๓. ปริญฺญาวารวณฺณนา

๑๖๕-๑๗๐. เอตฺเถวาติ อิมสฺมึ สจฺจยมเก เอว. อปริญฺเญยฺยตาทสฺสนตฺถนฺติ เอตฺถ อ-กาโร น ปริญฺเญยฺยาภาววจโน, นาปิ ปริญฺเญยฺยปฏิปกฺขวจโน, อถ โข ตทญฺญวจโนติ ยถารหํ สจฺเจสุ ลพฺภมานานํ ปหาตพฺพตาทีนมฺปิ ทสฺสเน อาปนฺเนเยว สมยวาโร ทสฺสนปโร, เยสญฺจ น ทสฺสนปโร, เตสุ เกสุจิ สจฺเจสุ ลพฺภมานานมฺปิ เกสญฺจิ วิเสสานํ อยํ วาโร น ทสฺสนปโรติ ทสฺเสนฺโต ‘‘สจฺฉิกรณ…เป… ทสฺสนตฺถญฺจา’’ติ อาห. สมุทเย ปหานปริญฺญาว วุตฺตา, น ตีรณปริญฺญาติ ยุตฺตํ ตาเวตํ สมุทยสฺสปิ ตีเรตพฺพสภาวตฺตา, ‘‘ทุกฺเข ตีรณปริญฺญาว วุตฺตา, น ปหานปริญฺญา’’ติ อิทํ ปน กสฺมา วุตฺตํ, นนุ ทุกฺขํ อปฺปหาตพฺพเมวาติ? สมุทยสจฺจวิภงฺเค วุตฺตานํ เกสญฺจิ สมุทยโกฏฺฐาสานํ ทุกฺขสจฺเจ สงฺคหณโต ทุกฺขสมุทเย วา อสงฺกรโตว คเหตฺวา ภูตกถนเมตํ ทฏฺฐพฺพํ. อุภยตฺถาติ ทุกฺเข สมุทเย จ วุตฺตา. กสฺมา? เตสํ สาธารณาติ. เอวํ สาธารณาสาธารณเภทภินฺนํ ยถาวุตฺตํ ปริญฺญากิจฺจํ ปุพฺพภาเค นานกฺขเณ ลพฺภมานมฺปิ มคฺคกาเล เอกกฺขเณ เอว ลพฺภติ เอกญาณกิจฺจตฺตาติ ทสฺเสตุํ ‘‘มคฺคญาณญฺหี’’ติอาทิ วุตฺตํ.

ปริญฺญาวารวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

สจฺจยมกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.