๑๔. สุมนาเถรีคาถาวณฺณนา

ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวาติ สุมนาย เถริยา คาถา. ตสฺสา วตฺถุ ติสฺสาเถริยา วตฺถุสทิสํ. อิมิสฺสาปิ หิ สตฺถา โอภาสํ วิสฺสชฺเชตฺวา ปุรโต นิสินฺโน วิย อตฺตานํ ทสฺเสตฺวา –

๑๔. ‘‘ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา, มา ชาตึ ปุนราคมิ;

ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา, อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ. –

อิมํ คาถมาห. สา คาถาปริโยสาเน อรหตฺตํ ปาปุณิ.

ตตฺถ ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวาติ สสนฺตติปริยาปนฺนา จกฺขาทิธาตุโย อิตราปิ จ อุทยพฺพยปฏิปีฬนาทินา ‘‘ทุกฺขา’’ติ ญาณจกฺขุนา ทิสฺวา. มา ชาตึ ปุนราคมีติ ปุน ชาตึ อายตึ ปุนพฺภวํ มา อุปคจฺฉิ. ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวาติ กามภวาทิเก สพฺพสฺมึ ภเว ตณฺหาฉนฺทํ วิราคสงฺขาเตน มคฺเคน ปชหิตฺวา. อุปสนฺตา จริสฺสสีติ สพฺพโส ปหีนกิเลสตาย นิพฺพุตา วิหริสฺสสิ.

เอตฺถ จ ‘‘ธาตุโย ทุกฺขโต ทิสฺวา’’ติ อิมินา ทุกฺขานุปสฺสนามุเขน วิปสฺสนา ทสฺสิตา. ‘‘ภเว ฉนฺทํ วิราเชตฺวา’’ติ อิมินา มคฺโค, ‘‘อุปสนฺตา จริสฺสสี’’ติ อิมินา สอุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ, ‘‘มา ชาตึ ปุนราคมี’’ติ อิมินา อนุปาทิเสสา นิพฺพานธาตุ ทสฺสิตาติ ทฏฺฐพฺพํ.

สุมนาเถรีคาถาวณฺณนา นิฏฺฐิตา.