๘. ทุติยโสณสุตฺตํ

๕๐. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา ราชคเห วิหรติ เวฬุวเน กลนฺทกนิวาเป. อถ โข โสโณ คหปติปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา ภควนฺตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ. เอกมนฺตํ นิสินฺนํ โข โสณํ คหปติปุตฺตํ ภควา เอตทโวจ –

‘‘เย หิ เกจิ, โสณ, สมณา วา พฺราหฺมณา วา รูปํ นปฺปชานนฺติ, รูปสมุทยํ นปฺปชานนฺติ, รูปนิโรธํ นปฺปชานนฺติ, รูปนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ; เวทนํ นปฺปชานนฺติ, เวทนาสมุทยํ นปฺปชานนฺติ, เวทนานิโรธํ นปฺปชานนฺติ, เวทนานิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ; สญฺญํ นปฺปชานนฺติ…เป… สงฺขาเร นปฺปชานนฺติ, สงฺขารสมุทยํ นปฺปชานนฺติ, สงฺขารนิโรธํ นปฺปชานนฺติ, สงฺขารนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ; วิญฺญาณํ นปฺปชานนฺติ, วิญฺญาณสมุทยํ นปฺปชานนฺติ, วิญฺญาณนิโรธํ นปฺปชานนฺติ, วิญฺญาณนิโรธคามินึ ปฏิปทํ นปฺปชานนฺติ. น เม เต, โสณ, สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ วา สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ วา พฺราหฺมณสมฺมตา, น จ ปน เต อายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถํ วา พฺรหฺมญฺญตฺถํ วา ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺติ.

‘‘เย จ โข เกจิ, โสณ, สมณา วา พฺราหฺมณา วา รูปํ ปชานนฺติ, รูปสมุทยํ ปชานนฺติ, รูปนิโรธํ ปชานนฺติ, รูปนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานนฺติ; เวทนํ ปชานนฺติ…เป… สญฺญํ ปชานนฺติ… สงฺขาเร ปชานนฺติ… วิญฺญาณํ ปชานนฺติ, วิญฺญาณสมุทยํ ปชานนฺติ, วิญฺญาณนิโรธํ ปชานนฺติ, วิญฺญาณนิโรธคามินึ ปฏิปทํ ปชานนฺติ. เต จ โข เม, โสณ, สมณา วา พฺราหฺมณา วา สมเณสุ เจว สมณสมฺมตา พฺราหฺมเณสุ จ พฺราหฺมณสมฺมตา, เต จ ปนายสฺมนฺโต สามญฺญตฺถญฺจ พฺรหฺมญฺญตฺถญฺจ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหรนฺตี’’ติ. อฏฺฐมํ.