นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

ขุทฺทกนิกาเย

เถรีคาถาปาฬิ

๑. เอกกนิปาโต

๑. อญฺญตราเถรีคาถา

๑. ‘‘สุขํ สุปาหิ เถริเก, กตฺวา โจเฬน ปารุตา;

อุปสนฺโต หิ เต ราโค, สุกฺขฑากํ ว กุมฺภิย’’นฺติ.

อิตฺถํ สุทํ อญฺญตรา เถรี อปญฺญาตา ภิกฺขุนี คาถํ อภาสิตฺถาติ.

๒. มุตฺตาเถรีคาถา

๒. ‘‘มุตฺเต มุจฺจสฺสุ โยเคหิ, จนฺโท ราหุคฺคหา อิว;

วิปฺปมุตฺเตน จิตฺเตน, อนณา ภุญฺช ปิณฺฑก’’นฺติ.

อิตฺถํ สุทํ ภควา มุตฺตํ สิกฺขมานํ อิมาย คาถาย อภิณฺหํ โอวทตีติ.

๓. ปุณฺณาเถรีคาถา

๓. ‘‘ปุณฺเณ ปูรสฺสุ ธมฺเมหิ, จนฺโท ปนฺนรเสริว;

ปริปุณฺณาย ปญฺญาย, ตโมขนฺธํ [ตโมกฺขนฺธํ (สี. สฺยา.)] ปทาลยา’’ติ.

อิตฺถํ สุทํ ปุณฺณา เถรี คาถํ อภาสิตฺถาติ.

๔. ติสฺสาเถรีคาถา

๔. ‘‘ติสฺเส สิกฺขสฺสุ สิกฺขาย, มา ตํ โยคา อุปจฺจคุํ;

สพฺพโยควิสํยุตฺตา, จร โลเก อนาสวา’’ติ.

… ติสฺสา เถรี….

๕. อญฺญตราติสฺสาเถรีคาถา

๕. ‘‘ติสฺเส ยุญฺชสฺสุ ธมฺเมหิ, ขโณ ตํ มา อุปจฺจคา;

ขณาตีตา หิ โสจนฺติ, นิรยมฺหิ สมปฺปิตา’’ติ.

… อญฺญตรา ติสฺสา เถรี….

๖. ธีราเถรีคาถา

๖. ‘‘ธีเร นิโรธํ ผุเสหิ [ผุสฺเสหิ (สี.)], สญฺญาวูปสมํ สุขํ;

อาราธยาหิ นิพฺพานํ, โยคกฺเขมมนุตฺตร’’นฺติ [โยคกฺเขมํ อนุตฺตรนฺติ (สี. สฺยา.)].

… ธีรา เถรี….

๗. วีราเถรีคาถา

๗. ‘‘วีรา วีเรหิ [ธีรา ธีเรหิ (ก.)] ธมฺเมหิ, ภิกฺขุนี ภาวิตินฺทฺริยา;

ธาเรหิ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหินิ’’นฺติ [สวาหนนฺติ (ก.)].

… วีรา เถรี….

๘. มิตฺตาเถรีคาถา

๘. ‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, มิตฺเต มิตฺตรตา ภว;

ภาเวหิ กุสเล ธมฺเม, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา’’ติ.

… มิตฺตา เถรี….

๙. ภทฺราเถรีคาถา

๙. ‘‘สทฺธาย ปพฺพชิตฺวาน, ภเทฺร ภทฺรรตา ภว;

ภาเวหิ กุสเล ธมฺเม, โยคกฺเขมมนุตฺตร’’นฺติ.

… ภทฺรา เถรี….

๑๐. อุปสมาเถรีคาถา

๑๐. ‘‘อุปสเม ตเร โอฆํ, มจฺจุเธยฺยํ สุทุตฺตรํ;

ธาเรหิ อนฺติมํ เทหํ, เชตฺวา มารํ สวาหน’’นฺติ.

… อุปสมา เถรี….

๑๑. มุตฺตาเถรีคาถา

๑๑. ‘‘สุมุตฺตา สาธุมุตฺตามฺหิ, ตีหิ ขุชฺเชหิ มุตฺติยา;

อุทุกฺขเลน มุสเลน, ปตินา ขุชฺชเกน จ;

มุตฺตามฺหิ ชาติมรณา, ภวเนตฺติ สมูหตา’’ติ.

… มุตฺตา เถรี….

๑๒. ธมฺมทินฺนาเถรีคาถา

๑๒. ‘‘ฉนฺทชาตา อวสายี, มนสา จ ผุฏา [ผุฏฺฐา (สฺยา.), ผุฐา (สี. อฏฺฐ.)] สิยา;

กาเมสุ อปฺปฏิพทฺธจิตฺตา [อปฺปฏิพนฺธจิตฺตา (ก.)], อุทฺธํโสตาติ วุจฺจตี’’ติ [อุทฺธํโสตา วิมุจฺจตีติ (สี. ปี.)].

… ธมฺมทินฺนา เถรี….

๑๓.วิสาขาเถรีคาถา

๑๓. ‘‘กโรถ พุทฺธสาสนํ, ยํ กตฺวา นานุตปฺปติ;

ขิปฺปํ ปาทานิ โธวิตฺวา, เอกมนฺเต นิสีทถา’’ติ.

… วิสาขา เถรี….

๑๔.สุมนาเถรีคาถา

๑๔. ‘‘ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา, มา ชาตึ ปุนราคมิ;

ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ.

… สุมนา เถรี….

๑๕. อุตฺตราเถรีคาถา

๑๕. ‘‘กาเยน สํวุตา อาสึ, วาจาย อุท เจตสา;

สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

… อุตฺตรา เถรี….

๑๖. วุฑฺฒปพฺพชิตสุมนาเถรีคาถา

๑๖. ‘‘สุขํ ตฺวํ วุฑฺฒิเก เสหิ, กตฺวา โจเฬน ปารูตา;

อุปสนฺโต หิ เต ราโค, สีติภูตาสิ นิพฺพุตา’’ติ.

… สุมนา วุฑฺฒปพฺพชิตา เถรี….

๑๗. ธมฺมาเถรีคาถา

๑๗. ‘‘ปิณฺฑปาตํ จริตฺวาน, ทณฺฑโมลุพฺภ ทุพฺพลา;

เวธมาเนหิ คตฺเตหิ, ตตฺเถว นิปตึ ฉมา;

ทิสฺวา อาทีนวํ กาเย, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม’’ติ.

… ธมฺมา เถรี….

๑๘. สงฺฆาเถรีคาถา

๑๘. ‘‘หิตฺวา ฆเร ปพฺพชิตฺวา [ปพฺพชิตา (สี. อฏฺฐ.)], หิตฺวา ปุตฺตํ ปสุํ ปิยํ;

หิตฺวา ราคญฺจ โทสญฺจ, อวิชฺชญฺจ วิราชิย;

สมูลํ ตณฺหมพฺพุยฺห, อุปสนฺตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

… สงฺฆา เถรี….

เอกกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

๒. ทุกนิปาโต

๑. อภิรูปนนฺทาเถรีคาถา

๑๙. [อป. เถรี ๒.๔.๑๕๗ อปทาเนปิ] ‘‘อาตุรํ อสุจึ ปูตึ, ปสฺส นนฺเท สมุสฺสยํ;

อสุภาย จิตฺตํ ภาเวหิ, เอกคฺคํ สุสมาหิตํ.

๒๐. ‘‘อนิมิตฺตญฺจ ภาเวหิ, มานานุสยมุชฺชห;

ตโต มานาภิสมยา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ.

อิตฺถํ สุทํ ภควา อภิรูปนนฺทํ สิกฺขมานํ อิมาหิ คาถาหิ อภิณฺหํ โอวทตีติ [อิตฺถํ สุทํ ภควา อภิรูปนนฺทํ สิกฺขมานํ อิมาหิ คาถาหิ อภิณฺหํ โอวทตีติ (ก.)].

๒. เชนฺตาเถรีคาถา

๒๑. ‘‘เย อิเม สตฺต โพชฺฌงฺคา, มคฺคา นิพฺพานปตฺติยา;

ภาวิตา เต มยา สพฺเพ, ยถา พุทฺเธน เทสิตา.

๒๒. ‘‘ทิฏฺโฐ หิ เม โส ภควา, อนฺติโมยํ สมุสฺสโย;

วิกฺขีโณ ชาติสํสาโร, นตฺถิ ทานิ ปุนพฺภโว’’ติ.

อิตฺถํ สุทํ เชนฺตา เถรี คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

๓. สุมงฺคลมาตาเถรีคาถา

๒๓. ‘‘สุมุตฺติกา สุมุตฺติกา [สุมุตฺติเก สุมุตฺติเก (สี.), สุมุตฺติเก สุมุตฺติกา (สฺยา. ก.)], สาธุมุตฺติกามฺหิ มุสลสฺส;

อหิริโก เม ฉตฺตกํ วาปิ, อุกฺขลิกา เม เทฑฺฑุภํ วาติ.

๒๔. ‘‘ราคญฺจ อหํ โทสญฺจ, จิจฺจิฏิ จิจฺจิฏีติ วิหนามิ;

สา รุกฺขมูลมุปคมฺม, อโห สุขนฺติ สุขโต ฌายามี’’ติ.

… สุมงฺคลมาตา เถรี [อญฺญตรา เถรี ภิกฺขุนี อปญฺญาตา (สฺยา. ก.)].

๔. อฑฺฒกาสิเถรีคาถา

๒๕. ‘‘ยาว กาสิชนปโท, สุงฺโก เม ตตฺถโก อหุ;

ตํ กตฺวา เนคโม อคฺฆํ, อฑฺเฒนคฺฆํ ฐเปสิ มํ.

๒๖. ‘‘อถ นิพฺพินฺทหํ รูเป, นิพฺพินฺทญฺจ วิรชฺชหํ;

มา ปุน ชาติสํสารํ, สนฺธาเวยฺยํ ปุนปฺปุนํ;

ติสฺโส วิชฺชา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

… อฑฺฒกาสิ เถรี….

๕. จิตฺตาเถรีคาถา

๒๗. ‘‘กิญฺจาปิ โขมฺหิ กิสิกา, คิลานา พาฬฺหทุพฺพลา;

ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ, ปพฺพตํ อภิรูหิย.

๒๘. ‘‘สงฺฆาฏึ นิกฺขิปิตฺวาน, ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย;

เสเล ขมฺเภสิมตฺตานํ, ตโมขนฺธํ ปทาลิยา’’ติ.

… จิตฺตา เถรี….

๖. เมตฺติกาเถรีคาถา

๒๙. ‘‘กิญฺจาปิ โขมฺหิ ทุกฺขิตา, ทุพฺพลา คตโยพฺพนา;

ทณฺฑโมลุพฺภ คจฺฉามิ, ปพฺพตํ อภิรูหิย.

๓๐. ‘‘นิกฺขิปิตฺวาน สงฺฆาฏึ, ปตฺตกญฺจ นิกุชฺชิย;

นิสินฺนา จมฺหิ เสลมฺหิ, อถ จิตฺตํ วิมุจฺจิ เม;

ติสฺโส วิชฺชา อนุปฺปตฺตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

… เมตฺติกา เถรี….

๗. มิตฺตาเถรีคาถา

๓๑. ‘‘จาตุทฺทสึ ปญฺจทสึ, ยา จ ปกฺขสฺส อฏฺฐมี;

ปาฏิหาริยปกฺขญฺจ, อฏฺฐงฺคสุสมาคตํ.

๓๒. ‘‘อุโปสถํ อุปาคจฺฉึ, เทวกายาภินนฺทินี;

สาชฺช เอเกน ภตฺเตน, มุณฺฑา สงฺฆาฏิปารุตา;

เทวกายํ น ปตฺเถหํ, วิเนยฺย หทเย ทร’’นฺติ.

… มิตฺตา เถรี….

๘. อภยมาตุเถรีคาถา

๓๓. ‘‘อุทฺธํ ปาทตลา อมฺม, อโธ เว เกสมตฺถกา;

ปจฺจเวกฺขสฺสุมํ กายํ, อสุจึ ปูติคนฺธิกํ.

๓๔. ‘‘เอวํ วิหรมานาย, สพฺโพ ราโค สมูหโต;

ปริฬาโห สมุจฺฉินฺโน, สีติภูตามฺหิ นิพฺพุตา’’ติ.

… อภยมาตุ เถรี….

๙. อภยาเถรีคาถา

๓๕. ‘‘อภเย ภิทุโร กาโย, ยตฺถ สตา ปุถุชฺชนา;

นิกฺขิปิสฺสามิมํ เทหํ, สมฺปชานา สตีมตี.

๓๖. ‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม;

ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

… อภยา เถรี….

๑๐. สามาเถรีคาถา

๓๗. ‘‘จตุกฺขตฺตุํ ปญฺจกฺขตฺตุํ, วิหารา อุปนิกฺขมึ;

อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, จิตฺเต อวสวตฺตินี;

ตสฺสา เม อฏฺฐมี รตฺติ, ยโต ตณฺหา สมูหตา.

๓๘. ‘‘พหูหิ ทุกฺขธมฺเมหิ, อปฺปมาทรตาย เม;

ตณฺหกฺขโย อนุปฺปตฺโต, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ.

… สามา เถรี….

ทุกนิปาโต นิฏฺฐิโต.

๓. ติกนิปาโต

๑. อปราสามาเถรีคาถา

๓๙. ‘‘ปณฺณวีสติวสฺสานิ, ยโต ปพฺพชิตาย เม;

นาภิชานามิ จิตฺตสฺส, สมํ ลทฺธํ กุทาจนํ.