๓. พฺรหฺมเทวสุตฺตํ

๑๗๔. เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. เตน โข ปน สมเยน อญฺญตริสฺสา พฺราหฺมณิยา พฺรหฺมเทโว นาม ปุตฺโต ภควโต สนฺติเก อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชิโต โหติ.

อถ โข อายสฺมา พฺรหฺมเทโว เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหรนฺโต นจิรสฺเสว – ยสฺสตฺถาย กุลปุตฺตา สมฺมเทว อคารสฺมา อนคาริยํ ปพฺพชนฺติ, ตทนุตฺตรํ พฺรหฺมจริยปริโยสานํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม สยํ อภิญฺญา สจฺฉิกตฺวา อุปสมฺปชฺช วิหาสิ. ‘‘ขีณา ชาติ, วุสิตํ พฺรหฺมจริยํ, กตํ กรณียํ, นาปรํ อิตฺถตฺตายา’’ติ อพฺภญฺญาสิ. อญฺญตโร จ ปนายสฺมา พฺรหฺมเทโว อรหตํ อโหสิ.

อถ โข อายสฺมา พฺรหฺมเทโว ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. สาวตฺถิยํ สปทานํ ปิณฺฑาย จรมาโน เยน สกมาตุ นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ. เตน โข ปน สมเยน อายสฺมโต พฺรหฺมเทวสฺส มาตา พฺราหฺมณี พฺรหฺมุโน อาหุตึ นิจฺจํ ปคฺคณฺหาติ. อถ โข พฺรหฺมุโน สหมฺปติสฺส เอตทโหสิ – ‘‘อยํ โข อายสฺมโต พฺรหฺมเทวสฺส มาตา พฺราหฺมณี พฺรหฺมุโน อาหุตึ นิจฺจํ ปคฺคณฺหาติ. ยํนูนาหํ ตํ อุปสงฺกมิตฺวา สํเวเชยฺย’’นฺติ. อถ โข พฺรหฺมา สหมฺปติ – เสยฺยถาปิ นาม พลวา ปุริโส สมิญฺชิตํ วา พาหํ ปสาเรยฺย, ปสาริตํ วา พาหํ สมิญฺเชยฺย เอวเมว – พฺรหฺมโลเก อนฺตรหิโต อายสฺมโต พฺรหฺมเทวสฺส มาตุ นิเวสเน ปาตุรโหสิ. อถ โข พฺรหฺมา สหมฺปติ เวหาสํ ฐิโต อายสฺมโต พฺรหฺมเทวสฺส มาตรํ พฺราหฺมณึ คาถาย อชฺฌภาสิ –

‘‘ทูเร อิโต พฺราหฺมณิ พฺรหฺมโลโก,

ยสฺสาหุตึ ปคฺคณฺหาสิ นิจฺจํ;

เนตาทิโส พฺราหฺมณิ พฺรหฺมภกฺโข,

กึ ชปฺปสิ พฺรหฺมปถํ อชานํ [อชานนฺตี (สี. ปี. ก.)].

‘‘เอโส หิ เต พฺราหฺมณิ พฺรหฺมเทโว,

นิรูปธิโก อติเทวปตฺโต;

อกิญฺจโน ภิกฺขุ อนญฺญโปสี,

โย เต โส [เต โส (สี. ปี.), โย เต ส (?)] ปิณฺฑาย ฆรํ ปวิฏฺโฐ.

‘‘อาหุเนยฺโย เวทคุ ภาวิตตฺโต,

นรานํ เทวานญฺจ ทกฺขิเณยฺโย;

พาหิตฺวา ปาปานิ อนูปลิตฺโต,

ฆาเสสนํ อิริยติ สีติภูโต.

‘‘น ตสฺส ปจฺฉา น ปุรตฺถมตฺถิ,

สนฺโต วิธูโม อนิโฆ นิราโส;

นิกฺขิตฺตทณฺโฑ ตสถาวเรสุ,

โส ตฺยาหุตึ ภุญฺชตุ อคฺคปิณฺฑํ.

‘‘วิเสนิภูโต อุปสนฺตจิตฺโต,

นาโคว ทนฺโต จรติ อเนโช;

ภิกฺขุ สุสีโล สุวิมุตฺตจิตฺโต,

โส ตฺยาหุตึ ภุญฺชตุ อคฺคปิณฺฑํ.

‘‘ตสฺมึ ปสนฺนา อวิกมฺปมานา,

ปติฏฺฐเปหิ ทกฺขิณํ ทกฺขิเณยฺเย;

กโรหิ ปุญฺญํ สุขมายติกํ,

ทิสฺวา มุนึ พฺราหฺมณิ โอฆติณฺณ’’นฺติ.

‘‘ตสฺมึ ปสนฺนา อวิกมฺปมานา,

ปติฏฺฐเปสิ ทกฺขิณํ ทกฺขิเณยฺเย;

อกาสิ ปุญฺญํ สุขมายติกํ,

ทิสฺวา มุนึ พฺราหฺมณี โอฆติณฺณ’’นฺติ.