๓. ปฐมอสฺสาทปริเยสนสุตฺตํ
๑๕. ‘‘จกฺขุสฺสาหํ, ภิกฺขเว, อสฺสาทปริเยสนํ อจรึ. โย จกฺขุสฺส อสฺสาโท ตทชฺฌคมํ. ยาวตา จกฺขุสฺส อสฺสาโท ปญฺญาย เม โส สุทิฏฺโฐ. จกฺขุสฺสาหํ, ภิกฺขเว, อาทีนวปริเยสนํ อจรึ. โย จกฺขุสฺส อาทีนโว ตทชฺฌคมํ. ยาวตา จกฺขุสฺส อาทีนโว ปญฺญาย เม โส สุทิฏฺโฐ. จกฺขุสฺสาหํ, ภิกฺขเว, นิสฺสรณปริเยสนํ อจรึ. ยํ จกฺขุสฺส นิสฺสรณํ ตทชฺฌคมํ. ยาวตา จกฺขุสฺส นิสฺสรณํ, ปญฺญาย เม ตํ สุทิฏฺฐํ. โสตสฺสาหํ, ภิกฺขเว… ฆานสฺสาหํ, ภิกฺขเว… ชิวฺหายาหํ ภิกฺขเว, อสฺสาทปริเยสนํ อจรึ. โย ชิวฺหาย อสฺสาโท ตทชฺฌคมํ. ยาวตา ชิวฺหาย อสฺสาโท ปญฺญาย เม โส สุทิฏฺโฐ. ชิวฺหายาหํ, ภิกฺขเว, อาทีนวปริเยสนํ อจรึ. โย ชิวฺหาย อาทีนโว ตทชฺฌคมํ. ยาวตา ชิวฺหาย อาทีนโว ปญฺญาย เม โส สุทิฏฺโฐ. ชิวฺหายาหํ, ภิกฺขเว, นิสฺสรณปริเยสนํ อจรึ. ยํ ชิวฺหาย นิสฺสรณํ ตทชฺฌคมํ. ยาวตา ชิวฺหาย นิสฺสรณํ, ปญฺญาย เม ตํ สุทิฏฺฐํ. มนสฺสาหํ, ภิกฺขเว, อสฺสาทปริเยสนํ อจรึ. โย มนสฺส อสฺสาโท ตทชฺฌคมํ. ยาวตา มนสฺส อสฺสาโท ปญฺญาย เม โส สุทิฏฺโฐ. มนสฺสาหํ, ภิกฺขเว, อาทีนวปริเยสนํ อจรึ. โย มนสฺส อาทีนโว ตทชฺฌคมํ. ยาวตา มนสฺส อาทีนโว ปญฺญาย เม โส สุทิฏฺโฐ. มนสฺสาหํ, ภิกฺขเว, นิสฺสรณปริเยสนํ อจรึ. ยํ มนสฺส นิสฺสรณํ ตทชฺฌคมํ. ยาวตา มนสฺส นิสฺสรณํ, ปญฺญาย เม ตํ สุทิฏฺฐํ.
‘‘ยาวกีวญฺจาหํ, ภิกฺขเว, อิเมสํ ฉนฺนํ อชฺฌตฺติกานํ อายตนานํ อสฺสาทญฺจ อสฺสาทโต, อาทีนวญฺจ อาทีนวโต, นิสฺสรณญฺจ นิสฺสรณโต ยถาภูตํ นาพฺภญฺญาสึ…เป… ปจฺจญฺญาสึ. ญาณญฺจ ปน เม ทสฺสนํ อุทปาทิ – ‘อกุปฺปา เม วิมุตฺติ, อยมนฺติมา ชาติ, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’’ติ. ตติยํ.