(༡༧) ༢. ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི་ཝ་གྒོ
༡. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༦༧. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ སཱི་སཾ་ནྷཱ་ཏོ ན་ཝཾ ཁོ་མ་ཡུ་གཾ ནི་ཝ་ཏྠོ ཨ་ལླ་ཀུ་ས་མུ་ཊྛིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ སཱི་སཾ་ནྷཱ་ཏཾ ན་ཝཾ ཁོ་མ་ཡུ་གཾ ནི་ཝ་ཏྠཾ ཨ་ལླ་ཀུ་ས་མུ་ཊྛིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ. དི་སྭཱ་ན ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ སཱི་སཾ་ནྷཱ་ཏོ ན་ཝཾ ཁོ་མ་ཡུ་གཾ ནི་ཝ་ཏྠོ ཨ་ལླ་ཀུ་ས་མུ་ཊྛིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ? ཀིཾ ནྭ་ཛྫ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཛྫ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལ་སྶཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏ་ད་ཧུ་པོ་ས་ཐེ སཱི་སཾ་ནྷཱ་ཏཱ ན་ཝཾ ཁོ་མ་ཡུ་གཾ ནི་ཝ་ཏྠཱ ཨ་ལླེ་ན གོ་མ་ཡེ་ན པ་ཐ་ཝིཾ ཨོ་པུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏེ་ཧི ཀུ་སེ་ཧི པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ཝེ་ལཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཙ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟི. ཏེ ཏཾ ར་ཏྟིཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ཨ་གྒིཾ ན་མ་སྶ་ནྟི – ‘པ་ཙྩོ་རོ་ཧཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟཾ, པ་ཙྩོ་རོ་ཧཱ་མ བྷ་ཝ་ནྟ’ནྟི. བ་ཧུ་ཀེ་ན ཙ ས་པྤི་ཏེ་ལ་ན་ཝ་ནཱི་ཏེ་ན ཨ་གྒིཾ ས་ནྟ་པྤེ་ནྟི. ཏ་སྶཱ ཙ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ས་ནྟ་པྤེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏི? སཱ་དྷུ མེ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷོ’’ཏི ཁོ ཛཱ་ཎུ་སྶོ་ཎི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ’ ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ བྱཱ་པཱ་དཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; བྱཱ་པཱ་དཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
…མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སིཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ…པེ… ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཨ་རི་ཡ་པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི་སུ་ཏྟཾ
༡༦༨. ‘‘ཨ་རི་ཡཾ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎིཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ – དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
… ‘བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ…པེ… བྱཱ་པཱ་དཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཁོ པཱ་པ་ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ དི་ཊྛེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡ་ཉྩཱ’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛིཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི; མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡཱ པ་ཙྩོ་རོ་ཧ་ཎཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ས་ངྒཱ་ར་ཝ་སུ་ཏྟཾ
༡༦༩. [ཨ. ནི. ༡༠.༡༡༧] ཨ་ཐ ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ས་ངྒཱ་ར་ཝོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཀིཾ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་ར’’ནྟི? ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. བྱཱ་པཱ་དོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨི་དཾ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་ར་ནྟི.
‘‘ཨ་པྤ་ཀཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཡེ ཛ་ནཱ པཱ་ར་གཱ་མི་ནོ;
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ, ཏཱི་ར་མེ་ཝཱ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ཏི.
‘‘ཡེ ཙ ཁོ ས་མྨ་ད་ཀྑཱ་ཏེ, དྷ་མྨེ དྷ་མྨཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནོ;
ཏེ ཛ་ནཱ པཱ་ར་མེ་སྶ་ནྟི, མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཾ སུ་དུ་ཏྟ་རཾ.
‘‘ཀ་ཎྷཾ དྷ་མྨཾ ཝི་པྤ་ཧཱ་ཡ, སུ་ཀྐཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨོ་ཀཱ ཨ་ནོ་ཀ་མཱ་ག་མྨ, ཝི་ཝེ་ཀེ ཡ་ཏྠ དཱུ་ར་མཾ.
‘‘ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་ཏི་མི་ཙྪེ་ཡྻ, ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནོ;
པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ཡྻ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཙི་ཏྟ་ཀླེ་སེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘ཡེ་སཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ངྒེ་སུ, ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ;
ཨཱ་དཱ་ན་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡེ ར་ཏཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཏེ ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. ཨོ་རི་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༠. ‘‘ཨོ་རི་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་རཾ དེ་སེ་སྶཱ་མི པཱ་རི་མ་ཉྩ ཏཱི་རཾ. ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ…པེ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཀ་ཏ་མ་ཉྩ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. བྱཱ་པཱ་དོ ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པཱ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ. ཨི་དཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ, ཨི་དཾ པཱ་རི་མཾ ཏཱི་ར་ནྟི.
‘‘ཨ་པྤ་ཀཱ ཏེ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཡེ ཛ་ནཱ པཱ་ར་གཱ་མི་ནོ;
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཨི་ཏ་རཱ པ་ཛཱ, ཏཱི་ར་མེ་ཝཱ་ནུ་དྷཱ་ཝ་ཏི.
‘‘ཡེ ཙ ཁོ ས་མྨ་ད་ཀྑཱ་ཏེ, དྷ་མྨེ དྷ་མྨཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནོ;
ཏེ ཛ་ནཱ པཱ་ར་མེ་སྶ་ནྟི, མ་ཙྩུ་དྷེ་ཡྻཾ སུ་དུ་ཏྟ་རཾ.
‘‘ཀ་ཎྷཾ དྷ་མྨཾ ཝི་པྤ་ཧཱ་ཡ, སུ་ཀྐཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨོ་ཀཱ ཨ་ནོ་ཀ་མཱ་ག་མྨ, ཝི་ཝེ་ཀེ ཡ་ཏྠ དཱུ་ར་མཾ.
‘‘ཏ་ཏྲཱ་བྷི་ར་ཏི་མི་ཙྪེ་ཡྻ, ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནོ;
པ་རི་ཡོ་ད་པེ་ཡྻ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཙི་ཏྟ་ཀླེ་སེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏོ.
‘‘ཡེ་སཾ ས་མྦོ་དྷི་ཡ་ངྒེ་སུ, ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ;
ཨཱ་དཱ་ན་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒེ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡེ ར་ཏཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཛུ་ཏི་མ་ནྟོ, ཏེ ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. པ་ཋ་མ་ཨ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༡. [ཨ. ནི. ༡༠.༡༡༣] ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ན་ཏྠོ ཙ; དྷ་མྨོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ན་ཏྠོ ཙ? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ, ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བྱཱ་པཱ་དོ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ན་ཏྠོ ཙ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ཏྠོ ཙ? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ཏྠོ ཙ.
‘‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ན་ཏྠོ ཙ; དྷ་མྨོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ, དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༢. ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ཙ; ཨ་ན་ཏྠོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན སུ་ག་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ཙ; ཨ་ན་ཏྠོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’’ཏི?
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ, ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དིཾ་སུ. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ཙ; ཨ་ན་ཏྠོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི.
‘‘ཏེ་སཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ནྟི. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’ཏི?
‘‘ཏེ་སཾ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ, ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཝི་བྷ་ཛ་ཏུ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, པུ་རི་སོ སཱ་ར་ཏྠི་ཀོ སཱ་རཾ ག་ཝེ་སཱི སཱ་ར་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ མ་ཧ་ཏོ རུ་ཀྑ་སྶ ཏི་ཊྛ་ཏོ སཱ་ར་ཝ་ཏོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨེ་ཝ མཱུ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཁ་ནྡྷཾ སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་སེ སཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྠ་རི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏེ ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ ཨ་མྷེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཐ [མ་ཉྙེ་ཐ (སཱི.), མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཐ (ཀ.)]. སོ ཧཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. སོ ཙེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི ཡཾ ཏུ་མྷེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡ་ཐཱ ཝོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
‘‘ཨ་དྡྷཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཀ་ཙྩཱ་ན, བྷ་ག་ཝཱ ཛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶཾ པ་སྶ་ཏི ཙ་ཀྑུ་བྷཱུ་ཏོ ཉཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ ཝ་ཏྟཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ནི་ནྣེ་ཏཱ ཨ་མ་ཏ་སྶ དཱ་ཏཱ དྷ་མྨ་སྶཱ་མཱི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ. སོ ཙེ་ཝ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི ཡཾ མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་མ. ཨ་པི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ, ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཝི་བྷ་ཛ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨ་ག་རུཾ ཀ་རི་ཏྭཱ’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧཱ་ཝུ་སོ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ…པེ… ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི.
‘‘ཀ་ཏ་མོ, ཙཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཀ་ཏ་མོ ཙ དྷ་མྨོ? ཀ་ཏ་མོ ཙ ཨ་ན་ཏྠོ, ཀ་ཏ་མོ ཙ ཨ་ཏྠོ? ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ པི་སུ་ཎཱ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ ཕ་རུ་སཱ་ཝཱ་ཙཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘བྱཱ་པཱ་དོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་དྷ་མྨོ; ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ…པེ… ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི. ཨི་མ་སྶ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནཱ ཙ པ་ན ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ. ཡ་ཐཱ ནོ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ –
‘‘ཡཾ ཁོ ནོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ…པེ… ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི.
‘‘ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨི་དཾ ཁོ ནོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་སཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ – ‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ…པེ… ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི. ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛེ་ཡྻཱ’ཏི?
‘‘ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཡཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ས་ཏྠུ ཙེ་ཝ སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏོ, ས་མྦྷཱ་ཝི་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. པ་ཧོ་ཏི ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨི་མ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡི་ཊྛ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏུཾ. ཡཾ་ནཱུ་ན མ་ཡཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་མ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ. ཡ་ཐཱ ནོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ བྱཱ་ཀ་རི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ ནཾ དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’ཏི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི་མྷཱ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷཱ. ཏེ་སཾ ནོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཀྑ་རེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི པ་དེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨ་ཏྠོ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟོ’’ཏི.
‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ! པ་ཎྜི་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ. མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ. མཾ ཙེ་པི ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཾ ཡ་ཐཱ ཏཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནེ་ན བྱཱ་ཀ་ཏཾ. ཨེ་སོ ཙེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་ཉྩ ནཾ དྷཱ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཏ་ཏི་ཡ་ཨ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༣. ‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ཙ; ཨ་ན་ཏྠོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ, ཀ་ཏ་མོ ཙ དྷ་མྨོ; ཀ་ཏ་མོ ཙ ཨ་ན་ཏྠོ, ཀ་ཏ་མོ ཙ ཨ་ཏྠོ? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ… མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ… པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ… ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི དྷ་མྨོ… ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ དྷ་མྨོ… བྱཱ་པཱ་དོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ དྷ་མྨོ….
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྷ་མྨོ; ས་མྨཱ་དི་ཊྛི དྷ་མྨོ; ཡེ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ནེ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཏྠོ; ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ ཨ་ནེ་ཀེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ.
‘‘‘ཨ་དྷ་མྨོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝེ་དི་ཏ་བྦོ དྷ་མྨོ ཙ; ཨ་ན་ཏྠོ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏྠོ ཙ. ཨ་དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཉྩ, ཨ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ཉྩ ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ’ནྟི, ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༧༤. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་ད་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷ་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘བྱཱ་པཱ་ད་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི.
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་མྤཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཝ་དཱ་མི – ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, དོ་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི, མོ་ཧ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མྤི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷོ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝོ, དོ་སོ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝོ, མོ་ཧོ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝོ. ལོ་བྷ་ཀྑ་ཡཱ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ས་ངྑ་ཡོ, དོ་ས་ཀྑ་ཡཱ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ས་ངྑ་ཡོ, མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཱ ཀ་མྨ་ནི་དཱ་ན་ས་ངྑ་ཡོ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་རི་ཀྐ་མ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༧༥. ‘‘ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨོ, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནོ. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནོ? པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. མུ་སཱ་ཝཱ་དི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ ཝེ་ར་མ་ཎཱི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟ་སྶ [བྱཱ་པཱ་ད་སྶ (སཱི. པཱི. ཀ.), བྱཱ་པ་ནྣ་སྶ (སྱཱ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྱཱ་པཱ་དོ པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི པ་རི་ཀྐ་མ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པ་རི་ཀྐ་མ་ནོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཨ་པ་རི་ཀྐ་མ་ནོ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ཙུ་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༡༧༦. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཝཱ་ཡཾ [ཙ་མྤཱ་ཡཾ (ཀ. སཱི.) དཱི. ནི. ༢.༡༨༩ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཝི་ཧ་ར་ཏི ཙུ་ནྡ་སྶ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཙུ་ནྡཾ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་སྶ ནོ ཏྭཾ, ཙུ་ནྡ, སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི? ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྪཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ཀཱ སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལི་ཀཱ [སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལ་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ཀཱ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི; ཏེ་སཱ་ཧཾ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, ཙུ་ནྡ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ཙྪཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ཀཱ སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལི་ཀཱ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ཀཱ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ཙྪཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ཀཱ སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལི་ཀཱ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ཀཱ. ཏེ སཱ་ཝ་ཀཾ [སཱ་ཝ་ཀེ (སྱཱ. ཀ.)] ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ད་པེ་ནྟི – ‘ཨེ་ཧི ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ [ས་ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ (སྱཱ.)] ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་ཝ [ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ (སྱཱ.), ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་ཝ (པཱི. ཀ.)] ས་ཡ་ན་མྷཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་མ་སེ་ཡྻཱ་སི; ནོ ཙེ པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་མ་སེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ལླཱ་ནི གོ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་མ་སེ་ཡྻཱ་སི; ནོ ཙེ ཨ་ལླཱ་ནི གོ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་མ་སེ་ཡྻཱ་སི, ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཨཱ་མ་སེ་ཡྻཱ་སི; ནོ ཙེ ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཨཱ་མ་སེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རེ་ཡྻཱ་སི; ནོ ཙེ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རེ་ཡྻཱ་སི, པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨཱ་དི་ཙྩཾ ན་མ་སྶེ་ཡྻཱ་སི; ནོ ཙེ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨཱ་དི་ཙྩཾ ན་མ་སྶེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་རོ་ཧེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ཙྪཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ཀཱ སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལི་ཀཱ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ཀཱ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི; ཏེ་སཱ་ཧཾ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཁོ, ཙུ་ནྡ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ཙྪཱ་བྷཱུ་མ་ཀཱ ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ཀཱ སེ་ཝཱ་ལ་མཱ་ལི་ཀཱ ཨ་གྒི་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ཀཱ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཙ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, ཙུ་ནྡ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཙུ་ནྡོ ཀ་མྨཱ་ར་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི ཧ་ཏ་པ་ཧ་ཏེ ནི་ཝི་ཊྛོ ཨ་ད་ཡཱ་པ་ནྣོ ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ [པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་སུ (ཀ.)].
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི. ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ [ན་ཏྠི སཱི. སྱཱ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ] བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ [ན་ཏྠི སཱི. སྱཱ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ] དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི [སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི (པཱི. ཀ.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི], སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི; ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི [སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨ་ཧཾ ན པ་སྶཱ་མཱི་ཏི (པཱི. ཀ.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི]. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི ས་མ་གྒཱ་ནཾ ཝཱ བྷེ་ཏྟཱ [བྷེ་དཱ་ཏཱ (ཀ.)], བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ, ཝ་གྒཱ་རཱ་མོ ཝ་གྒ་ར་ཏོ ཝ་གྒ་ན་ནྡཱི ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ཨ་ཎྜ་ཀཱ ཀ་ཀྐ་སཱ པ་ར་ཀ་ཊུ་ཀཱ པ་རཱ་བྷི་ས་ཛྫ་ནཱི ཀོ་དྷ་སཱ་མ་ནྟཱ ཨ་ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི ཨ་བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ན་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི; ཨ་ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ན་པ་དེ་སཾ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏཱ [ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ (ཀ.) མ. ནི. ༡.༤༤༠ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི.
‘‘བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཧ་ཉྙ་ནྟུ ཝཱ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟུ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟུ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུ’ནྟི [མཱ ཝཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨི་ཏི ཝཱ ཏི (སཱི. པཱི. ཀ.)].
‘‘མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ [ན་ཏྠེ་ཏྠ པཱ་ཋ་བྷེ་དོ] ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, མ་ན་སཱ ཏི་ཝི་དྷཾ ཨ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ [ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ (?)]. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ད་ས་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་ཝ ས་ཡ་ན་མྷཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཙེ་པི ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨ་ལླཱ་ནི ཙེ་པི གོ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི ཨ་ལླཱ་ནི གོ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཙེ་པི ཏི་ཎཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨ་གྒིཾ ཙེ་པི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ནོ ཙེ་པི ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ཙྩཾ ན་མ་སྶ་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨཱ་དི་ཙྩཾ ན་མ་སྶ་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ ཙེ་པི ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, ཨ་སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མེ, ཙུ་ནྡ, ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ཨ་སུ་ཙཱི་ཡེ་ཝ [ཨ་སུ་ཙི་ཙྩེ་ཝ (སྱཱ.)] ཧོ་ནྟི ཨ་སུ་ཙི་ཀ་ར་ཎཱ ཙ.
‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ན, ཙུ་ནྡ, ད་ས་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནཾ ས་མ་ནྣཱ་ག་མ་ན་ཧེ་ཏུ ནི་ར་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡཱ ཝཱ [ཡཱ ཙ (ཀ.)] པ་ན་ཉྙཱ་པི ཀཱ་ཙི དུ་གྒ་ཏི་ཡོ [དུ་གྒ་ཏི ཧོ་ཏི (སྱཱ. ཀ.)].
‘‘ཏི་ཝི་དྷཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཀཱ་ཡེ་ན སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི; ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི; ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐཾ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ, ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ གཱ་མ་ག་ཏཾ ཝཱ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏཾ ཝཱ, ན ཏཾ ཨ་དི་ནྣཾ [ཏཾ ནཱ་དི་ནྣཾ (ཀ. སཱི., མ. ནི. ༡.༤༤༡)] ཐེ་ཡྻ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཡཱ ཏཱ མཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷཱ་ཏུ་ར་ཀྑི་ཏཱ བྷ་གི་ནི་ར་ཀྑི་ཏཱ ཉཱ་ཏི་ར་ཀྑི་ཏཱ གོ་ཏྟ་ར་ཀྑི་ཏཱ དྷ་མྨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ས་སཱ་མི་ཀཱ ས་པ་རི་ད་ཎྜཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ མཱ་ལཱ་གུ་ལ༹་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་པི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སུ ན ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡེ་ན སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་བྷ་གྒ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ས་གྒ་ཏོ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ པཱུ་ག་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝཱ ཨ་བྷི་ནཱི་ཏོ ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོ – ‘ཨེ་ཧ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི’ཏི, སོ ཨ་ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཛཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨ་པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི, པ་སྶཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘པ་སྶཱ་མཱི’ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ ཝཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ ཝཱ ཨཱ་མི་ས་ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ན ས་མྤ་ཛཱ་ན་མུ་སཱ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི – ན ཨི་ཏོ སུ་ཏྭཱ ཨ་མུ་ཏྲ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ, ན ཨ་མུ་ཏྲ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀྑཱ་ཏཱ ཨ་མཱུ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. ཨི་ཏི བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱ ས་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ ས་མ་གྒ་ར་ཏོ ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ཕ་རུ་སཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡ, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡཱ སཱ ཝཱ་ཙཱ ནེ་ལཱ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ པེ་མ་ནཱི་ཡཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ པོ་རཱི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ པ་ཧཱ་ཡ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི; ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན སཱ་པ་དེ་སཾ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིཾ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི? ཨི་དྷ, ཙུ་ནྡ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི. ཡཾ ཏཾ པ་ར་སྶ པ་ར་ཝི་ཏྟཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ཏཾ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷི་ཏཱ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ ཡཾ པ་ར་སྶ ཏཾ མ་མ་སྶཱ’ཏི.
‘‘ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི ཨ་པྤ་དུ་ཊྛ་མ་ན་ས་ངྐ་པྤོ – ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟུ [ཨི་དཾ པ་དཾ སཱི. སྱཱ. པཱི. པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི, ཏ་ཐཱ མ. ནི. ༡.༤༤༡] ཨ་བྱཱ་པ་ཛྫཱ, ཨ་ནཱི་གྷཱ སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ’ཏི.
‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཊ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ཏི་ཝི་དྷཾ མ་ན་སཱ སོ་ཙེ་ཡྻཾ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨི་མེ ཁོ, ཙུ་ནྡ, ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཙུ་ནྡ, ད་ས་ཧི ཀུ་ས་ལེ་ཧི ཀ་མྨ་པ་ཐེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ་ཝ ས་ཡ་ན་མྷཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཙེ་པི ཨཱ་མ་ས་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་མ་ས་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨ་ལླཱ་ནི ཙེ་པི གོ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི ཨ་ལླཱ་ནི གོ་མ་ཡཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཙེ་པི ཏི་ཎཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི ཧ་རི་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཨཱ་མ་ས་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘ཨ་གྒིཾ ཙེ་པི པ་རི་ཙ་ར་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཙེ་པི ཨཱ་དི་ཙྩཾ ན་མ་སྶ་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨཱ་དི་ཙྩཾ ན་མ་སྶ་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི.
‘‘སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ ཙེ་པི ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི; ནོ ཙེ་པི སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་རོ་ཧ་ཏི, སུ་ཙི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨི་མེ, ཙུ་ནྡ, ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ སུ་ཙཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི སུ་ཙི་ཀ་ར་ཎཱ ཙ.