๑๑. วลาหกสํยุตฺตวณฺณนา

๕๕๐-๖๐๖. โลกํ วาเลนฺตา สํวรนฺตา ฉาเทนฺตา อหนฺติ ปริเยสนฺตีติ วลาหา, เทวปุตฺตา. เตสํ สมูโห วลาหกเทวกาโยติ อาห ‘‘วลาหกกายิกา’’ติอาทิ. สีตกรณวลาหกาติ สีตหรณวลาหกา. เสสปเทสูติ อุณฺหวลาหกาทิปเทสุ. เอเสว นโยติ ‘‘อุณฺหกรณวลาหกา’’ติอาทินา อตฺโถ เวทิตพฺโพ. จิตฺตฏฺฐปนนฺติ ‘‘สีตํ โหตู’’ติ เอวํ จิตฺตสฺส อุปฺปาทนํ. วสฺสาเนติ วสฺสกาเล. อุตุสมุฏฺฐานเมวาติ ปากติกสีตเมวาติ อตฺโถ. อุเณฺหปีติ อุณฺหกาเล. อพฺภมณฺฑโปติ มณฺฑปสทิสอพฺภปฏลวิตานมาห. อพฺภํ อุปฺปชฺชตีติ ตหํ ตหํ ปฏลํ อุฏฺฐหติ. อพฺเภเยวาติ อพฺภกาเล เอว, วสฺสาเนติ อตฺโถ. อติอพฺภนฺติ สตปฏลสหสฺสปฏลํ หุตฺวา อพฺภุฏฺฐานํ. จิตฺตเวสาขมาเสสูติ วสนฺตกาลํ สนฺธายาห. ตทา หิ วิทฺโธ วิคตวลาหโก เทโว ภวิตุํ ยุตฺโต. อุตฺตรทกฺขิณาทีติ อาทิ-สทฺเทน ปจฺฉิมวาตาทึ สงฺคณฺหาติ. ปกติวาโตติ ปกติยา สภาเวน วายนกวาโต. ตํ อุตุสมุฏฺฐานเมวาติ อาหารูปชีวีนํ สตฺตานํ สาธารณกมฺมูปนิสฺสยอุตุสมุฏฺฐานเมว. เอส นโย อุตุสมุฏฺฐานสีตุณฺหวาเตสุปิ. ตมฺปิ หิ อาหารูปชีวีนํ สตฺตานํ สาธารณกมฺมูปนิสฺสยเมวาติ.

คีตนฺติ เมฆคีตํ. สจฺจกิริยายาติ ตาทิสานํ ปุริสวิเสสานํ สจฺจาธิฏฺฐาเนน. อิทฺธิพเลนาติ อิทฺธิมนฺตานํ อิทฺธิอานุภาเวน. วินาสเมเฆนาติ กปฺปวินาสกเมเฆน. อญฺเญนปิ กณฺหปาปิกสตฺตานํ ปาปกมฺมปจฺจยา อุปฺปนฺนวินาสเมเฆน วุฏฺเฐน โส โส เทโส วินสฺสเตว.

วลาหกสํยุตฺตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.