๑-๔. ปฐมปุพฺเพสมฺโพธสุตฺตาทิวณฺณนา

๑๓-๑๖. ทฺวีสุปิ สุตฺเตสุ อายตนานํ วเสน เทสนา เอกรสาวาติ ‘‘ปฐมทุติเยสู’’ติ เอกชฺฌํ ปทุทฺธาโร กโต. อาหิโต อหํมาโน เอตฺถาติ อตฺตา, อตฺตภาโว. อตฺตานมธิ อชฺฌตฺตํ, ตปฺปริยาปนฺนตฺตา ตตฺถ ภวานิ อชฺฌตฺติกานิ, เตสํ อชฺฌตฺติกานํ. อชฺฌตฺตญฺจ นาม อชฺฌตฺตชฺฌตฺตํ, นิยกชฺฌตฺตํ, โคจรชฺฌตฺตํ, วิสยชฺฌตฺตนฺติ จตุพฺพิธํ. ตตฺถ อชฺฌตฺตชฺฌตฺตํ อชฺฌตฺเต ภวนฺติ อชฺฌตฺติกนฺติ อาห ‘‘อชฺฌตฺตชฺฌตฺตวเสน อชฺฌตฺติกาน’’นฺติ. เตสํ จกฺขาทีนํ อชฺฌตฺเตสุปิ อชฺฌตฺติกภาโว อธิกสิเนหวตฺถุตายาติ อาห ‘‘ฉนฺทราคสฺส อธิมตฺตพลวตายา’’ติ. อิทานิ ตตฺถ ตมตฺถํ ปฏิโยคินา สทฺธึ อุทาหรณวเสน ทสฺเสนฺโต ‘‘มนุสฺสานํ หี’’ติอาทิมาห. ตํ อุตฺตานเมว. พาหิรานีติ อชฺฌตฺติกโต พหิ ภวานิ.

ปฐมปุพฺเพสมฺโพธสุตฺตาทิวณฺณนา นิฏฺฐิตา.