๑๔. จุทฺทสกนิปาโต

๑. ขทิรวนิยเรวตตฺเถรคาถา

๖๔๕. ‘‘ยทา อหํ ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ;

นาภิชานามิ สงฺกปฺปํ, อนริยํ โทสสํหิตํ.

๖๔๖. ‘‘‘อิเม หญฺญนฺตุ วชฺฌนฺตุ, ทุกฺขํ ปปฺโปนฺตุ ปาณิโน’;

สงฺกปฺปํ นาภิชานามิ, อิมสฺมึ ทีฆมนฺตเร.

๖๔๗. ‘‘เมตฺตญฺจ อภิชานามิ, อปฺปมาณํ สุภาวิตํ;

อนุปุพฺพํ ปริจิตํ, ยถา พุทฺเธน เทสิตํ.

๖๔๘. ‘‘สพฺพมิตฺโต สพฺพสโข, สพฺพภูตานุกมฺปโก;

เมตฺตจิตฺตญฺจ [เมตฺตํ จิตฺตํ (สี. สฺยา.)] ภาเวมิ, อพฺยาปชฺชรโต [อพฺยาปชฺฌรโต (สี. สฺยา.)] สทา.

๖๔๙. ‘‘อสํหีรํ อสํกุปฺปํ, จิตฺตํ อาโมทยามหํ;

พฺรหฺมวิหารํ ภาเวมิ, อกาปุริสเสวิตํ.

๖๕๐. ‘‘อวิตกฺกํ สมาปนฺโน, สมฺมาสมฺพุทฺธสาวโก;

อริเยน ตุณฺหีภาเวน, อุเปโต โหติ ตาวเท.

๖๕๑. ‘‘ยถาปิ ปพฺพโต เสโล, อจโล สุปฺปติฏฺฐิโต;

เอวํ โมหกฺขยา ภิกฺขุ, ปพฺพโตว น เวธติ.

๖๕๒. ‘‘อนงฺคณสฺส โปสสฺส, นิจฺจํ สุจิคเวสิโน;

วาลคฺคมตฺตํ ปาปสฺส, อพฺภมตฺตํว ขายติ.

๖๕๓. ‘‘นครํ ยถา ปจฺจนฺตํ, คุตฺตํ สนฺตรพาหิรํ;

เอวํ โคเปถ อตฺตานํ, ขโณ โว มา อุปจฺจคา.

๖๕๔. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ, นาภินนฺทามิ ชีวิตํ;

กาลญฺจ ปฏิกงฺขามิ, นิพฺพิสํ ภตโก ยถา.

๖๕๕. ‘‘นาภินนฺทามิ มรณํ…เป… สมฺปชาโน ปติสฺสโต.

๖๕๖. ‘‘ปริจิณฺโณ มยา สตฺถา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ;

โอหิโต ครุโก ภาโร, ภวเนตฺติ สมูหตา.

๖๕๗. ‘‘ยสฺส จตฺถาย ปพฺพชิโต, อคารสฺมานคาริยํ;

โส เม อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, สพฺพสํโยชนกฺขโย.

๖๕๘. ‘‘สมฺปาเทถปฺปมาเทน, เอสา เม อนุสาสนี;

หนฺทาหํ ปรินิพฺพิสฺสํ, วิปฺปมุตฺโตมฺหิ สพฺพธี’’ติ.

… ขทิรวนิยเรวโต เถโร….

๒. โคทตฺตตฺเถรคาถา

๖๕๙. ‘‘ยถาปิ ภทฺโท อาชญฺโญ, ธุเร ยุตฺโต ธุรสฺสโห [ธุราสโห (อฏฺฐ.)];

มถิโต อติภาเรน, สํยุคํ นาติวตฺตติ.

๖๖๐. ‘‘เอวํ ปญฺญาย เย ติตฺตา, สมุทฺโท วารินา ยถา;

น ปเร อติมญฺญนฺติ, อริยธมฺโมว ปาณินํ.

๖๖๑. ‘‘กาเล กาลวสํ ปตฺตา, ภวาภววสํ คตา;

นรา ทุกฺขํ นิคจฺฉนฺติ, เตธ โสจนฺติ มาณวา [มานวา (สี.)].

๖๖๒. ‘‘อุนฺนตา สุขธมฺเมน, ทุกฺขธมฺเมน โจนตา;

ทฺวเยน พาลา หญฺญนฺติ, ยถาภูตํ อทสฺสิโน.

๖๖๓. ‘‘เย จ ทุกฺเข สุขสฺมิญฺจ, มชฺเฌ สิพฺพินิมจฺจคู;

ฐิตา เต อินฺทขีโลว, น เต อุนฺนตโอนตา.

๖๖๔. ‘‘น เหว ลาเภ นาลาเภ, น ยเส น จ กิตฺติยา;

น นินฺทายํ ปสํสาย, น เต ทุกฺเข สุขมฺหิ.

๖๖๕. ‘‘สพฺพตฺถ เต น ลิมฺปนฺติ, อุทพินฺทุว โปกฺขเร;

สพฺพตฺถ สุขิตา ธีรา, สพฺพตฺถ อปราชิตา.

๖๖๖. ‘‘ธมฺเมน จ อลาโภ โย, โย จ ลาโภ อธมฺมิโก;

อลาโภ ธมฺมิโก เสยฺโย, ยํ เจ ลาโภ อธมฺมิโก.

๖๖๗. ‘‘ยโส จ อปฺปพุทฺธีนํ, วิญฺญูนํ อยโส จ โย;

อยโสว เสยฺโย วิญฺญูนํ, น ยโส อปฺปพุทฺธินํ.

๖๖๘. ‘‘ทุมฺเมเธหิ ปสํสา จ, วิญฺญูหิ ครหา จ ยา;

ครหาว เสยฺโย วิญฺญูหิ, ยํ เจ พาลปฺปสํสนา.

๖๖๙. ‘‘สุขญฺจ กามมยิกํ, ทุกฺขญฺจ ปวิเวกิยํ;

ปวิเวกทุกฺขํ เสยฺโย, ยํ เจ กามมยํ สุขํ.

๖๗๐. ‘‘ชีวิตญฺจ อธมฺเมน, ธมฺเมน มรณญฺจ ยํ;

มรณํ ธมฺมิกํ เสยฺโย, ยํ เจ ชีเว อธมฺมิกํ.

๖๗๑. ‘‘กามโกปปฺปหีนา เย, สนฺตจิตฺตา ภวาภเว;

จรนฺติ โลเก อสิตา, นตฺถิ เตสํ ปิยาปิยํ.

๖๗๒. ‘‘ภาวยิตฺวาน โพชฺฌงฺเค, อินฺทฺริยานิ พลานิ จ;

ปปฺปุยฺย ปรมํ สนฺตึ, ปรินิพฺพนฺตินาสวา’’ติ.

… โคทตฺโต เถโร….

จุทฺทสกนิปาโต นิฏฺฐิโต.