เสขิยกณฺฑํ

เสขิเยสุ สติปิ วีติกฺกเม อนาทริยาเปกฺขสฺเสว อาปตฺตีติ ทสฺสนตฺถํ การโก น วุตฺโต. อยญฺหิ วินยธมฺมตา, ยทิทํ สาเปกฺเข การกนิทฺเทโส, โส วุตฺตนิยเม วิธิ, ภุมฺมกรณญฺจ. อฏฺฐงฺคุลาธิกมฺปิ โอตาเรตฺวา นิวาเสตุํ วฏฺฏติ. ตโต ปรํ โอตาเรนฺตสฺส ทุกฺกฏนฺติ มหาอฏฺฐกถายํ วุตฺตํ. อาราเม วาติ พุทฺธุปฏฺฐานาทิกาเล. ปารุปิตพฺพนฺติ อุตฺตราสงฺคกิจฺจวเสน วุตฺตํ.

ฐตฺวาติ เอตฺถ คจฺฉนฺโตปิ ปริสฺสยาภาวํ โอโลเกตุํ ลภติเยวาติ (วชิร. ฏี. ปาจิตฺติย ๕๘๒) ลิขิตํ. ยถา วาสูปคตสฺส อนฺตรฆเร กายํ วิวริตฺวา นิสีทิตุํ วฏฺฏติ, ตถา ตสฺส สนฺติเก คนฺตุกามสฺสปิ กายพนฺธนํ อพนฺธิตฺวา สงฺฆาฏึ อปารุปิตฺวา คามปฺปเวสนมนาโรเจตฺวา ยถากามํ คนฺตุํ วฏฺฏติ. ตสฺมา อทฺธานมคฺคคมนกาเล เอโก ภิกฺขุ คามปฺปเวสนวตฺตํ ปูเรตฺวา คามํ ปวิสิตฺวา เอกํ อาวสถํ ปุรโตว ฐิตํ ปตฺวา ปริกฺขารํ ฐเปตฺวา วาสูปคโต เจ โหติ, อิตเรหิ ตสฺส สนฺติกํ ยถาสุขํ คนฺตุํ วฏฺฏติ. โก ปน วาโท จตูหปญฺจาหํ วาสมธิฏฺฐาย วสิตภิกฺขูนํ สนฺติกํ คนฺตุญฺจ วาสูปคตานํ สนฺติกํ คนฺตุญฺจ วฏฺฏตีติ. พุทฺธปูชมฺปิ ยถาสุขํ คนฺตุํ วฏฺฏติ. วุตฺตมฺปิ เจตํ อฏฺฐกถายํ ‘‘อนาปตฺติ การณํ ปฏิจฺจ ตหํ ตหํ โอโลเกตี’’ติ. ตตฺถ การณํ นาม อามิสปูชาติ เวทิตพฺพาติ ลิขิตํ.

ฉพฺพีสติสารุปฺปวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ยสฺมา ‘‘สมติตฺติโก ปิณฺฑปาโต ปฏิคฺคเหตพฺโพ’’ติ (ปาจิ. ๖๐๒-๖๐๓) วจนํ ปิณฺฑปาโต สมปุณฺโณ ปฏิคฺคเหตพฺโพติ ทีเปติ, ตสฺมา อตฺตโน หตฺถคเต ปตฺเต ปิณฺฑปาโต ทิยฺยมาโน ถูปีกโตปิ เจ โหติ, วฏฺฏตีติ ทีปิโต โหติ. สูโปทนวิญฺญตฺติยํ มุเข ปกฺขิปิตฺวา วิปฺปฏิสาเร อุปฺปนฺเน ปุน อุคฺคิริตุกามสฺสาปิ สหสา เจ ปวิสติ, เอตฺถ อสญฺจิจฺจ ภุญฺชติ นาม. วิญฺญตฺติกตญฺจ อกตญฺจ เอกสฺมึ ฐาเน ฐิตํ สหสา อนุปธาเรตฺวา คเหตฺวา ภุญฺชติ, อสฺสติยา ภุญฺชติ นาม.

สยํ ยานคโต หุตฺวา, ยถา ยานคตสฺส เจ;

อลํ วตฺถุํ ตถา นาลํ, สฉตฺโต ฉตฺตปาณิโน.

‘‘สูโปทนวิญฺญตฺติสิกฺขาปทํ เถยฺยสตฺถสมุฏฺฐานํ, กิริยํ, สญฺญาวิโมกฺขํ, สจิตฺตกํ, โลกวชฺชํ, กายกมฺมํ, วจีกมฺมํ, อกุสลจิตฺตํ, ทุกฺขเวทน’’นฺติ ปาโฐ.

เสขิยวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ภิกฺขุปาติโมกฺขวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส