๗. วสลสุตฺตํ

เอวํ เม สุตํ – เอกํ สมยํ ภควา สาวตฺถิยํ วิหรติ เชตวเน อนาถปิณฺฑิกสฺส อาราเม. อถ โข ภควา ปุพฺพณฺหสมยํ นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรมาทาย สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปาวิสิ. เตน โข ปน สมเยน อคฺคิกภารทฺวาชสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสเน อคฺคิ ปชฺชลิโต โหติ อาหุติ ปคฺคหิตา. อถ โข ภควา สาวตฺถิยํ สปทานํ ปิณฺฑาย จรมาโน เยน อคฺคิกภารทฺวาชสฺส พฺราหฺมณสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมิ.

อทฺทสา โข อคฺคิกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ ทูรโตว อาคจฺฉนฺตํ. ทิสฺวาน ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘ตเตฺรว [อเตฺรว (สฺยา. ก.)], มุณฺฑก; ตเตฺรว, สมณก; ตเตฺรว, วสลก ติฏฺฐาหี’’ติ.

เอวํ วุตฺเต, ภควา อคฺคิกภารทฺวาชํ พฺราหฺมณํ เอตทโวจ – ‘‘ชานาสิ ปน ตฺวํ, พฺราหฺมณ, วสลํ วา วสลกรเณ วา ธมฺเม’’ติ? ‘‘น ขฺวาหํ, โภ โคตม, ชานามิ วสลํ วา วสลกรเณ วา ธมฺเม; สาธุ เม ภวํ โคตโม ตถา ธมฺมํ เทเสตุ, ยถาหํ ชาเนยฺยํ วสลํ วา วสลกรเณ วา ธมฺเม’’ติ. ‘‘เตน หิ, พฺราหฺมณ, สุณาหิ, สาธุกํ มนสิ กโรหิ; ภาสิสฺสามี’’ติ. ‘‘เอวํ, โภ’’ติ โข อคฺคิกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ภควโต ปจฺจสฺโสสิ. ภควา เอตทโวจ –

๑๑๖. ‘‘โกธโน อุปนาหี จ, ปาปมกฺขี จ โย นโร;

วิปนฺนทิฏฺฐิ มายาวี, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๑๗. ‘‘เอกชํ วา ทฺวิชํ [ทิชํ (ปี.)] วาปิ, โยธ ปาณํ วิหึสติ;

ยสฺส ปาเณ ทยา นตฺถิ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๑๘. ‘‘โย หนฺติ ปริรุนฺธติ [อุปรุนฺเธติ (สฺยา.), อุปรุนฺธติ (ก.)], คามานิ นิคมานิ จ;

นิคฺคาหโก [นิคฺฆาตโก (?)] สมญฺญาโต, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๑๙. ‘‘คาเม วา ยทิ วา รญฺเญ, ยํ ปเรสํ มมายิตํ;

เถยฺยา อทินฺนมาเทติ [อทินฺนํ อาทิยติ (สี. ปี.)], ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๐. ‘‘โย หเว อิณมาทาย, จุชฺชมาโน [ภุญฺชมาโน (?)] ปลายติ;

น หิ เต อิณมตฺถีติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๑. ‘‘โย เว กิญฺจิกฺขกมฺยตา, ปนฺถสฺมึ วชนฺตํ ชนํ;

หนฺตฺวา กิญฺจิกฺขมาเทติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๒. ‘‘อตฺตเหตุ ปรเหตุ, ธนเหตุ จ [ธนเหตุ ว (ก.)] โย นโร;

สกฺขิปุฏฺโฐ มุสา พฺรูติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๓. ‘‘โย ญาตีนํ สขีนํ วา, ทาเรสุ ปฏิทิสฺสติ;

สาหสา [สหสา (สี. สฺยา.)] สมฺปิเยน วา, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๔. ‘‘โย มาตรํ ปิตรํ วา, ชิณฺณกํ คตโยพฺพนํ;

ปหุ สนฺโต น ภรติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๕. ‘‘โย มาตรํ ปิตรํ วา, ภาตรํ ภคินึ สสุํ;

หนฺติ โรเสติ วาจาย, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๖. ‘‘โย อตฺถํ ปุจฺฉิโต สนฺโต, อนตฺถมนุสาสติ;

ปฏิจฺฉนฺเนน มนฺเตติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๗. ‘‘โย กตฺวา ปาปกํ กมฺมํ, มา มํ ชญฺญาติ อิจฺฉติ [วิภ. ๘๙๔ ปสฺสิตพฺพํ];

โย ปฏิจฺฉนฺนกมฺมนฺโต, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๘. ‘‘โย เว ปรกุลํ คนฺตฺวา, ภุตฺวาน [สุตฺวา จ (สฺยา. ก.)] สุจิโภชนํ;

อาคตํ นปฺปฏิปูเชติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๒๙. ‘‘โย พฺราหฺมณํ สมณํ วา, อญฺญํ วาปิ วนิพฺพกํ;

มุสาวาเทน วญฺเจติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๓๐. ‘‘โย พฺราหฺมณํ สมณํ วา, ภตฺตกาเล อุปฏฺฐิเต;

โรเสติ วาจา น จ เทติ, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๓๑. ‘‘อสตํ โยธ ปพฺรูติ, โมเหน ปลิคุณฺฐิโต;

กิญฺจิกฺขํ นิชิคีสาโน [นิชิคึสาโน (สี. สฺยา. กํ. ปี.)], ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๓๒. ‘‘โย จตฺตานํ สมุกฺกํเส, ปเร จ มวชานาติ [มวชานติ (สี. สฺยา. ปี.)];

นิหีโน เสน มาเนน, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๓๓. ‘‘โรสโก กทริโย จ, ปาปิจฺโฉ มจฺฉรี สโฐ;

อหิริโก อโนตฺตปฺปี, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๓๔. ‘‘โย พุทฺธํ ปริภาสติ, อถ วา ตสฺส สาวกํ;

ปริพฺพาชํ [ปริพฺพชํ (ก.), ปริพฺพาชกํ (สฺยา. กํ.)] คหฏฺฐํ วา, ตํ ชญฺญา วสโล อิติ.

๑๓๕. ‘‘โย เว อนรหํ [อนรหา (สี. ปี.)] สนฺโต, อรหํ ปฏิชานาติ [ปฏิชานติ (สี. สฺยา. ปี.)];

โจโร สพฺรหฺมเก โลเก, เอโส โข วสลาธโม.

๑๓๖. ‘‘เอเต โข วสลา วุตฺตา, มยา เยเต ปกาสิตา;

น ชจฺจา วสโล โหติ, น ชจฺจา โหติ พฺราหฺมโณ;

กมฺมุนา [กมฺมนา (สี. ปี.)] วสโล โหติ, กมฺมุนา โหติ พฺราหฺมโณ.

๑๓๗. ‘‘ตทมินาปิ ชานาถ, ยถาเมทํ [ยถาเปทํ (ก.)] นิทสฺสนํ;

จณฺฑาลปุตฺโต โสปาโก [สปาโก (?)], มาตงฺโค อิติ วิสฺสุโต.

๑๓๘. ‘‘โส ยสํ ปรมํ ปตฺโต [โส ยสปฺปรมปฺปตฺโต (สฺยา. ก.)], มาตงฺโค ยํ สุทุลฺลภํ;

อาคจฺฉุํ ตสฺสุปฏฺฐานํ, ขตฺติยา พฺราหฺมณา พหู.

๑๓๙. ‘‘เทวยานํ อภิรุยฺห, วิรชํ โส มหาปถํ;

กามราคํ วิราเชตฺวา, พฺรหฺมโลกูปโค อหุ;

น นํ ชาติ นิวาเรสิ, พฺรหฺมโลกูปปตฺติยา.

๑๔๐. ‘‘อชฺฌายกกุเล ชาตา, พฺราหฺมณา มนฺตพนฺธวา;

เต จ ปาเปสุ กมฺเมสุ, อภิณฺหมุปทิสฺสเร.

๑๔๑. ‘‘ทิฏฺเฐว ธมฺเม คารยฺหา, สมฺปราเย จ ทุคฺคติ;

น เน ชาติ นิวาเรติ, ทุคฺคตฺยา [ทุคฺคจฺจา (สี. สฺยา. กํ. ปี.)] ครหาย วา.

๑๔๒. ‘‘น ชจฺจา วสโล โหติ, น ชจฺจา โหติ พฺราหฺมโณ;

กมฺมุนา วสโล โหติ, กมฺมุนา โหติ พฺราหฺมโณ’’ติ.

เอวํ วุตฺเต, อคฺคิกภารทฺวาโช พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ เอตทโวจ – ‘‘อภิกฺกนฺตํ, โภ โคตม…เป… อุปาสกํ มํ ภวํ โคตโม ธาเรตุ อชฺชตคฺเค ปาณุเปตํ สรณํ คต’’นฺติ.

วสลสุตฺตํ สตฺตมํ นิฏฺฐิตํ.