๓. ปญฺหปุจฺฉกวณฺณนา

สยํ เชฏฺฐกภาเวน ปวตฺตนโต จตฺตาโร อธิปตโย อญฺญมญฺญํ ครุํ น กโรนฺติ. ตสฺมา ‘‘จตฺตาโร อิทฺธิปาทา น มคฺคาธิปติโน’’ติ วุตฺตา. เตนาห ‘‘อญฺญมญฺญสฺส ปน อธิปตโย น ภวนฺตี’’ติ. เอตมตฺถนฺติ ‘‘อธิปตโย อญฺญมญฺญสฺส อธิปตี น ภวนฺตี’’ติ เอตมตฺถํ. อธิปติโนติ อธิปติ ภวิตุํ สมตฺถสฺส. อธิปตึ น กโรนฺตีติ อธิปตึ กตฺวา ครุํ กตฺวา นปฺปวตฺตนฺติ. อธิปตีนํ สหภาเวติ อธิปติกิจฺจกรเณน สหปวตฺติยํ. ‘‘อวีมํสาธิปติกสฺส มคฺคสฺส อภาวา’’ติ อิทํ ‘‘อธิปติตาสมตฺถา ธมฺมา อธิปติภาเวเนว ปวตฺเตยฺยุ’’นฺติ โทสาโรปนวเสนาห, น ยถาธิคตวเสน. อธิปติธมฺมานญฺหิ ปุพฺพาภิสงฺขาเร สติ อธิปติภาเวน ปวตฺติ, น อญฺญถาติ สหภาเวปิ ตทภาวํ สนฺธาย วิเสสนํ น กตฺตพฺพํ สิยาติ สกฺกา วตฺตุํ. อญฺญมญฺญาธิปติกรณภาเวติ อญฺญมญฺญํ อธิปตึ กตฺวา ปวตฺติยํ. วีมํสาธิปติกตฺตวจนนฺติ วีมํสาธิปติกภาวสฺส วจนํ. น วตฺตพฺพํ สิยา สพฺเพสมฺปิ อธิปตีนํ สาธิปติกตฺตาติ อธิปฺปาโย. สหภาโว ปฏิกฺขิตฺโต เอว สาธิปติภาวสฺส อเนกํสิกตาวจนโต.

ปญฺหปุจฺฉกวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

อิทฺธิปาทวิภงฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.