๑-๑๒. ปาจีนาทิสุตฺตทฺวาทสกํ

๕๔๑-๕๕๒. ‘‘เสยฺยถาปิ, ภิกฺขเว, คงฺคา นที ปาจีนนินฺนา ปาจีนโปณา ปาจีนปพฺภารา; เอวเมว โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปญฺจินฺทฺริยานิ ภาเวนฺโต ปญฺจินฺทฺริยานิ พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโร. กถญฺจ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปญฺจินฺทฺริยานิ ภาเวนฺโต ปญฺจินฺทฺริยานิ พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโร? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สทฺธินฺทฺริยํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ, วีริยินฺทฺริยํ…เป… สตินฺทฺริยํ… สมาธินฺทฺริยํ… ปญฺญินฺทฺริยํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. เอวํ โข, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ ปญฺจินฺทฺริยานิ ภาเวนฺโต ปญฺจินฺทฺริยานิ พหุลีกโรนฺโต นิพฺพานนินฺโน โหติ นิพฺพานโปโณ นิพฺพานปพฺภาโร’’ติ. ทฺวาทสมํ.

คงฺคาเปยฺยาลวคฺโค อฏฺฐโม.

ตสฺสุทฺทานํ –

ฉ ปาจีนโต นินฺนา, ฉ นินฺนา จ สมุทฺทโต;

เทฺวเต ฉ ทฺวาทส โหนฺติ, วคฺโค เตน ปวุจฺจตีติ.

อปฺปมาทวคฺโค วิตฺถาเรตพฺโพ.

ตสฺสุทฺทานํ –

ตถาคตํ ปทํ กูฏํ, มูลํ สาเรน วสฺสิกํ;

ราชา จนฺทิมสูริยา, วตฺเถน ทสมํ ปทนฺติ.

พลกรณียวคฺโค วิตฺถาเรตพฺโพ.

ตสฺสุทฺทานํ –

พลํ พีชญฺจ นาโค จ, รุกฺโข กุมฺเภน สูกิยา;

อากาเสน จ เทฺว เมฆา, นาวา อาคนฺตุกา นทีติ.

เอสนาวคฺโค วิตฺถาเรตพฺโพ.

ตสฺสุทฺทานํ –

เอสนา วิธา อาสโว, ภโว จ ทุกฺขตา ติสฺโส;

ขิลํ มลญฺจ นีโฆ จ, เวทนา ตณฺหา ตสินา จาติ.