๒. ปริวาโส

อคฺฆสโมธานปริวาโส

๑๓๔. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ ทฺวีหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ ตีหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ จตูหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ ปญฺจาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ ฉาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ สตฺตาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ อฏฺฐาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ นวาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ – ‘‘อหํ, อาวุโส, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… เอกา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา. กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ? ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ ตสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ เทตุ. เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, ทาตพฺโพ –

‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา…เป… เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… เอกา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา. โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ยาจามี’ติ. ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ตติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

๑๓๕. ‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… เอกา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ยาจติ. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ทเทยฺย. เอสา ญตฺติ.

‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… เอกา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ยาจติ. สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ เทติ. ยสฺสายสฺมโต ขมติ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา; ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาสสฺส ทานํ, โส ตุณฺหสฺส; ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย.

‘‘ทุติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป… ตติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป….

‘‘ทินฺโน สงฺเฆน อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติ ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา ตสฺสา อคฺเฆน สโมธานปริวาโส. ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี, เอวเมตํ ธารยามี’’ติ.

สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนอคฺฆสโมธานํ

๑๓๖. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา, เทฺว อาปตฺติโย ทฺวีหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย [ทฺวีหปฺปฏิจฺฉนฺนา (ก. เอวํ ยาวทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนา)], ติสฺโส อาปตฺติโย ตีหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, จตสฺโส อาปตฺติโย จตูหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, ปญฺจ อาปตฺติโย ปญฺจาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, ฉ อาปตฺติโย ฉาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, สตฺต อาปตฺติโย สตฺตาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, อฏฺฐ อาปตฺติโย อฏฺฐาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, นว อาปตฺติโย นวาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย, ทส อาปตฺติโย ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. โส ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ – ‘‘อหํ, อาวุโส, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ, เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… ทส อาปตฺติโย ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ? ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ ตสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ เทตุ. เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, ทาตพฺโพ –

‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา…เป… เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ, เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… ทส อาปตฺติโย ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ยาจามี’ติ. ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ตติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ‘‘พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

๑๓๗. สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ, เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… ทส อาปตฺติโย ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ยาจติ. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ทเทยฺย. เอสา ญตฺติ.

‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ – เอกา อาปตฺติ เอกาหปฺปฏิจฺฉนฺนา…เป… ทส อาปตฺติโย ทสาหปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ ยาจติ. สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสํ เทติ. ยสฺสายสฺมโต ขมติ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาสสฺส ทานํ, โส ตุณฺหสฺส; ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย.

‘‘ทุติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป… ตติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป….

‘‘ทินฺโน สงฺเฆน อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ ยา อาปตฺติโย สพฺพจิรปฺปฏิจฺฉนฺนาโย ตาสํ อคฺเฆน สโมธานปริวาโส. ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี, เอวเมตํ ธารยามี’’ติ.

เทฺวมาสปริวาโส

๑๓๘. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’’นฺติ. โส สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’’นฺติ.

โส ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ – ‘‘อหํ, อาวุโส, เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ? ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ ตสฺส ภิกฺขุโน อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทตุ. เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, ทาตพฺโพ –

‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา, เอกํสํ อุตฺตราสงฺคํ กริตฺวา, วุฑฺฒานํ ภิกฺขูนํ ปาเท วนฺทิตฺวา, อุกฺกุฏิกํ นิสีทิตฺวา, อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวา, เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, ภนฺเต, เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจามีติ.

‘‘ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ตติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ‘‘พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

๑๓๙. ‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โส สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ทเทยฺย. เอสา ญตฺติ.

‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โส สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ยสฺสายสฺมโต ขมติ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสสฺส ทานํ, โส ตุณฺหสฺส; ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย.

‘‘ทุติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป… ตติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป….

‘‘ทินฺโน สงฺเฆน อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาโส. ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี, เอวเมตํ ธารยามี’’ติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ตทุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพวิธิ

๑๔๐. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ เอกิสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โส สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ตทุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๔๑. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ อาปตฺตึ ชานาติ, เอกํ อาปตฺตึ น ชานาติ. โส สงฺฆํ ยํ อาปตฺตึ ชานาติ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. โส ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ อาปตฺตึ ชานาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ อาปตฺตึ ชานึ, เอกํ อาปตฺตึ น ชานึ. โสหํ สงฺฆํ ยํ อาปตฺตึ ชานึ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. โสหํ ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ อาปตฺตึ ชานามิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ตทุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๔๒. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ อาปตฺตึ สรติ, เอกํ อาปตฺตึ นสฺสรติ. โส สงฺฆํ ยํ อาปตฺตึ สรติ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. โส ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ อาปตฺตึ สรติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ อาปตฺตึ สรึ, เอกํ อาปตฺตึ นสฺสรึ. โสหํ สงฺฆํ ยํ อาปตฺตึ สรึ, ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. โสหํ ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ อาปตฺตึ สรามิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ตทุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๔๓. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกาย อาปตฺติยา นิพฺเพมติโก, เอกาย อาปตฺติยา เวมติโก. โส สงฺฆํ ยาย อาปตฺติยา นิพฺเพมติโก ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. โส ปริวสนฺโต อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา นิพฺเพมติโก โหติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกาย อาปตฺติยา นิพฺเพมติโก, เอกาย อาปตฺติยา เวมติโก. โสหํ สงฺฆํ ยาย อาปตฺติยา นิพฺเพมติโก ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ตสฺสา อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. โสหํ ปริวสนฺโต อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา นิพฺเพมติโก. ยํนูนาหํ สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ อิตริสฺสาปิ อาปตฺติยา เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาย เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ตทุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๔๔. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกา อาปตฺติ ชานปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ อชานปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส อญฺโญ ภิกฺขุ อาคจฺฉติ พหุสฺสุโต อาคตาคโม ธมฺมธโร วินยธโร มาติกาธโร ปณฺฑิโต วิยตฺโต เมธาวี ลชฺชี กุกฺกุจฺจโก สิกฺขากาโม. โส เอวํ วเทติ – ‘กึ อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน? กิสฺสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ? เต เอวํ วเทนฺติ – ‘อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกา อาปตฺติ ชานปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ อชานปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตาโย อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน, ตาสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ. โส เอวํ วเทติ – ‘ยายํ, อาวุโส, อาปตฺติ ชานปฺปฏิจฺฉนฺนา, ธมฺมิกํ ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสทานํ; ธมฺมตฺตา รุหติ. ยา จ ขฺวายํ, อาวุโส, อาปตฺติ อชานปฺปฏิจฺฉนฺนา, อธมฺมิกํ ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสทานํ; อธมฺมตฺตา น รุหติ. เอกิสฺสา, อาวุโส, อาปตฺติยา ภิกฺขุ มานตฺตารโห’’’ติ.

๑๔๕. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกา อาปตฺติ สรมานปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ อสฺสรมานปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส อญฺโญ ภิกฺขุ อาคจฺฉติ พหุสฺสุโต อาคตาคโม ธมฺมธโร วินยธโร มาติกาธโร ปณฺฑิโต วิยตฺโต เมธาวี ลชฺชี กุกฺกุจฺจโก สิกฺขากาโม. โส เอวํ วเทติ – ‘กิ อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน? กิสฺสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ? เต เอวํ วเทนฺติ – ‘อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกา อาปตฺติ สรมานปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ อสฺสรมานปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตาโย อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน; ตาสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ. โส เอวํ วเทติ – ‘ยายํ, อาวุโส, อาปตฺติ สรมานปฺปฏิจฺฉนฺนา ธมฺมิกํ ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสทานํ; ธมฺมตฺตา รุหติ. ยา จ ขฺวายํ, อาวุโส, อาปตฺติ อสฺสรมานปฺปฏิจฺฉนฺนา, อธมฺมิกํ ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสทานํ; อธมฺมตฺตา น รุหติ. เอกิสฺสา, อาวุโส, อาปตฺติยา ภิกฺขุ มานตฺตารโห’’’ติ.

๑๔๖. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกา อาปตฺติ นิพฺเพมติกปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ เวมติกปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส อญฺโญ ภิกฺขุ อาคจฺฉติ พหุสฺสุโต อาคตาคโม ธมฺมธโร วินยธโร มาติกาธโร ปณฺฑิโต วิยตฺโต เมธาวี ลชฺชี กุกฺกุจฺจโก สิกฺขากาโม. โส เอวํ วเทติ – ‘กึ อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน? กิสฺสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ? เต เอวํ วเทนฺติ – ‘อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกา อาปตฺติ นิพฺเพมติกปฺปฏิจฺฉนฺนา, เอกา อาปตฺติ เวมติกปฺปฏิจฺฉนฺนา. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ตาสํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตาโย อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน; ตาสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ. โส เอวํ วเทติ – ‘ยายํ, อาวุโส, อาปตฺติ นิพฺเพมติกปฺปฏิจฺฉนฺนา, ธมฺมิกํ ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสทานํ; ธมฺมตฺตา รุหติ. ยา จ ขฺวายํ, อาวุโส, อาปตฺติ เวมติกปฺปฏิจฺฉนฺนา อธมฺมิกํ ตสฺสา อาปตฺติยา ปริวาสทานํ; อธมฺมตฺตา น รุหติ. เอกิสฺสา, อาวุโส, อาปตฺติยา ภิกฺขุ มานตฺตารโห’’ติ.

๑๔๗. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตฺตโร ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – ‘‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ [อิตรมฺปิ มาสปริวาสํ (สฺยา. ก. เอวมุปริปิ)] ยาเจยฺย’’นฺติ.

โส ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ – ‘‘อหํ โข, อาวุโส, เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ? ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ ตสฺส ภิกฺขุโน ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ เทตุ. เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, ทาตพฺโพ –

‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา…เป… เอวมสฺส วจนีโย – อหํ, ภนฺเต, เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจามีติ. ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ตติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

๑๔๘. ‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺยนฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ทเทยฺย. เอสา ญตฺติ.

‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ เทติ. ยสฺสายสฺมโต ขมติ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสสฺส [อิตรมฺปิ มาสปริวาสสฺส (ก.), อิตรสฺสปิ มาสปริวาสสฺส (สฺยา.)] ทานํ, โส ตุณฺหสฺส; ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย.

‘‘ทุติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป… ตติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป….

‘‘ทินฺโน สงฺเฆน อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาโส [อิตรมฺปิ มาสปริวาโส (ก.), อิตโรปิ มาสปริวาโส (สฺยา.)]. ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี, เอวเมตํ ธารยามี’’ติ.

‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ปุริมํ อุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๔๙. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ – อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ตสฺส เม เอตทโหสิ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เอกมาสปริวาสํ อทาสิ. ตสฺส เม ปริวสนฺตสฺส ลชฺชีธมฺโม โอกฺกมิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ปุริมํ อุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๕๐. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ มาสํ ชานาติ, เอกํ มาสํ น ชานาติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ ชานาติ ตํ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ ชานาติ ตํ มาสํ ปริวาสํ เทติ. โส ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ มาสํ ชานาติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ มาสํ ชานึ, เอกํ มาสํ น ชานึ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ ชานึ ตํ มาสํ ปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ ชานึ ตํ มาสํ ปริวาสํ อทาสิ. โสหํ ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ มาสํ ชานามิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ปุริมํ อุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๕๑. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ มาสํ สรติ, เอกํ มาสํ นสฺสรติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ สรติ ตํ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ สรติ ตํ มาสํ ปริวาสํ เทติ. โส ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ มาสํ สรติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ มาสํ สรึ, เอกํ มาสํ นสฺสรึ. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ สรึ ตํ มาสํ ปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ สรึ ตํ มาสํ ปริวาสํ อทาสิ. โสหํ ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ มาสํ สรามิ. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ปุริมํ อุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๕๒. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ มาสํ นิพฺเพมติโก, เอกํ มาสํ เวมติโก. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ นิพฺเพมติโก ตํ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ นิพฺเพมติโก ตํ มาสํ ปริวาสํ เทติ. โส ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ มาสํ นิพฺเพมติโก โหติ. ตสฺส เอวํ โหติ – ‘อหํ โข เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอกํ มาสํ นิพฺเพมติโก, เอกํ มาสํ เวมติโก. โสหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ ยํ มาสํ นิพฺเพมติโก ตํ มาสํ ปริวาสํ ยาจึ. ตสฺส เม สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉานฺนานํ ยํ มาสํ นิพฺเพมติโก ตํ มาสํ ปริวาสํ อทาสิ. โสหํ ปริวสนฺโต อิตรมฺปิ มาสํ นิพฺเพมติโก. ยํนูนาหํ สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาเจยฺย’นฺติ. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ อิตรมฺปิ มาสํ ปริวาสํ เทติ. เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา ปุริมํ อุปาทาย เทฺว มาสา ปริวสิตพฺพา.

๑๕๓. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอโก มาโส ชานปฺปฏิจฺฉนฺโน, เอโก มาโส อชานปฺปฏิจฺฉนฺโน. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส อญฺโญ ภิกฺขุ อาคจฺฉติ พหุสฺสุโต อาคตาคโม ธมฺมธโร วินยธโร มาติกาธโร ปณฺฑิโต วิยตฺโต เมธาวี ลชฺชี กุกฺกุจฺจโก สิกฺขากาโม. โส เอวํ วเทติ – ‘กึ อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน? กิสฺสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ? เต เอวํ วเทนฺติ – ‘อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย. เอโก มาโส ชานปฺปฏิจฺฉนฺโน, เอโก มาโส อชานปฺปฏิจฺฉนฺโน. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตาโย อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน ตาสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ. โส เอวํ วเทติ – ‘ยฺวายํ, อาวุโส, มาโส ชานปฺปฏิจฺฉนฺโน ธมฺมิกํ ตสฺส มาสสฺส ปริวาสทานํ; ธมฺมตฺตา รุหติ. โย จ ขฺวายํ, อาวุโส, มาโส อชานปฺปฏิจฺฉนฺโน อธมฺมิกํ ตสฺส มาสสฺส ปริวาสทานํ; อธมฺมตฺตา น รุหติ. เอกสฺส, อาวุโส, มาสสฺส ภิกฺขุ มานตฺตารโห’ติ.

๑๕๔. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอโก มาโส สรมานปฺปฏิจฺฉนฺโน, เอโก มาโส อสฺสรมานปฺปฏิจฺฉนฺโน. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส อญฺโญ ภิกฺขุ อาคจฺฉติ พหุสฺสุโต อาคตาคโม ธมฺมธโร วินยธโร มาติกาธโร ปณฺฑิโต วิยตฺโต เมธาวี ลชฺชี กุกฺกุจฺจโก สิกฺขากาโม. โส เอวํ วเทติ – ‘กึ อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน? กิสฺสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ? เต เอวํ วเทนฺติ – ‘อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอโก มาโส สรมานปฺปฏิจฺฉนฺโน, เอโก มาโส อสฺสรมานปฺปฏิจฺฉนฺโน. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตาโย อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน ตาสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ. โส เอวํ วเทติ – ‘ยฺวายํ, อาวุโส, มาโส สรมานปฺปฏิจฺฉนฺโน ธมฺมิกํ ตสฺส มาสสฺส ปริวาสทานํ; ธมฺมตฺตา รุหติ. โย จ ขฺวายํ, อาวุโส, มาโส อสฺสรมานปฺปฏิจฺฉนฺโน อธมฺมิกํ ตสฺส มาสสฺส ปริวาสทานํ; อธมฺมตฺตา น รุหติ. เอกสฺส, อาวุโส, มาสสฺส ภิกฺขุ มานตฺตารโห’ติ.

๑๕๕. ‘‘อิธ ปน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชติ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอโก มาโส นิพฺเพมติกปฺปฏิจฺฉนฺโน, เอโก มาโส เวมติกปฺปฏิจฺฉนฺโน. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจติ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ เทติ. ตสฺส ปริวสนฺตสฺส อญฺโญ ภิกฺขุ อาคจฺฉติ พหุสฺสุโต อาคตาคโม ธมฺมธโร วินยธโร มาติกาธโร ปณฺฑิโต วิยตฺโต เมธาวี ลชฺชี กุกฺกุจฺจโก สิกฺขากาโม. โส เอวํ วเทติ – ‘กึ อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน? กิสฺสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ? เต เอวํ วเทนฺติ – ‘อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ เทฺว สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนาโย; เอโก มาโส นิพฺเพมติกปฺปฏิจฺฉนฺโน, เอโก มาโส เวมติกปฺปฏิจฺฉนฺโน. โส สงฺฆํ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ ยาจิ. ตสฺส สงฺโฆ ทฺวินฺนํ อาปตฺตีนํ เทฺวมาสปฺปฏิจฺฉนฺนานํ เทฺวมาสปริวาสํ อทาสิ. ตาโย อยํ, อาวุโส, ภิกฺขุ อาปนฺโน ตาสายํ ภิกฺขุ ปริวสตี’ติ. โส เอวํ วเทติ – ‘ยฺวายํ, อาวุโส, มาโส นิพฺเพมติกปฺปฏิจฺฉนฺโน ธมฺมิกํ ตสฺส มาสสฺส ปริวาสทานํ; ธมฺมตฺตา รุหติ. โย จ ขฺวายํ, อาวุโส, มาโส เวมติกปฺปฏิจฺฉนฺโน อธมฺมิกํ ตสฺส มาสสฺส ปริวาสทานํ; อธมฺมตฺตา น รุหติ. เอกสฺส, อาวุโส, มาสสฺส ภิกฺขุ มานตฺตารโห’’ติ.

สุทฺธนฺตปริวาโส

๑๕๖. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตโร ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปนฺโน โหติ. โส อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก. โส ภิกฺขูนํ อาโรเจสิ – ‘‘อหํ, อาวุโส, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ; อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานามิ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานามิ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรามิ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรามิ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก. กถํ นุ โข มยา ปฏิปชฺชิตพฺพ’’นฺติ? ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ‘‘เตน หิ, ภิกฺขเว, สงฺโฆ ตสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสํ เทตุ. เอวญฺจ ปน, ภิกฺขเว, ทาตพฺโพ –

‘‘เตน, ภิกฺขเว, ภิกฺขุนา สงฺฆํ อุปสงฺกมิตฺวา…เป… เอวมสฺส วจนีโย – ‘อหํ, ภนฺเต, สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชึ. อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานามิ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานามิ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรามิ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรามิ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก. โสหํ, ภนฺเต, สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสํ ยาจามี’ติ. ทุติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. ตติยมฺปิ ยาจิตพฺโพ. พฺยตฺเตน ภิกฺขุนา ปฏิพเลน สงฺโฆ ญาเปตพฺโพ –

๑๕๗. ‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ. อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสํ ยาจติ. ยทิ สงฺฆสฺส ปตฺตกลฺลํ, สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสํ ทเทยฺย. เอสา ญตฺติ.

‘‘สุณาตุ เม, ภนฺเต, สงฺโฆ. อยํ อิตฺถนฺนาโม ภิกฺขุ สมฺพหุลา สงฺฆาทิเสสา อาปตฺติโย อาปชฺชิ. อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก. โส สงฺฆํ ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสํ ยาจติ. สงฺโฆ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสํ เทติ. ยสฺสายสฺมโต ขมติ อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาสสฺส ทานํ, โส ตุณฺหสฺส; ยสฺส นกฺขมติ, โส ภาเสยฺย.

‘‘ทุติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป… ตติยมฺปิ เอตมตฺถํ วทามิ…เป….

‘‘ทินฺโน สงฺเฆน อิตฺถนฺนามสฺส ภิกฺขุโน ตาสํ อาปตฺตีนํ สุทฺธนฺตปริวาโส. ขมติ สงฺฆสฺส, ตสฺมา ตุณฺหี, เอวเมตํ ธารยามี’’ติ.

๑๕๘. ‘‘เอวํ โข, ภิกฺขเว, สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ; เอวํ ปริวาโส ทาตพฺโพ. กถญฺจ, ภิกฺขเว, สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ? อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก – สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ สรติ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต นิพฺเพมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก – สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ ชานาติ, เอกจฺจํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ สรติ, เอกจฺจํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เอกจฺเจ เวมติโก, เอกจฺเจ นิพฺเพมติโก, รตฺติปริยนฺเต เวมติโก – สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ ชานาติ, เอกจฺจํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ สรติ, เอกจฺจํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต เอกจฺเจ เวมติโก, เอกจฺเจ นิพฺเพมติโก – สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ ชานาติ, เอกจฺจํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ สรติ, รตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ สรติ, เอกจฺจํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต นิพฺเพมติโก, รตฺติปริยนฺเต เอกจฺเจ เวมติโก, เอกจฺเจ นิพฺเพมติโก – สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ ชานาติ, เอกจฺจํ น ชานาติ; รตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ ชานาติ, เอกจฺจํ น ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ สรติ, เอกจฺจํ นสฺสรติ; รตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ สรติ, เอกจฺจํ นสฺสรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เอกจฺเจ เวมติโก, เอกจฺเจ นิพฺเพมติโก; รตฺติปริยนฺเต เอกจฺเจ เวมติโก, เอกจฺเจ นิพฺเพมติโก – สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, สุทฺธนฺตปริวาโส ทาตพฺโพ.

๑๕๙. ‘‘กถญฺจ, ภิกฺขเว, ปริวาโส ทาตพฺโพ? อาปตฺติปริยนฺตํ ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ สรติ, รตฺติปริยนฺตํ สรติ; อาปตฺติปริยนฺเต นิพฺเพมติโก, รตฺติปริยนฺเต นิพฺเพมติโก – ปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ สรติ, อาปตฺติปริยนฺเต เวมติโก, รตฺติปริยนฺเต นิพฺเพมติโก – ปริวาโส ทาตพฺโพ.

‘‘อาปตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ ชานาติ, เอกจฺจํ น ชานาติ, รตฺติปริยนฺตํ ชานาติ; อาปตฺติปริยนฺตํ เอกจฺจํ สรติ, เอกจฺจํ นสฺสรติ, รตฺติปริยนฺตํ สรติ; อาปตฺติปริยนฺเต เอกจฺเจ เวมติโก, เอกจฺเจ นิพฺเพมติโก, รตฺติปริยนฺเต นิพฺเพมติโก – ปริวาโส ทาตพฺโพ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ปริวาโส ทาตพฺโพ.

ปริวาโส นิฏฺฐิโต.