๗. พุทฺธสญฺญกตฺเถรอปทานวณฺณนา

ยทา วิปสฺสี โลกคฺโคติอาทิกํ อายสฺมโต พุทฺธสญฺญกตฺเถรสฺส อปทานํ. อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถ ภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยานิ ปุญฺญานิ อุปจินนฺโต วิปสฺสิสฺส ภควโต กาเล เอกสฺมึ ภูมฏฺฐกวิมาเน เทวปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ. ตทา วิปสฺสี ภควา อายุสงฺขารํ โวสฺสชฺชิ. อถ สกลทสสหสฺสิโลกธาตุ สสาครปพฺพตา ปกมฺปิตฺถ. ตทา ตสฺส เทวปุตฺตสฺส ภวนมฺปิ กมฺปิตฺถ. ตสฺมึ ขเณ โส เทวปุตฺโต สํสยชาโต – ‘‘กึ นุ โข ปถวีกมฺปาย นิพฺพตฺตี’’ติ จินฺเตตฺวา พุทฺธสฺส อายุสงฺขารโวสฺสชฺชภาวํ ญตฺวา มหาโสกํ โทมนสฺสํ อุปฺปาเทสิ. ตทา เวสฺสวโณ มหาราชา อาคนฺตฺวา ‘‘มา จินฺตยิตฺถา’’ติ อสฺสาเสสิ. โส เทวปุตฺโต ตโต จุโต เตน ปุญฺเญน เทวมนุสฺเสสุ สํสรนฺโต อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท กุลเคเห นิพฺพตฺโต วิญฺญุตํ ปตฺโต ฆราวาสํ ปหาย ปพฺพชิตฺวา นจิรสฺเสว อรหา อโหสิ.

๕๗. โส อปรภาเค อตฺตโน ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวา โสมนสฺสชาโต ปุพฺพจริตาปทานํ ปกาเสนฺโต ยทา วิปสฺสี โลกคฺโคติอาทิมาห. อายุสงฺขารโมสฺสชฺชีติ อา สมนฺตโต ยุโนติ ปาเลติ สตฺเตติ อายุ, อายุสฺส สงฺขาโร ราสิภาโว อายุสงฺขาโร, ตํ อายุสงฺขารํ โอสฺสชฺชิ ปริจฺจชิ ชหาสีติ อตฺโถ. ตสฺมึ อายุสงฺขารโวสฺสชฺชเน. ชลเมขลาสาคโรทกเมขลาสหิตา สกลทสสหสฺสจกฺกวาฬปถวี กมฺปิตฺถาติ สมฺพนฺโธ.

๕๘. โอตตํ วิตฺถตํ มยฺหนฺติ มยฺหํ ภวนํ โอตตํ วิตฺถตํ จิตฺตํ วิจิตฺตํ สุจิ สุปริสุทฺธํ จิตฺตํ อเนเกหิ สตฺตหิ รตเนหิ วิจิตฺตํ โสภมานํ ปกมฺปิตฺถ ปกาเรน กมฺปิตฺถาติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานเมวาติ.

พุทฺธสญฺญกตฺเถรอปทานวณฺณนา สมตฺตา.