๖. เอฬกโลมสิกฺขาปทวณฺณนา

๕๗๒. ฉฏฺเฐ ปาฬิยํ ‘‘อทฺธานมคฺคปฺปฏิปนฺนสฺสา’’ติ อิทํ วตฺถุวเสน วุตฺตํ. นิวาสฏฺฐาเน ลทฺธานิปิ ติโยชนโต ปรํ หริตุํ น วฏฺฏติ เอว. อสนฺเต หารเกติ อนุรูปโต วุตฺตํ. สนฺเตปิ หารเก หรโต นตฺถิ โทโส. อาปตฺติเยวาติ อนาณตฺเตน หฏตฺตา. ปกฺขทฺวยสฺสปิ การณมาห ‘‘สอุสฺสาหตฺตา’’ติ, อนุปรตคมนิจฺฉตฺตาติ อตฺโถ. สุทฺธจิตฺตปกฺขสฺเสว การณมาห ‘‘อจิตฺตกตฺตา’’ติ. น สเมตีติ ‘‘อนาปตฺติ, อญฺญํ หราเปตี’’ติ เอตฺตกสฺเสว ปริหรเณ วุตฺตตฺตา. อคจฺฉนฺเตติ ฐิเต. เหฏฺฐาติ ภูมิยา.

๕๗๕. ตํ หรนฺตสฺสาติ ปฐมํ ปฏิลาภฏฺฐานโต ปฏฺฐาย ติโยชนโต อุทฺธํ หรนฺตสฺสาติ อตฺโถ. ตถา หรนฺตสฺส หิ โจเรหิ อจฺฉินฺทิตฺวา ปุน ทินฺนฏฺฐานโต ติโยชนํ หริตุํ วฏฺฏติ. เกจิ ปน ‘‘มาติกาฏฺฐกถายํ องฺเคสุ ‘ปฐมปฺปฏิลาโภ’ติ วุตฺตตฺตา ทุติยปฏิลาภฏฺฐานโต ติโยชนาติกฺกเมปิ อนาปตฺตี’’ติ วทนฺติ, ตํ น ยุตฺตํ, ทุติยปฏิลาภสฺสาปิ ปฏิลาภฏฺฐาเน ปวิสนโต วาสตฺถาย คมนฏฺฐานโต ปุน คมเน วิย. กายพนฺธนาทีนนฺติ ทฺวิปฏลกายพนฺธนาทีนํ อนฺตเร ปกฺขิตฺตํ ปสิพฺพเก ปกฺขิตฺตสทิสํ, น กตภณฺฑนฺติ วุตฺตํ, ตถา นิธานมุขนฺติ. อกตภณฺฑตา, ปฐมปฺปฏิลาโภ, ติโยชนาติกฺกมนํ, อาหรณปจฺจาหรณํ, อวาสาธิปฺปายตาติ อิมาเนตฺถ ปญฺจ องฺคานิ.

เอฬกโลมสิกฺขาปทวณฺณนา นิฏฺฐิตา.