๑-๑๐. ปณฺณทายกตฺเถรอปทานาทิวณฺณนา

๑-๒. เอกูนตึสติเม วคฺเค ปฐมาปทาเน ปณฺณโภชนโภชโนติ ขีรปณฺณาทิโภชนสฺส ภุญฺชนตฺถาย ปณฺณสาลาย นิสินฺโน อมฺหิ ภวามีติ อตฺโถ. อุปวิฏฺฐญฺจ มํ สนฺตนฺติ ปณฺณสาลายํ อุปวิฏฺฐํ สนฺตํ วิชฺชมานํ มํ. อุปาคจฺฉิ มหาอิสีติ มหนฺเต สีลาทิขนฺเธ เอสนโต มหาอิสิ. โลกปชฺโชโต โลกปทีโป สิทฺธตฺโถ ภควา อุปคจฺฉิ, มม สมีปํ อคมาสีติ อตฺโถ. นิสินฺนสฺส ปณฺณสนฺถเรติ อุปคนฺตฺวา ปณฺณสนฺถเร นิสินฺนสฺส ขาทนตฺถาย เสทิตํ ปณฺณํ มยา ทินฺนนฺติ สมฺพนฺโธ.

๕-๗. ทุติยาปทาเน สิเนรุสมสนฺโตโส ธรณีสมสาทิโส สิทฺธตฺโถ ภควาติ สมฺพนฺโธ. วุฏฺฐหิตฺวา สมาธิมฺหาติ นิโรธสมาปตฺติโต วุฏฺฐหิตฺวา วิสุํ หุตฺวาติ อตฺโถ. ภิกฺขาย มมุปฏฺฐิโตติ ภิกฺขาจารเวลาย ‘‘อชฺช มม โย โกจิ กิญฺจิ ทานํ ททาติ, ตสฺส มหปฺผล’’นฺติ จินฺเตตฺวา นิสินฺนสฺส มม สนฺติกํ สมีปํ อุปฏฺฐิโต สมีปมาคโตติ อตฺโถ. หรีตกํ…เป… ผารุสกผลานิ จาติ เอวํ สพฺพํ ตํ ผลํ สพฺพโลกานุกมฺปิโน ตสฺส สิทฺธตฺถสฺส มเหสิสฺส มยา วิปฺปสนฺเนน เจตสา ทินฺนนฺติ อตฺโถ.

๑๑-๑๒. ตติยาปทาเน สีหํ ยถา วนจรนฺติ วเน จรมานํ สีหราชํ อิว จรมานํ สิทฺธตฺถํ ภควนฺตนฺติ สมฺพนฺโธ. นิสภาชานิยํ ยถาติ วสโภ, นิสโภ, วิสโภ, อาสโภติ จตฺตาโร ควเชฏฺฐกา. เตสุ ควสตสฺส เชฏฺฐโก วสโภ, ควสหสฺสสฺส เชฏฺฐโก นิสโภ, ควสตสหสฺสสฺส เชฏฺฐโก วิสโภ, ควโกฏิสตสหสฺสสฺส เชฏฺฐโก อาสโภ. อิธ ปน อาสโภ ‘‘นิสโภ’’ติ วุตฺโต, อาชานียํ อภีตํ นิจฺจลํ อุสภราชํ อิวาติ อตฺโถ. กกุธํ วิลสนฺตํวาติ ปุปฺผปลฺลเวหิ โสภมานํ กกุธรุกฺขํ อิว นราสภํ นรานํ อาสภํ อุตฺตมํ อาคจฺฉนฺตํ สิทฺธตฺถํ ภควนฺตํ ทิสฺวา สทฺธาย สมฺปยุตฺตตฺตา วิปฺปสนฺเนน เจตสา ปจฺจุคฺคมนํ อกาสินฺติ อตฺโถ.

จตุตฺถาปทานาทีนิ ทสมาวสานานิ สุวิญฺเญยฺยาเนวาติ.

เอกูนตึสติมวคฺควณฺณนา สมตฺตา.