๔. ทพฺพมลฺลปุตฺตตฺเถรอปทานํ

๑๐๘. ‘‘ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน, สพฺพโลกวิทู มุนิ;

อิโต สตสหสฺสมฺหิ, กปฺเป อุปฺปชฺชิ จกฺขุมา.

๑๐๙. ‘‘โอวาทโก วิญฺญาปโก, ตารโก สพฺพปาณินํ;

เทสนากุสโล พุทฺโธ, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

๑๑๐. ‘‘อนุกมฺปโก การุณิโก, หิเตสี สพฺพปาณินํ;

สมฺปตฺเต ติตฺถิเย สพฺเพ, ปญฺจสีเล ปติฏฺฐปิ [ปติฏฺฐหิ (สฺยา. ก.)].

๑๑๑. ‘‘เอวํ นิรากุลํ อาสิ, สุญฺญตํ [สุญฺญกํ (สี.) เอวมุปริปิ] ติตฺถิเยหิ จ;

วิจิตฺตํ อรหนฺเตหิ, วสีภูเตหิ ตาทิภิ.

๑๑๒. ‘‘รตนานฏฺฐปญฺญาสํ, อุคฺคโต โส มหามุนิ;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาโส, พาตฺตึสวรลกฺขโณ.

๑๑๓. ‘‘วสฺสสตสหสฺสานิ, อายุ วิชฺชติ ตาวเท;

ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส, ตาเรสิ ชนตํ พหุํ.

๑๑๔. ‘‘ตทาหํ หํสวติยํ, เสฏฺฐิปุตฺโต มหายโส;

อุเปตฺวา โลกปชฺโชตํ, อสฺโสสึ ธมฺมเทสนํ.

๑๑๕. ‘‘เสนาสนานิ ภิกฺขูนํ, ปญฺญาเปนฺตํ สสาวกํ;

กิตฺตยนฺตสฺส วจนํ, สุณิตฺวา มุทิโต อหํ.

๑๑๖. ‘‘อธิการํ สสงฺฆสฺส, กตฺวา ตสฺส มเหสิโน;

นิปจฺจ สิรสา ปาเท, ตํ ฐานมภิปตฺถยึ.

๑๑๗. ‘‘ตทาห ส มหาวีโร, มม กมฺมํ ปกิตฺตยํ;

‘โย สสงฺฆมโภเชสิ, สตฺตาหํ โลกนายกํ.

๑๑๘. ‘‘‘โสยํ กมลปตฺตกฺโข, สีหํโส กนกตฺตโจ;

มม ปาทมูเล นิปติ [ปติโต (ปี.)], ปตฺถยํ ฐานมุตฺตมํ.

๑๑๙. ‘‘‘สตสหสฺสิโต กปฺเป, โอกฺกากกุลสมฺภโว;

โคตโม นาม โคตฺเตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

๑๒๐. ‘‘‘สาวโก ตสฺส พุทฺธสฺส, ทพฺโพ นาเมน วิสฺสุโต;

เสนาสนปญฺญาปโก, อคฺโค เหสฺสติยํ ตทา’.

๑๒๑. ‘‘เตน กมฺเมน สุกเตน, เจตนาปณิธีหิ จ;

ชหิตฺวา มานุสํ เทหํ, ตาวตึสมคจฺฉหํ.

๑๒๒. ‘‘สตานํ ตีณิกฺขตฺตุญฺจ, เทวรชฺชมการยึ;

สตานํ ปญฺจกฺขตฺตุญฺจ, จกฺกวตฺตี อโหสหํ.

๑๒๓. ‘‘ปเทสรชฺชํ วิปุลํ, คณนาโต อสงฺขิยํ;

สพฺพตฺถ สุขิโต อาสึ, ตสฺส กมฺมสฺส วาหสา.

๑๒๔. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, วิปสฺสี นาม นายโก;

อุปฺปชฺชิ จารุทสฺสโน [จารุนยโน (สี. สฺยา. ปี.)], สพฺพธมฺมวิปสฺสโก.

๑๒๕. ‘‘ทุฏฺฐจิตฺโต อุปวทึ, สาวกํ ตสฺส ตาทิโน;

สพฺพาสวปริกฺขีณํ, สุทฺโธติ จ วิชานิย.

๑๒๖. ‘‘ตสฺเสว นรวีรสฺส, สาวกานํ มเหสินํ;

สลากญฺจ คเหตฺวาน [สลากํ ปคฺคเหตฺวาน (สี. ปี.)], ขีโรทนมทาสหํ.

๑๒๗. ‘‘อิมมฺหิ ภทฺทเก กปฺเป, พฺรหฺมพนฺธุ มหายโส;

กสฺสโป นาม โคตฺเตน, อุปฺปชฺชิ วทตํ วโร.

๑๒๘. ‘‘สาสนํ โชตยิตฺวาน, อภิภุยฺย กุติตฺถิเย;

วิเนยฺเย วินยิตฺวาว, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

๑๒๙. ‘‘สสิสฺเส นิพฺพุเต นาเถ, อตฺถเมนฺตมฺหิ สาสเน;

เทวา กนฺทึสุ สํวิคฺคา, มุตฺตเกสา รุทมฺมุขา.

๑๓๐. ‘‘นิพฺพายิสฺสติ ธมฺมกฺโข, น ปสฺสิสฺสาม สุพฺพเต;

น สุณิสฺสาม สทฺธมฺมํ, อโห โน อปฺปปุญฺญตา.

๑๓๑. ‘‘ตทายํ ปถวี สพฺพา, อจลา สา จลาจลา [จลาจลี (สี.), ปุลาปุลี (สฺยา.)];

สาคโร จ สโสโกว, วินที กรุณํ คิรํ.

๑๓๒. ‘‘จตุทฺทิสา ทุนฺทุภิโย, นาทยึสุ อมานุสา;

สมนฺตโต อสนิโย, ผลึสุ จ ภยาวหา.

๑๓๓. ‘‘อุกฺกา ปตึสุ นภสา, ธูมเกตุ จ ทิสฺสติ;

สธูมา ชาลวฏฺฏา จ [สพฺพถลชสตฺตา จ (สี.)], รวึสุ กรุณํ มิคา.

๑๓๔. ‘‘อุปฺปาเท ทารุเณ ทิสฺวา, สาสนตฺถงฺคสูจเก;

สํวิคฺคา ภิกฺขโว สตฺต, จินฺตยิมฺห มยํ ตทา.

๑๓๕. ‘‘สาสเนน วินามฺหากํ, ชีวิเตน อลํ มยํ;

ปวิสิตฺวา มหารญฺญํ, ยุญฺชาม ชินสาสนํ.

๑๓๖. ‘‘อทฺทสมฺห ตทารญฺเญ, อุพฺพิทฺธํ เสลมุตฺตมํ;

นิสฺเสณิยา ตมารุยฺห, นิสฺเสณึ ปาตยิมฺหเส.

๑๓๗. ‘‘ตทา โอวทิ โน เถโร, พุทฺธุปฺปาโท สุทุลฺลโภ;

สทฺธาติทุลฺลภา ลทฺธา, โถกํ เสสญฺจ สาสนํ.

๑๓๘. ‘‘นิปตนฺติ ขณาตีตา, อนนฺเต ทุกฺขสาคเร;

ตสฺมา ปโยโค กตฺตพฺโพ, ยาว ฐาติ มุเน มตํ [ยาว ติฏฺฐติ สาสนํ (สฺยา.)].

๑๓๙. ‘‘อรหา อาสิ โส เถโร, อนาคามี ตทานุโค;

สุสีลา อิตเร ยุตฺตา, เทวโลกํ อคมฺหเส.

๑๔๐. ‘‘นิพฺพุโต ติณฺณสํสาโร, สุทฺธาวาเส จ เอกโก;

อหญฺจ ปกฺกุสาติ จ, สภิโย พาหิโย ตถา.

๑๔๑. ‘‘กุมารกสฺสโป เจว, ตตฺถ ตตฺถูปคา มยํ;

สํสารพนฺธนา มุตฺตา, โคตเมนานุกมฺปิตา.

๑๔๒. ‘‘มลฺเลสุ กุสินารายํ, ชาโต คพฺเภว เม สโต;

มาตา มตา จิตารุฬฺหา, ตโต นิปฺปติโต อหํ.

๑๔๓. ‘‘ปติโต ทพฺพปุญฺชมฺหิ, ตโต ทพฺโพติ วิสฺสุโต;

พฺรหฺมจารีพเลนาหํ, วิมุตฺโต สตฺตวสฺสิโก.

๑๔๔. ‘‘ขีโรทนพเลนาหํ, ปญฺจหงฺเคหุปาคโต;

ขีณาสโวปวาเทน, ปาเปหิ พหุโจทิโต.

๑๔๕. ‘‘อุโภ ปุญฺญญฺจ ปาปญฺจ, วีติวตฺโตมฺหิ ทานิหํ;

ปตฺวาน ปรมํ สนฺตึ, วิหรามิ อนาสโว.

๑๔๖. ‘‘เสนาสนํ ปญฺญาปยึ, หาสยิตฺวาน สุพฺพเต;

ชิโน ตสฺมึ คุเณ ตุฏฺโฐ, เอตทคฺเค ฐเปสิ มํ.

๑๔๗. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสโว.

๑๔๘. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๑๔๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ทพฺพมลฺลปุตฺโต เถโร อิมา คาถาโย

อภาสิตฺถาติ.

ทพฺพมลฺลปุตฺตตฺเถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํ.