๑๐. วิภงฺคสุตฺตํ
๔๐๖. ‘‘สติปฏฺฐานญฺจ โว, ภิกฺขเว, เทเสสฺสามิ สติปฏฺฐานภาวนญฺจ สติปฏฺฐานภาวนาคามินิญฺจ ปฏิปทํ. ตํ สุณาถ’’. ‘‘กตมญฺจ, ภิกฺขเว, สติปฏฺฐานํ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา, วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ; เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหรติ…เป… จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ…เป… ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา, วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. อิทํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สติปฏฺฐานํ’’.
‘‘กตมา จ, ภิกฺขเว, สติปฏฺฐานภาวนา? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สมุทยธมฺมานุปสฺสี กายสฺมึ วิหรติ, วยธมฺมานุปสฺสี กายสฺมึ วิหรติ, สมุทยวยธมฺมานุปสฺสี กายสฺมึ วิหรติ, อาตาปี สมฺปชาโน สติมา, วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. สมุทยธมฺมานุปสฺสี เวทนาสุ วิหรติ…เป… สมุทยธมฺมานุปสฺสี จิตฺเต วิหรติ… สมุทยธมฺมานุปสฺสี ธมฺเมสุ วิหรติ, วยธมฺมานุปสฺสี ธมฺเมสุ วิหรติ, สมุทยวยธมฺมานุปสฺสี ธมฺเมสุ วิหรติ, อาตาปี สมฺปชาโน สติมา, วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํ. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สติปฏฺฐานภาวนา.
‘‘กตมา จ, ภิกฺขเว, สติปฏฺฐานภาวนาคามินี ปฏิปทา? อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, เสยฺยถิทํ – สมฺมาทิฏฺฐิ, สมฺมาสงฺกปฺโป, สมฺมาวาจา, สมฺมากมฺมนฺโต, สมฺมาอาชีโว, สมฺมาวายาโม, สมฺมาสติ, สมฺมาสมาธิ. อยํ วุจฺจติ, ภิกฺขเว, สติปฏฺฐานภาวนาคามินี ปฏิปทา’’ติ. ทสมํ.
อนนุสฺสุตวคฺโค จตุตฺโถ.
ตสฺสุทฺทานํ –
อนนุสฺสุตํ วิราโค, วิรทฺโธ ภาวนา สติ;
อญฺญา ฉนฺทํ ปริญฺญาย, ภาวนา วิภงฺเคน จาติ.