๕. ปรปกฺขาทิอวชานนํ

๓๙๑. กถํ ลทฺธปกฺโขมฺหีติ ปรปกฺขํ อวชานาติ? อิเธกจฺโจ ลทฺธปกฺโข โหติ ลทฺธปริวาโร ปกฺขวา ญาติมา. ‘‘อยํ อลทฺธปกฺโข อลทฺธปริวาโร น ปกฺขวา น ญาติมา’’ติ ตสฺส อวชานนฺโต อธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปติ, ธมฺมํ อธมฺโมติ ทีเปติ…เป… ทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ อทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปติ, อทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ ทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปติ. เอวํ ลทฺธปกฺโขมฺหีติ ปรปกฺขํ อวชานาติ.

๓๙๒. กถํ พหุสฺสุโตมฺหีติ อปฺปสฺสุตํ อวชานาติ? อิเธกจฺโจ พหุสฺสุโต โหติ สุตธโร สุตสนฺนิจโย. ‘‘อยํ อปฺปสฺสุโต อปฺปาคโม อปฺปธโร’’ติ ตสฺส อวชานนฺโต อธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปติ, ธมฺมํ อธมฺโมติ ทีเปติ…เป… ทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ อทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปติ, อทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ ทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปติ. เอวํ พหุสฺสุโตมฺหีติ อปฺปสฺสุตํ อวชานาติ.

๓๙๓. กถํ เถรตโรมฺหีติ นวกตรํ อวชานาติ? อิเธกจฺโจ เถโร โหติ รตฺตญฺญู จิรปพฺพชิโต อยํ นวโก อปฺปญฺญาโต อปฺปกตญฺญู อิมสฺส วจนํ อกตํ ภวิสฺสตี’’ติ ตสฺส อวชานนฺโต อธมฺมํ ธมฺโมติ ทีเปติ, ธมฺมํ อธมฺโมติ ทีเปติ …เป… ทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ อทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปติ, อทุฏฺฐุลฺลํ อาปตฺตึ ทุฏฺฐุลฺลา อาปตฺตีติ ทีเปติ. เอวํ เถรตโรมฺหีติ นวกตรํ อวชานาติ.

๓๙๔. อสมฺปตฺตํ น พฺยาหริตพฺพนฺติ อโนติณฺณํ ภารํ [ภาสํ (สฺยา.)] น โอตาเรตพฺพํ. สมฺปตฺตํ ธมฺมโต วินยโต น ปริหาเปตพฺพนฺติ ยํอตฺถาย สงฺโฆ สนฺนิปติโต โหติ ตํ อตฺถํ ธมฺมโต วินยโต น ปริหาเปตพฺพํ.

๓๙๕. เยน ธมฺเมนาติ ภูเตน วตฺถุนา. เยน วินเยนาติ โจเทตฺวา สาเรตฺวา. เยน สตฺถุสาสเนนาติ ญตฺติสมฺปทาย อนุสฺสาวนสมฺปทาย, เยน ธมฺเมน เยน วินเยน เยน สตฺถุสาสเนน ตํ อธิกรณํ วูปสมฺมติ, ตถา ตํ อธิกรณํ วูปสเมตพฺพนฺติ.