๒. อุปฺปตฺตานุปฺปตฺติวารวณฺณนา

๙๙๑. ทุติยวาเร เย ธมฺมา กามภเว กามธาตุสมฺภูตานญฺจ สตฺตานํ อุปฺปชฺชนฺติ – กามธาตุยํ ปริยาปนฺนา วา อปริยาปนฺนา วา – เต สพฺเพ สงฺคเหตฺวา กามธาตุยา ปญฺจกฺขนฺธาติอาทิ วุตฺตํ. รูปธาตุอาทีสุปิ เอเสว นโย. ยสฺมา ปน รูปธาตุปริยาปนฺนานํ สตฺตานํ ฆานายตนาทีนํ อภาเวน คนฺธายตนาทีนิ อายตนาทิกิจฺจํ น กโรนฺติ, ตสฺมา รูปธาตุยา ฉ อายตนานิ, นว ธาตุโยติอาทิ วุตฺตํ. ยสฺมา จ โอกาสวเสน วา สตฺตุปฺปตฺติวเสน วา อปริยาปนฺนธาตุ นาม นตฺถิ, ตสฺมา อปริยาปนฺนธาตุยาติ อวตฺวา ยํ ยํ อปริยาปนฺนํ ตํ ตเทว ทสฺเสตุํ อปริยาปนฺเน กติ ขนฺธาติอาทิ วุตฺตํ.