๓. อายาจนวคฺโค

๑-๑๑. มาราทิสุตฺตเอกาทสกํ

๑๘๒. สาวตฺถินิทานํ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา ราโธ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ.

‘‘โย โข, ราธ, มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ [สีหฬโปตฺถเก ปน ‘‘ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพติ เอกํ สุตฺตํ, ตตฺร เต ราโค ปหาตพฺโพติ เอกํ สุตฺตํ, ตตฺร เต ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ เอกํ สุตฺต’’นฺติ เอวํ วิสุํ วิสุํ ตีณิ สุตฺตานิ วิภชิตฺวา ทสฺสิตานิ. เอวมุปริสุตฺเตสุปิ]. โก จ, ราธ, มาโร? รูปํ โข, ราธ, มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ [สีหฬโปตฺถเก ปน ‘‘ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพติ เอกํ สุตฺตํ, ตตฺร เต ราโค ปหาตพฺโพติ เอกํ สุตฺตํ, ตตฺร เต ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ เอกํ สุตฺต’’นฺติ เอวํ วิสุํ วิสุํ ตีณิ สุตฺตานิ วิภชิตฺวา ทสฺสิตานิ. เอวมุปริสุตฺเตสุปิ]. เวทนา มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… สญฺญา มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… สงฺขารา มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… วิญฺญาณํ มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… โย โข, ราธ, มาโร; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ’’ติ.

๑๘๓. โย โข, ราธ, มารธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ…เป….

๑๘๔. ยํ โข, ราธ, อนิจฺจํ…เป….

๑๘๕. โย โข, ราธ, อนิจฺจธมฺโม…เป….

๑๘๖. ยํ โข, ราธ, ทุกฺขํ…เป….

๑๘๗. โย โข, ราธ, ทุกฺขธมฺโม…เป….

๑๘๘. โย โข, ราธ, อนตฺตา…เป….

๑๘๙. โย โข, ราธ, อนตฺตธมฺโม…เป….

๑๙๐. โย โข, ราธ, ขยธมฺโม…เป….

๑๙๑. โย โข, ราธ, วยธมฺโม…เป….

๑๙๒. โย โข, ราธ, สมุทยธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ…เป….

๑๒. นิโรธธมฺมสุตฺตํ

๑๙๓. สาวตฺถินิทานํ. เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข อายสฺมา ราโธ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘สาธุ เม, ภนฺเต, ภควา สํขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ, ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺย’’นฺติ.

‘‘โย โข, ราธ, นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ. โก จ, ราธ, นิโรธธมฺโม? รูปํ โข, ราธ, นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… เวทนา นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… สญฺญา นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… สงฺขารา นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… วิญฺญาณํ นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ…เป… โย โข, ราธ, นิโรธธมฺโม; ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ, ราโค ปหาตพฺโพ, ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ’’ติ [สีหฬโปตฺถเก ปน อิมสฺมึ วคฺเค ฉตฺตึส สุตฺตานิ วิภตฺตานิ เอเกกํ สุตฺตํ ตีณิ ตีณิ กตฺวา, เอวํ จตุตฺถวคฺเคปิ].

อายาจนวคฺโค ตติโย.

ตสฺสุทฺทานํ –

มาโร จ มารธมฺโม จ, อนิจฺเจน อปเร ทุเว;

ทุกฺเขน จ ทุเว วุตฺตา, อนตฺเตน ตเถว จ;

ขยวยสมุทยํ, นิโรธธมฺเมน ทฺวาทสาติ.