๑๑. เอกาทสมนโย สงฺคหิเตนสมฺปยุตฺตวิปฺปยุตฺตปทวณฺณนา

๔๐๙. เตติ สงฺขารกฺขนฺธธมฺมา. เสเสหีติ อวสิฏฺเฐหิ เวทนาสญฺญาวิญฺญาณกฺขนฺเธหิ. ‘‘เอเตน สห สมฺพนฺโธ’’ติ อิมินา ปทานํ สมฺพนฺธทสฺสนมุเขน ‘‘สมุทยสจฺเจน เย ธมฺมา สมฺปยุตฺตา’’ติ ปาฬิยา อตฺถวิวรณํ ปากฏตรํ กตฺวา เกหิจีติปทสฺสตฺถํ กาตุํ ‘‘เกหิจีติ เอตสฺส ปนา’’ติอาทิมาห. อตฺถํ ทสฺเสตุํ อาหาติ สมฺพนฺโธ. วิเสเสตฺวาติ เอตฺถ เตสํ ธมฺมานํ ตณฺหาวชฺชานํ สงฺขารกฺขนฺธธมฺมายตนธมฺมธาตุปริยาปนฺนตากิตฺตนํ วิเสสนํ ทฏฺฐพฺพํ, ยโต เต สมุทยสจฺเจน ขนฺธาทิสงฺคเหน สงฺคหิตาติ วุตฺตา. สยํ อตฺตนา สมฺปยุตฺโต น โหตีติ วุตฺตํ ‘‘อตฺตวชฺเชหี’’ติ. เตน วุตฺตํ ‘‘จิตฺตํ น วตฺตพฺพํ จิตฺเตน สมฺปยุตฺตนฺติปิ, จิตฺเตน วิปฺปยุตฺตนฺติปี’’ติ. สมฺปโยคารเหหีติ วิเสสนํ สุขุมรูปํ นิพฺพานนฺติ เทฺว สนฺธาย กตํ, น ตณฺหาทิเก.

เอกาทสมนยสงฺคหิเตนสมฺปยุตฺตวิปฺปยุตฺตปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.