๑-๖๐. สกึสมฺมชฺชกตฺเถรอปทานาทิวณฺณนา

เตจตฺตาลีสมวคฺเค สพฺพเถราปทานานิ อุตฺตานาเนว. เกวลํ เถรานํ นามนานตฺตํ ปุญฺญนานตฺตญฺจ วิเสโส.

จตุจตฺตาลีสเม วคฺเคปิ สพฺพานิ อปทานานิ ปากฏาเนว. เกวลํ ปุญฺญนานตฺตํ ผลนานตฺตญฺจ วิเสโส.

๑. ปญฺจจตฺตาลีสมวคฺเค ปฐมาปทาเน กกุสนฺโธ มหาวีโรติอาทิกํ อายสฺมโต วิภีฏกมิญฺชิยตฺเถรสฺส อปทานํ.

๒. ตตฺถ พีชมิญฺชมทาสหนฺติ วิภีฏกผลานิ ผาเลตฺวา พีชานิ มิญฺชานิ คเหตฺวา มธุสกฺกราหิ โยเชตฺวา กกุสนฺธสฺส ภควโต อทาสินฺติ อตฺโถ. ทุติยาปทานาทีนิ สพฺพานิ สุวิญฺเญยฺยาเนว, เถรานํ นามนานตฺตาทีนิปิ ปาฐานุสาเรน เวทิตพฺพานิ.

๑. ฉจตฺตาลีสเม วคฺเค ปฐมาปทาเน ชคตึ การยึ อหนฺติ อุตฺตมโพธิรุกฺขสฺส สมนฺตโต อาฬินฺทํ อหํ การยินฺติ อตฺโถ. เสสานิ ทุติยาปทานาทีนิ สพฺพานิปิ อุตฺตานาเนว.

สตฺตจตฺตาลีสเม วคฺเค ปฐมาปทานาทีนิ ปาฬิอนุสาเรน สุวิญฺเญยฺยาเนว.

อฏฺฐจตฺตาลีสเม วคฺเค ปฐมทุติยาปทานานิ อุตฺตานาเนว.

๓๐. ตติยาปทาเน โกสิโย นาม ภควาติ โกสิยโคตฺเต ชาตตฺตา โกสิโย นาม ปจฺเจกพุทฺโธติ อตฺโถ. จิตฺตกูเฏติ จิตฺตกูฏเกลาสกูฏสานุกูฏาทีสุ อโนตตฺตทหํ ปฏิจฺฉาเทตฺวา ฐิตปพฺพตกูเฏสุ นานารตนโอสธาทีหิ วิจิตฺเต จิตฺตกูฏปพฺพเต โส ปจฺเจกพุทฺโธ วสีติ อตฺโถ.

จตุตฺถปญฺจมาปทานานิ อุตฺตานาเนว.

๕๖. ฉฏฺฐาปทาเน กุสฏฺฐกมทาสหนฺติ ปกฺขิกภตฺตอุโปสถิกภตฺตธุรภตฺตสลากภตฺตาทีสุ กุสปณฺณวเสน ทาตพฺพํ อฏฺฐสลากภตฺตํ อหํ อทาสินฺติ อตฺโถ.

๖๑. สตฺตมาปทาเน โสภิโต นาม สมฺพุทฺโธติ อาโรหปริณาหทฺวตฺตึสมหาปุริสลกฺขณพฺยามปฺปภาทีหิ โสภมานสรีรตฺตา โสภิโต นาม สมฺมาสมฺพุทฺโธติ อตฺโถ.

๖๖. อฏฺฐมาปทาเน ตกฺกรายํ วสี ตทาติ ตํ ทสปุญฺญกิริยวตฺถุํ กโรนฺตา ชนา ปฏิวสนฺติ เอตฺถาติ ตกฺกรา, ราชธานี. ติสฺสํ ตกฺกรายํ, ตทา วสีติ อตฺโถ.

๗๒. นวมาปทาเน ปานธึ สุกตํ คยฺหาติ อุปาหนยุคํ สุนฺทรากาเรน นิปฺผาทิตํ คเหตฺวาติ อตฺโถ. ทสมาปทานํ สุวิญฺเญยฺยเมวาติ.

อฏฺฐจตฺตาลีสมวคฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.