๓. ปญฺหาปุจฺฉกวณฺณนา

๔๘๒. ปญฺหาปุจฺฉเก ปาฬิอนุสาเรเนว โพชฺฌงฺคานํ กุสลาทิภาโว เวทิตพฺโพ. อารมฺมณตฺติเกสุ ปน สพฺเพเปเต อปฺปมาณํ นิพฺพานํ อารพฺภ ปวตฺติโต อปฺปมาณารมฺมณา เอว, น มคฺคารมฺมณา. สหชาตเหตุวเสน ปเนตฺถ กุสลา มคฺคเหตุกา, วีริยํ วา วีมํสํ วา เชฏฺฐกํ กตฺวา มคฺคภาวนากาเล มคฺคาธิปติโน, ฉนฺทจิตฺตเชฏฺฐิกาย มคฺคภาวนาย น วตฺตพฺพา มคฺคาธิปติโนติ, ผลกาเลปิ น วตฺตพฺพา เอว.

อตีตาทีสุ เอการมฺมณภาเวนปิ น วตฺตพฺพา, นิพฺพานสฺส ปน พหิทฺธาธมฺมตฺตา พหิทฺธารมฺมณา นาม โหนฺตีติ. เอวเมตสฺมึ ปญฺหาปุจฺฉเกปิ นิพฺพตฺติตโลกุตฺตราว โพชฺฌงฺคา กถิตา. สมฺมาสมฺพุทฺเธน หิ สุตฺตนฺตภาชนียสฺเสว ปฐมนยสฺมึ โลกิยา, ทุติยตติเยสุ โลกิยโลกุตฺตรมิสฺสกา โพชฺฌงฺคา กถิตา. อภิธมฺมภาชนียสฺส ปน จตูสุปิ นเยสุ อิมสฺมิญฺจ ปญฺหาปุจฺฉเก โลกุตฺตราเยวาติ เอวมยํ โพชฺฌงฺควิภงฺโคปิ เตปริวฏฺฏํ นีหริตฺวาว ภาเชตฺวา ทสฺสิโตติ.

สมฺโมหวิโนทนิยา วิภงฺคฏฺฐกถาย

โพชฺฌงฺควิภงฺควณฺณนา นิฏฺฐิตา.