๑๑. สุตวนฺตสุตฺตํ

๑๒๓. เอกํ สมยํ อายสฺมา จ สาริปุตฺโต อายสฺมา จ มหาโกฏฺฐิโก พาราณสิยํ วิหรนฺติ อิสิปตเน มิคทาเย. อถ โข อายสฺมา มหาโกฏฺฐิโก สายนฺหสมยํ ปฏิสลฺลานา วุฏฺฐิโต เยนายสฺมา สาริปุตฺโต เตนุปสงฺกมิ; อุปสงฺกมิตฺวา…เป… เอตทโวจ –

‘‘สุตวตาวุโส สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิ กาตพฺพา’’ติ? ‘‘สุตวตาวุโส โกฏฺฐิก, ภิกฺขุนา ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อนิจฺจโต…เป… อนตฺตโต โยนิโส มนสิ กาตพฺพา. กตเม ปญฺจ? เสยฺยถิทํ – รูปุปาทานกฺขนฺโธ…เป… วิญฺญาณุปาทานกฺขนฺโธ. สุตวตาวุโส โกฏฺฐิก, ภิกฺขุนา อิเม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อนิจฺจโต…เป… อนตฺตโต โยนิโส มนสิ กาตพฺพา. ฐานํ โข ปเนตํ, อาวุโส, วิชฺชติ – ยํ สุตวา ภิกฺขุ อิเม ปญฺจุปาทานกฺขนฺเธ อนิจฺจโต…เป… อนตฺตโต โยนิโส มนสิ กโรนฺโต โสตาปตฺติผลํ สจฺฉิกเรยฺยา’’ติ.

‘‘โสตาปนฺเนน ปนาวุโส สาริปุตฺต, ภิกฺขุนา กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิ กาตพฺพา’’ติ? ‘‘โสตาปนฺเนนปิ โข อาวุโส โกฏฺฐิก, ภิกฺขุนา อิเม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อนิจฺจโต…เป… อนตฺตโต โยนิโส มนสิ กาตพฺพา. ฐานํ โข ปเนตํ, อาวุโส, วิชฺชติ – ยํ โสตาปนฺโน ภิกฺขุ อิเม ปญฺจุปาทานกฺขนฺเธ อนิจฺจโต…เป… อนตฺตโต โยนิโส มนสิ กโรนฺโต สกทาคามิผลํ…เป… อนาคามิผลํ…เป… อรหตฺตผลํ สจฺฉิกเรยฺยา’’ติ.

‘‘อรหตา ปนาวุโส สาริปุตฺต, กตเม ธมฺมา โยนิโส มนสิ กาตพฺพา’’ติ? ‘‘อรหตาปิ ขฺวาวุโส, โกฏฺฐิก, อิเม ปญฺจุปาทานกฺขนฺธา อนิจฺจโต ทุกฺขโต โรคโต คณฺฑโต สลฺลโต อฆโต อาพาธโต ปรโต ปโลกโต สุญฺญโต อนตฺตโต โยนิโส มนสิ กาตพฺพา. นตฺถิ, ขฺวาวุโส, อรหโต อุตฺตริ กรณียํ, กตสฺส วา ปติจโย; อปิ จ โข อิเม ธมฺมา ภาวิตา พหุลีกตา ทิฏฺฐธมฺมสุขวิหาราย เจว สํวตฺตนฺติ สติสมฺปชญฺญา จา’’ติ. เอกาทสมํ.