๒-๔. เอตํมมสุตฺตาทิวณฺณนา

๒๐๗-๒๐๙. ทิฏฺฐํ รูปายตนํ จกฺขุนา ทฏฺฐพฺพโต. สุตํ สทฺทายตนํ โสเตน โสตพฺพโต. มุตํ คนฺธายตนาทิ ติวิธํ สมฺปตฺตคาหีหิ ฆานาทีหิ ปตฺวา คเหตพฺพโต. อวเสสานิ จกฺขาทีนิ สตฺตายตนานิ วิญฺญาตํ นาม เกวลํ มโนวิญฺญาเณน วิชานิตพฺพโต. ปตฺตนฺติ อนุปฺปตฺตํ, ยํ กิญฺจิ ปาปุณิตพฺพํ ปริเยสิตฺวา คเวสิตฺวา สมฺปตฺตนฺติ อนุปฺปตฺตํ. ปริเยสิตนฺติ ปริยิฏฺฐํ. จิตฺเตน อนุสญฺจริตนฺติ มนสา จินฺติตํ. ‘‘ปตฺตํ ปริเยสิต’’นฺติ เอตสฺมึ ปททฺวเย จตุกฺกํ สมฺภวตีติ ตํ ทสฺเสตฺวา ตสฺส วเสน ปตฺตปริเยสิตปทานิ, ตโต มนสา อนุวิจริตญฺจ นีหริตฺวา ทสฺเสตุํ ‘‘โลกสฺมึ หี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตตฺถ ปริเยสิตฺวา ปตฺตํ นาม ปริเยสนาย ปริคฺคาหภาวโต. ปริเยสิตํ นาม เกวลํ ปริเยสิตเมวาติ กตฺวา ปริเยสิตฺวา ปตฺตสฺส มนุสฺสานุวิจริตสฺส วุตฺตตฺตา. ปฐมวิกปฺเป สงฺกโร อตฺถีติ อสงฺกรโต จ ทสฺเสตุํ ‘‘อถ วา’’ติอาทิ วุตฺตํ. สพฺพนฺติ วิญฺญาตาทิ. ตญฺหิ มโนวิญฺญาเณน คหิตตฺตา มนสา อนุวิจริตํ นาม น ทิฏฺฐํ สุตํ มุตํ.

เอตํมมสุตฺตาทิวณฺณนา นิฏฺฐิตา.