๘. วตฺตกฺขนฺธโก

อาคนฺตุกวตฺตกถาวณฺณนา

๓๕๗. วตฺตกฺขนฺธเก ปตฺถริตพฺพนฺติ อาตเป ปตฺถริตพฺพํ. ปาฬิยํ อภิวาทาเปตพฺโพติ วนฺทนตฺถาย วสฺสํ ปุจฺฉเนน นวโก สยเมว วนฺทตีติ วุตฺตํ. นิลฺโลเกตพฺโพติ โอโลเกตพฺโพ.

อาคนฺตุกวตฺตกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

อาวาสิกวตฺตกถาวณฺณนา

๓๕๙. ‘‘ยถาภาค’’นฺติ ฐปิตฏฺฐานํ อนติกฺกมิตฺวา มญฺจปีฐาทึ ปปฺโผเฏตฺวา ปตฺถริตฺวา อุปริ ปจฺจตฺถรณํ ทตฺวา ทานมฺปิ เสนาสนปญฺญาปนเมวาติ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘ปปฺโผเฏตฺวา หิ ปตฺถริตุํ ปน วฏฺฏติเยวา’’ติ.

อาวาสิกวตฺตกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

อนุโมทนวตฺตกถาวณฺณนา

๓๖๒. ปญฺจเม นิสินฺเนติ อนุโมทนตฺถาย นิสินฺเน. น มหาเถรสฺส ภาโร โหตีติ อนุโมทกํ อาคเมตุํ น ภาโร. อชฺฌิฏฺโฐว อาคเมตพฺโพติ อตฺตนา อชฺฌิฏฺเฐหิ ภิกฺขูหิ อนุโมทนฺเตเยว นิสีทิตพฺพนฺติ อตฺโถ.

อนุโมทนวตฺตกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ภตฺตคฺควตฺตกถาวณฺณนา

๓๖๔. มนุสฺสานํ ปริวิสนฏฺฐานนฺติ ยตฺถ อนฺโตวิหาเรปิ มนุสฺสา สปุตฺตทารา อาวสิตฺวา ภิกฺขู เนตฺวา โภเชนฺติ. อาสเนสุ สตีติ นิสีทนฏฺฐาเนสุ สนฺเตสุ. อิทํ, ภนฺเต, อาสนํ อุจฺจนฺติ อาสนฺเน สมภูมิภาเค ปญฺญตฺตํ เถราสเนน สมกํ อาสนํ สนฺธาย วุตฺตํ, เถราสนโต ปน อุจฺจตเร อาปุจฺฉิตฺวาปิ นิสีทิตุํ น วฏฺฏติ. ยทิ ตํ อาสนฺนมฺปิ นีจตรํ โหติ, อนาปุจฺฉาปิ นิสีทิตุํ วฏฺฏติ. มหาเถรสฺเสว อาปตฺตีติ อาสเนน ปฏิพาหนาปตฺติยา อาปตฺติ. อวตฺถริตฺวาติ ปารุตสงฺฆาฏึ อวตฺถริตฺวา, อนุกฺขิปิตฺวาติ อตฺโถ.

ปาฬิยํ ‘‘อุโภหิ หตฺเถหิ…เป… โอทโน ปฏิคฺคเหตพฺโพ’’ติ อิทํ หตฺถตเล วา ปจฺฉิปิฏฺฐิอาทิทุสฺสณฺฐิตาธาเร วา ปตฺตํ ฐเปตฺวา โอทนสฺส คหณกาเล ปตฺตสฺส อปตนตฺถาย วุตฺตํ, สุสชฺชิเต ปน อาธาเร ปตฺตํ ฐเปตฺวา เอเกน หตฺเถน ตํ ปรามสิตฺวาปิ โอทนํ ปฏิคฺคเหตุํ วฏฺฏติ เอว. อุโภหิ หตฺเถหิ…เป… อุทกํ ปฏิคฺคเหตพฺพนฺติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย.

หตฺถโธวนอุทกนฺติ โภชนาวสาเน อุทกํ. เตนาห ‘‘ปานียํ ปิวิตฺวา หตฺถา โธวิตพฺพา’’ติ. เตน ปริโยสาเน โธวนเมว ปฏิกฺขิตฺตํ, โภชนนฺตเร ปน ปานียปิวนาทินา นเยน หตฺถํ โธวิตฺวา ปุน ภุญฺชิตุํ วฏฺฏตีติ ทสฺเสติ. โปตฺถเกสุ ปน ‘‘ปานียํ ปิวิตฺวา หตฺถา น โธวิตพฺพา’’ติ ลิขนฺติ, ตํ ปุริมวจเนน น สเมติ ปริโยสาเน อุทกสฺเสว ‘‘หตฺถโธวนอุทก’’นฺติ วุตฺตตฺตา. สเจ มนุสฺสา โธวถ, ภนฺเตติอาทิ นิฏฺฐิตภตฺตํ นิสินฺนํ เถรํ สนฺธาย วุตฺตํ. ธุเร ทฺวารสมีเป.

ภตฺตคฺควตฺตกถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ปิณฺฑจาริกวตฺตกถาทิวณฺณนา

๓๖๖. ปาฬิยํ ฐาเปติ วาติ ติฏฺฐ ภนฺเตติ วทนฺติ.

๓๖๗. อตฺถิ, ภนฺเต, นกฺขตฺตปทานีติ นกฺขตฺตปทวิสยานิ ญาตานิ อตฺถิ, อสฺสยุชาทินกฺขตฺตํ ชานาถาติ อธิปฺปาโย. เตนาห ‘‘น ชานาม, อาวุโส’’ติ. อตฺถิ, ภนฺเต, ทิสาภาคนฺติ เอตฺถาปิ เอเสว นโย. เกนชฺช, ภนฺเต, ยุตฺตนฺติ เกน นกฺขตฺเตน จนฺโท ยุตฺโตติ อตฺโถ.

๓๖๙. องฺคเณติ อพฺโภกาเส. เอวเมว ปฏิปชฺชิตพฺพนฺติ อุทฺเทสทานาทิ อาปุจฺฉิตพฺพนฺติ ทสฺเสติ.

๓๗๔. นิพทฺธคมนตฺถายาติ อตฺตโนว นิรนฺตรคมนตฺถาย. อูหทิตาติ เอตฺถ หท-ธาตุสฺส วจฺจวิสฺสชฺชนตฺถตายาห ‘‘พหิ วจฺจมกฺขิตา’’ติ.

ปิณฺฑจาริกวตฺตกถาทิวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

วตฺตกฺขนฺธกวณฺณนานโย นิฏฺฐิโต.