๓๗. มนฺทารวปุปฺผิยวคฺโค

๑. มนฺทารวปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๑. ‘‘ตาวตึสา อิธาคนฺตฺวา, มงฺคโล นาม มาณโว;

มนฺทารวํ คเหตฺวาน, วิปสฺสิสฺส มเหสิโน.

๒. ‘‘สมาธินา นิสินฺนสฺส, มตฺถเก ธารยึ อหํ;

สตฺตาหํ ธารยิตฺวาน, เทวโลกํ ปุนาคมึ.

๓. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส, วิโมกฺขาปิ จ อฏฺฐิเม;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา มนฺทารวปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

มนฺทารวปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ปฐมํ.

๒. กกฺการุปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๕. ‘‘ยามา เทวา อิธาคนฺตฺวา, โคตมํ สิริวจฺฉสํ;

กกฺการุมาลํ [โคกฺขนุมาลํ (สี.)] ปคฺคยฺห, พุทฺธสฺส อภิโรปยึ.

๖. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ พุทฺธมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๗. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กกฺการุปุปฺผิโย [โคกฺขนุปุปฺผิโย (ก.)] เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กกฺการุปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ทุติยํ.

๓. ภิสมุฬาลทายกตฺเถรอปทานํ

๘. ‘‘ผุสฺโส นามาสิ สมฺพุทฺโธ, สพฺพธมฺมาน ปารคู;

วิเวกกาโม สพฺพญฺญู [สปฺปญฺโญ (สี. สฺยา.)], อาคญฺฉิ มม สนฺติเก.

๙. ‘‘ตสฺมึ จิตฺตํ ปสาเทตฺวา, มหาการุณิเก ชิเน;

ภิสมุฬาลํ ปคฺคยฺห, พุทฺธเสฏฺฐสฺสทาสหํ.

๑๐. ‘‘เทฺวนวุเต อิโต กปฺเป, ยํ ภิสมททึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, ภิสทานสฺสิทํ ผลํ.

๑๑. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ภิสมุฬาลทายโก เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ภิสมุฬาลทายกตฺเถรสฺสาปทานํ ตติยํ.

๔. เกสรปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๑๒. ‘‘วิชฺชาธโร ตทา อาสึ, หิมวนฺตมฺหิ ปพฺพเต;

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ, จงฺกมนฺตํ มหายสํ.

๑๓. ‘‘ตีณิ เกสรปุปฺผานิ [เกสริปุปฺผานิ (สี.)], สีเส กตฺวานหํ ตทา;

อุปสงฺกมฺม สมฺพุทฺธํ, เวสฺสภุํ อภิปูชยึ.

๑๔. ‘‘เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป, ยํ กมฺมมกรึ ตทา;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๑๕. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เกสรปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

เกสรปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ จตุตฺถํ.

๕. องฺโกลปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๑๖. ‘‘ปทุโม นาม สมฺพุทฺโธ, จิตฺตกูเฏ วสี ตทา;

ทิสฺวาน ตํ อหํ พุทฺธํ, สยมฺภุํ อปราชิตํ [อุปคจฺฉิหํ (สี. สฺยา.)].

๑๗. ‘‘องฺโกลํ ปุปฺผิตํ ทิสฺวา, โอจินิตฺวานหํ ตทา;

อุปคนฺตฺวาน สมฺพุทฺธํ, ปูชยึ ปทุมํ ชินํ.

๑๘. ‘‘เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๑๙. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา องฺโกลปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

องฺโกลปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ปญฺจมํ.

๖. กทมฺพปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๒๐. ‘‘สุวณฺณวณฺณํ สมฺพุทฺธํ, คจฺฉนฺตํ อนฺตราปเณ;

กญฺจนคฺฆิยสงฺกาสํ, พาตฺตึสวรลกฺขณํ.

๒๑. ‘‘นิสชฺช ปาสาทวเร, อทฺทสํ โลกนายกํ;

กทมฺพปุปฺผํ ปคฺคยฺห, วิปสฺสึ อภิปูชยึ.

๒๒. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ พุทฺธมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๒๓. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา กทมฺพปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

กทมฺพปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ฉฏฺฐํ.

๗. อุทฺทาลกปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๒๔. ‘‘อโนโม [สุชาโต (สฺยา.), อนุโม (ก.)] นาม สมฺพุทฺโธ, คงฺคากูเล วสี ตทา;

อุทฺทาลกํ คเหตฺวาน, ปูชยึ อปราชิตํ.

๒๕. ‘‘เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๒๖. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา อุทฺทาลกปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

อุทฺทาลกปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ สตฺตมํ.

๘. เอกจมฺปกปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๒๗. ‘‘อุปสนฺโต จ สมฺพุทฺโธ, วสตี ปพฺพตนฺตเร;

เอกจมฺปกมาทาย, อุปคจฺฉึ นรุตฺตมํ.

๒๘. ‘‘ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, ปจฺเจกมุนิมุตฺตมํ;

อุโภหตฺเถหิ ปคฺคยฺห, ปูชยึ อปราชิตํ.

๒๙. ‘‘ปญฺจสฏฺฐิมฺหิโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๓๐. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา เอกจมฺปกปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

เอกจมฺปกปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ อฏฺฐมํ.

๙. ติมิรปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๓๑. ‘‘จนฺทภาคานทีตีเร, อนุโสตํ วชามหํ;

อทฺทสํ วิรชํ พุทฺธํ, สาลราชํว ผุลฺลิตํ.

๓๒. ‘‘ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, ปจฺเจกมุนิมุตฺตมํ;

คเหตฺวา ติมิรํ ปุปฺผํ, มตฺถเก โอกิรึ อหํ.

๓๓. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๓๔. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา ติมิรปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ติมิรปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ นวมํ.

๑๐. สฬลปุปฺผิยตฺเถรอปทานํ

๓๕. ‘‘จนฺทภาคานทีตีเร, อโหสึ กินฺนโร ตทา;

ตตฺถทฺทสํ เทวเทวํ, จงฺกมนฺตํ นราสภํ.

๓๖. ‘‘โอจินิตฺวาน สฬลํ, ปุปฺผํ พุทฺธสฺสทาสหํ;

อุปสิงฺฆิ มหาวีโร, สฬลํ เทวคนฺธิกํ.

๓๗. ‘‘ปฏิคฺคเหตฺวา สมฺพุทฺโธ, วิปสฺสี โลกนายโก;

อุปสิงฺฆิ มหาวีโร, เปกฺขมานสฺส เม สโต.

๓๘. ‘‘ปสนฺนจิตฺโต สุมโน, วนฺทิตฺวา ทฺวิปทุตฺตมํ;

อญฺชลึ ปคฺคเหตฺวาน, ปุน ปพฺพตมารุหึ.

๓๙. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, ยํ ปุปฺผมภิปูชยึ;

ทุคฺคตึ นาภิชานามิ, พุทฺธปูชายิทํ ผลํ.

๔๐. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ อายสฺมา สฬลปุปฺผิโย เถโร อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

สฬลปุปฺผิยตฺเถรสฺสาปทานํ ทสมํ.

มนฺทารวปุปฺผิยวคฺโค สตฺตตึสติโม.