๔. ติกณฺฑกีสุตฺตวณฺณนา

๑๔๔. จตุตฺเถ อปฺปฏิกูเลติ อปฺปฏิกูลารมฺมเณ. ปฏิกูลสญฺญีติ ปฏิกูลนฺติ เอวํสญฺญี. เอส นโย สพฺพตฺถ. กถํ ปนายํ เอวํ วิหรตีติ? อิฏฺฐสฺมึ วตฺถุสฺมึ ปน อสุภาย วา ผรติ, อนิจฺจโต วา อุปสํหรติ. เอวํ ตาว อปฺปฏิกูเล ปฏิกูลสญฺญี วิหรติ. อนิฏฺฐสฺมึ วตฺถุสฺมึ เมตฺตาย วา ผรติ, ธาตุโต วา อุปสํหรติ. เอวํ ปฏิกูเล อปฺปฏิกูลสญฺญี วิหรติ. อุภยสฺมึ ปน ปุริมนยสฺส จ ปจฺฉิมนยสฺส จ วเสน ตติยจตุตฺถวารา วุตฺตา, ฉฬงฺคุเปกฺขาวเสน ปญฺจโม. ฉฬงฺคุเปกฺขา เจสา ขีณาสวสฺส อุเปกฺขาสทิสา, น ปน ขีณาสวุเปกฺขา. ตตฺถ อุเปกฺขโก วิหเรยฺยาติ มชฺฌตฺตภาเว ฐิโต วิหเรยฺย. กฺวจนีติ กิสฺมิญฺจิ อารมฺมเณ. กตฺถจีติ กิสฺมิญฺจิ ปเทเส. กิญฺจนติ โกจิ อปฺปมตฺตโกปิ. อิติ อิมสฺมึ สุตฺเต ปญฺจสุ ฐาเนสุ วิปสฺสนาว กถิตา. ตํ อารทฺธวิปสฺสโก ภิกฺขุ กาตุํ สกฺโกติ, ญาณวา ปญฺญุตฺตโร พหุสฺสุตสมโณปิ กาตุํ สกฺโกติ. โสตาปนฺนสกทาคามิอนาคามิโน กาตุํ สกฺโกนฺติเยว, ขีณาสเว วตฺตพฺพเมว นตฺถีติ. ปญฺจมํ อุตฺตานเมว.