๘. นิโรธวคฺโค
๑. อสุภสุตฺตํ
๒๔๘. ‘‘อสุภสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… ปฐมํ.
๒. มรณสุตฺตํ
๒๔๙. ‘‘มรณสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… ทุติยํ.
๓. อาหาเรปฏิกูลสุตฺตํ
๒๕๐. ‘‘อาหาเร ปฏิกูลสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… ตติยํ.
๔. อนภิรติสุตฺตํ
๒๕๑. ‘‘สพฺพโลเก อนภิรติสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… จตุตฺถํ.
๕. อนิจฺจสุตฺตํ
๒๕๒. ‘‘อนิจฺจสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… ปญฺจมํ.
๖. ทุกฺขสุตฺตํ
๒๕๓. ‘‘อนิจฺเจ ทุกฺขสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… ฉฏฺฐํ.
๗. อนตฺตสุตฺตํ
๒๕๔. ‘‘ทุกฺเข อนตฺตสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… สตฺตมํ.
๘. ปหานสุตฺตํ
๒๕๕. ‘‘ปหานสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… อฏฺฐมํ.
๙. วิราคสุตฺตํ
๒๕๖. ‘‘วิราคสญฺญา, ภิกฺขเว…เป… นวมํ.
๑๐. นิโรธสุตฺตํ
๒๕๗. ‘‘นิโรธสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา. กถํ ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, นิโรธสญฺญา กถํ พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสา? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ นิโรธสญฺญาสหคตํ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ…เป… นิโรธสญฺญาสหคตํ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. เอวํ ภาวิตา โข, ภิกฺขเว, นิโรธสญฺญา เอวํ พหุลีกตา มหปฺผลา โหติ มหานิสํสาติ.
‘‘นิโรธสญฺญาย, ภิกฺขเว, ภาวิตาย พหุลีกตาย ทฺวินฺนํ ผลานํ อญฺญตรํ ผลํ ปาฏิกงฺขํ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อญฺญา, สติ วา อุปาทิเสเส อนาคามิตา. กถํ ภาวิตาย, ภิกฺขเว, นิโรธสญฺญาย กถํ พหุลีกตาย ทฺวินฺนํ ผลานํ อญฺญตรํ ผลํ ปาฏิกงฺขํ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อญฺญา, สติ วา อุปาทิเสเส อนาคามิตา? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ นิโรธสญฺญาสหคตํ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ…เป… นิโรธสญฺญาสหคตํ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. เอวํ ภาวิตาย โข, ภิกฺขเว, นิโรธสญฺญาย เอวํ พหุลีกตาย ทฺวินฺนํ ผลานํ อญฺญตรํ ผลํ ปาฏิกงฺขํ – ทิฏฺเฐว ธมฺเม อญฺญา, สติ วา อุปาทิเสเส อนาคามิตา’’ติ.
‘‘นิโรธสญฺญา, ภิกฺขเว, ภาวิตา พหุลีกตา มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, มหโต โยคกฺเขมาย สํวตฺตติ, มหโต สํเวคาย สํวตฺตติ, มหโต ผาสุวิหาราย สํวตฺตติ. กถํ ภาวิตา จ, ภิกฺขเว, นิโรธสญฺญา กถํ พหุลีกตา มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, มหโต โยคกฺเขมาย สํวตฺตติ, มหโต สํเวคาย สํวตฺตติ, มหโต ผาสุวิหาราย สํวตฺตติ? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ นิโรธสญฺญาสหคตํ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ…เป… นิโรธสญฺญาสหคตํ อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. เอวํ ภาวิตา โข, ภิกฺขเว, นิโรธสญฺญา เอวํ พหุลีกตา มหโต อตฺถาย สํวตฺตติ, มหโต โยคกฺเขมาย สํวตฺตติ, มหโต สํเวคาย สํวตฺตติ, มหโต ผาสุวิหาราย สํวตฺตตี’’ติ. ทสมํ.
นิโรธวคฺโค อฏฺฐโม.
ตสฺสุทฺทานํ –
อสุภมรณอาหาเร, ปฏิกูลอนภิรเตน [ปฏิกูเลน จ สพฺพโลเก (สฺยา.)];
อนิจฺจทุกฺขอนตฺตปหานํ, วิราคนิโรเธน เต ทสาติ.