๓. ปญฺหาปุจฺฉกวณฺณนา

๔๖๒. ปญฺหาปุจฺฉเก ปาฬิอนุสาเรเนว อิทฺธิปาทานํ กุสลาทิภาโว เวทิตพฺโพ. อารมฺมณตฺติเกสุ ปน สพฺเพเปเต อปฺปมาณํ นิพฺพานํ อารพฺภ ปวตฺติโต อปฺปมาณารมฺมณา เอว, น มคฺคารมฺมณา; สหชาตเหตุวเสน ปน มคฺคเหตุกา, น มคฺคาธิปติโน. จตฺตาโร หิ อธิปตโย อญฺญมญฺญํ ครุํ น กโรนฺติ. กสฺมา? สยํ เชฏฺฐกตฺตา. ยถา หิ สมชาติกา สมวยา สมถามา สมสิปฺปา จตฺตาโร ราชปุตฺตา อตฺตโน อตฺตโน เชฏฺฐกตาย อญฺญมญฺญสฺส อปจิตึ น กโรนฺติ, เอวมิเมปิ จตฺตาโร อธิปตโย ปาฏิเยกฺกํ ปาฏิเยกฺกํ เชฏฺฐกธมฺมตาย อญฺญมญฺญํ ครุํ น กโรนฺตีติ เอกนฺเตเนว น มคฺคาธิปติโน. อตีตาทีสุ เอการมฺมณภาเวปิ น วตฺตพฺพา. นิพฺพานสฺส ปน พหิทฺธาธมฺมตฺตา พหิทฺธารมฺมณา นาม โหนฺตีติ. เอวเมตสฺมึ ปญฺหาปุจฺฉเก นิพฺพตฺติตโลกุตฺตราว อิทฺธิปาทา กถิตา. สมฺมาสมฺพุทฺเธน หิ สุตฺตนฺตภาชนียสฺมึเยว โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสกา อิทฺธิปาทา กถิตา, อภิธมฺมภาชนียปญฺหาปุจฺฉเกสุ ปน โลกุตฺตราเยวาติ. เอวมยํ อิทฺธิปาทวิภงฺโคปิ เตปริวฏฺฏํ นีหริตฺวาว ทสฺสิโตติ.

สมฺโมหวิโนทนิยา วิภงฺคฏฺฐกถาย

อิทฺธิปาทวิภงฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.