๑๐. อุทฺธมฺภาคิยสุตฺตํ

๑๘๑. ‘‘ปญฺจิมานิ, ภิกฺขเว, อุทฺธมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ. กตมานิ ปญฺจ? รูปราโค, อรูปราโค, มาโน, อุทฺธจฺจํ, อวิชฺชา – อิมานิ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจุทฺธมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ อุทฺธมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ อภิญฺญาย ปริญฺญาย ปริกฺขยาย ปหานาย อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาเวตพฺโพ. กตโม อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สมฺมาทิฏฺฐึ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ…เป… สมฺมาสมาธึ ภาเวติ วิเวกนิสฺสิตํ วิราคนิสฺสิตํ นิโรธนิสฺสิตํ โวสฺสคฺคปริณามึ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ อุทฺธมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ อภิญฺญาย ปริญฺญาย ปริกฺขยาย ปหานาย อยํ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาเวตพฺโพ’’ติ.

‘‘ปญฺจิมานิ, ภิกฺขเว, อุทฺธมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ. กตมานิ ปญฺจ? รูปราโค, อรูปราโค, มาโน, อุทฺธจฺจํ, อวิชฺชา – อิมานิ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจุทฺธมฺภาคิยานิ สํโยชนานิ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ อุทฺธมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ อภิญฺญาย ปริญฺญาย ปริกฺขยาย ปหานาย อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาเวตพฺโพ. กตโม อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค? อิธ, ภิกฺขเว, ภิกฺขุ สมฺมาทิฏฺฐึ ภาเวติ…เป… สมฺมาสมาธึ ภาเวติ ราควินยปริโยสานํ โทสวินยปริโยสานํ โมหวินยปริโยสานํ… อมโตคธํ อมตปรายนํ อมตปริโยสานํ… นิพฺพานนินฺนํ นิพฺพานโปณํ นิพฺพานปพฺภารํ. อิเมสํ โข, ภิกฺขเว, ปญฺจนฺนํ อุทฺธมฺภาคิยานํ สํโยชนานํ อภิญฺญาย ปริญฺญาย ปริกฺขยาย ปหานาย อยํ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค ภาเวตพฺโพ’’ติ. ทสมํ.

โอฆวคฺโค อฏฺฐโม.

ตสฺสุทฺทานํ –

โอโฆ โยโค อุปาทานํ, คนฺถํ อนุสเยน จ;

กามคุณา นีวรณํ, ขนฺธา โอรุทฺธมฺภาคิยาติ.

วคฺคุทฺทานํ –

อวิชฺชาวคฺโค ปฐโม, ทุติยํ วิหารํ วุจฺจติ;

มิจฺฉตฺตํ ตติโย วคฺโค, จตุตฺถํ ปฏิปนฺเนเนว.

ติตฺถิยํ ปญฺจโม วคฺโค, ฉฏฺโฐ สูริเยน จ;

พหุกเต สตฺตโม วคฺโค, อุปฺปาโท อฏฺฐเมน จ.

ทิวสวคฺโค นวโม, ทสโม อปฺปมาเทน จ;

เอกาทสพลวคฺโค, ทฺวาทส เอสนา ปาฬิยํ;

โอฆวคฺโค ภวติ เตรสาติ.

มคฺคสํยุตฺตํ ปฐมํ.