๙. สทฺธสุตฺตวณฺณนา

๙. นวเม โทณิยา พทฺโธติ ยวสสฺสโทณิยา สมีเป พทฺโธ. อนฺตรํ กริตฺวาติ อพฺภนฺตเร กตฺวา. ฌายตีติ จินฺเตติ. ปชฺฌายตีติ อิโต จิโต จ นานปฺปการกํ ฌายติ. นิชฺฌายตีติ นิรนฺตรวเสน นิพทฺธํ ฌายติ. ปถวิมฺปิ นิสฺสาย ฌายตีติ สมาปตฺติยํ สนิกนฺติกวเสเนตํ วุตฺตํ. สมาปตฺติยญฺหิ สนิกนฺติกตฺตา เอส ขฬุงฺโก นาม กโต. อาปาทีสุปิ เอเสว นโย.

กถญฺจ สทฺธ อาชานียฌายิตํ โหตีติ กถํ การณาการณํ ชานนฺตสฺส สินฺธวสฺส ฌายิตํ โหติ. ยถา อิณนฺติอาทีสุ อิณสทิสํ พนฺธนสทิสํ ธนชานิสทิสํ กลิสงฺขาตมหาปราธสทิสญฺจ กตฺวา อตฺตโน อภิมุขสฺส ปโตทสฺส อชฺโฌหรณสงฺขาตํ ปตนํ วิปสฺสตีติ อตฺโถ. เนว ปถวึ นิสฺสาย ฌายตีติ สมาปตฺติสุขนิกนฺติยา อภาเวน ปถวิอารมฺมณาย จตุกฺกปญฺจกชฺฌานสญฺญาย น ฌายติ, นิยนฺติยา อภาเวเนว โส อาชานีโย นาม โหตีติ. ฌายติ จ ปนาติ นิพฺพานารมฺมณาย ผลสมาปตฺติยา ฌายติ. ปถวิยํ ปถวิสญฺญา วิภูตา โหตีติ ปถวารมฺมเณ อุปฺปนฺนา จตุกฺกปญฺจกชฺฌานสญฺญา วิภูตา ปากฏา โหติ. ‘‘วิภูตา, ภนฺเต, รูปสญฺญา อวิภูตา อฏฺฐิกสญฺญา’’ติ อิมสฺมิญฺหิ สุตฺเต สมติกฺกมสฺส อตฺถิตาย วิภูตตา วุตฺตา, อิธ ปน วิปสฺสนาวเสน อนิจฺจทุกฺขานตฺตโต ทิฏฺฐตฺตา วิภูตา นาม ชาตา. อาโปสญฺญาทีสุปิ เอเสว นโย. เอวเมตฺถ เหฏฺฐา วิย สมาปตฺติวเสน สมติกฺกมํ อวตฺวา วิปสฺสนาจารวเสน สมติกฺกโม วุตฺโต. เอวํ ฌายีติ เอวํ วิปสฺสนาปฏิปาฏิยา อาคนฺตฺวา อุปฺปาทิตาย ผลสมาปตฺติยา ฌายนฺโต.