๑. อญฺญตราเถรีคาถาวณฺณนา

ปญฺจกนิปาเต ปณฺณวีสติ วสฺสานีติอาทิกา อญฺญตราย เถริยา คาถา. อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิการา ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยํ กุสลํ อุปจินนฺตี อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท เทวทหนคเร มหาปชาปติโคตมิยา ธาตี หุตฺวา วฑฺเฒสิ. นามโคตฺตโต ปน อปญฺญาตา อโหสิ. สา มหาปชาปติโคตมิยา ปพฺพชิตกาเล สยมฺปิ ปพฺพชิตฺวา ปญฺจวีสติ สํวจฺฉรานิ กามราเคน อุปทฺทุตา อจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ กาลํ จิตฺเตกคฺคตํ อลภนฺตี พาหา ปคฺคยฺห กนฺทมานา ธมฺมทินฺนาเถริยา สนฺติเก ธมฺมํ สุตฺวา กาเมหิ วินิวตฺติตมานสา กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา ภาวนมนุยญฺชนฺตี น จิรสฺเสว ฉฬภิญฺญา หุตฺวา อตฺตโน ปฏิปตฺตึ ปจฺจเวกฺขิตฺวา อุทานวเสน –

๖๗. ‘‘ปณฺณวีสติ วสฺสานิ, ยโต ปพฺพชิตา อหํ;

นาจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปิ, จิตฺตสฺสูปสมชฺฌคํ.

๖๘. ‘‘อลทฺธา เจตโส สนฺตึ, กามราเคนวสฺสุตา;

พาหา ปคฺคยฺห กนฺทนฺตี, วิหารํ ปาวิสึ อหํ.

๖๙. ‘‘สา ภิกฺขุนึ อุปาคจฺฉึ, ยา เม สทฺธายิกา อหุ;

สา เม ธมฺมมเทเสสิ, ขนฺธายตนธาตุโย.

๗๐. ‘‘ตสฺสา ธมฺมํ สุณิตฺวาน, เอกมนฺเต อุปาวิสึ;

ปุพฺเพนิวาสํ ชานามิ, ทิพฺพจกฺขุ วิโสธิตํ.

๗๑. ‘‘เจโตปริจฺจญาณญฺจ, โสตธาตุ วิโสธิตา;

อิทฺธีปิ เม สจฺฉิกตา, ปตฺโต เม อาสวกฺขโย;

ฉฬภิญฺญา สจฺฉิกตา, กตํ พุทฺธสฺส สาสน’’นฺติ. –

อิมา คาถา อภาสิ.

ตตฺถ นาจฺฉราสงฺฆาตมตฺตมฺปีติ อจฺฉราฆฏิตมตฺตมฺปิ ขณํ องฺคุลิโผฏนมตฺตมฺปิ กาลนฺติ อตฺโถ. จิตฺตสฺสูปสมชฺฌคนฺติ จิตฺตสฺส อุปสมํ จิตฺเตกคฺคํ น อชฺฌคนฺติ โยชนา, น ปฏิลภินฺติ อตฺโถ.

กามราเคนวสฺสุตาติ กามคุณสงฺขาเตสุ วตฺถุกาเมสุ ทฬฺหตราภินิเวสิตาย พหเลน ฉนฺทราเคน ตินฺตจิตฺตา.

ภิกฺขุนินฺติ ธมฺมทินฺนตฺเถรึ สนฺธาย วทติ.

เจโตปริจฺจญาณญฺจาติ เจโตปริยญาณญฺจ วิโสธิตนฺติ สมฺพนฺโธ, อธิคตนฺติ อตฺโถ. เสสํ วุตฺตนยเมว.

อญฺญตราเถรีคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.