๒. อภิธมฺมภาชนียวณฺณนา

๓๗๔. อภิธมฺมภาชนีเย โลกุตฺตรสติปฏฺฐานวเสน เทสนาย อารทฺธตฺตา ยถา กายาทิอารมฺมเณสุ โลกิยสติปฏฺฐาเนสุ ตนฺติ ฐปิตา, เอวํ อฏฺฐเปตฺวา สพฺพานิปิ กายานุปสฺสาทีนิ สติปฏฺฐานานิ ธมฺมสงฺคณิยํ (ธ. ส. ๓๕๕ อาทโย) วิภตฺตสฺส เทสนานยสฺส มุขมตฺตเมว ทสฺเสนฺเตน นิทฺทิฏฺฐานิ.

ตตฺถ นยเภโท เวทิตพฺโพ. กถํ? กายานุปสฺสนาย ตาว โสตาปตฺติมคฺเค ฌานาภินิเวเส สุทฺธิกปฏิปทา, สุทฺธิกสุญฺญตา, สุญฺญตปฏิปทา, สุทฺธิกอปฺปณิหิตํ, อปฺปณิหิตปฏิปทาติ อิเมสุ ปญฺจสุ ฐาเนสุ ทฺวินฺนํ ทฺวินฺนํ จตุกฺกปญฺจกนยานํ วเสน ทส นยา โหนฺติ. เอวํ เสเสสุปีติ วีสติยา อภินิเวเสสุ เทฺว นยสตานิ. ตานิ จตูหิ อธิปตีหิ จตุคุณิตานิ อฏฺฐ. อิติ สุทฺธิกานิ เทฺว สาธิปตีนิ อฏฺฐาติ สพฺพมฺปิ นยสหสฺสํ โหติ. ตถา เวทนานุปสฺสนาทีสุ สุทฺธิกสติปฏฺฐาเน จาติ โสตาปตฺติมคฺเค ปญฺจ นยสหสฺสานิ. ยถา จ โสตาปตฺติมคฺเค, เอวํ เสสมคฺเคสุปีติ กุสเล วีสติ นยสหสฺสานิ; สุญฺญตาปณิหิตานิมิตฺตาทิเภเทสุ ปน ตโต ติคุเณ วิปาเก สฏฺฐิ นยสหสฺสานีติ. เอวเมว สกิจฺจสาธกานญฺเจว สํสิทฺธิกกิจฺจานญฺจ กุสลวิปากสติปฏฺฐานานํ นิทฺเทสวเสน ทุวิโธ กายานุปสฺสนาทิวเสน จ สุทฺธิกวเสน จ กุสเล ปญฺจนฺนํ วิปาเก ปญฺจนฺนนฺติ ทสนฺนํ นิทฺเทสวารานํ วเสน ทสปฺปเภโท อสีตินยสหสฺสปติมณฺฑิโต อภิธมฺมภาชนียนิทฺเทโส.