྭཾ, སུ་བྷཱུ་ཏི, ཨཱ་ཀ་ངྑེ་ཡྻཱ་སི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་སི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.