๖. อตีตานาคตวาโร

(ก) อนุโลมํ

๔๗๕. (ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิสฺสตีติ? โน.

(ข) โย วา ปน โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถาติ? โน.

(ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาเวสฺสตีติ? โน.

(ข) โย วา ปน อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาเวสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถาติ? โน.

(ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถ โส อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสตีติ? โน.

(ข) โย วา ปน อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถาติ? โน.

(ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสตีติ? โน.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ ปริชานิตฺถาติ? โน. (จกฺขุนฺทฺริยมูลกํ)

๔๗๖. (ก) โย โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาเวสฺสตีติ? โน.

(ข) โย วา ปน อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาเวสฺสติ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถาติ? โน.

(ก) โย โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ โส อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสตีติ?

เทฺว ปุคฺคลา โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ, โน จ อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสนฺติ. อนาคามี โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ ปชหิตฺถ อญฺญินฺทฺริยญฺจ ภาเวสฺสติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสติ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถาติ?

ฉ ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสนฺติ, โน จ โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ. อนาคามี อญฺญินฺทฺริยญฺจ ภาเวสฺสติ โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ ปชหิตฺถ.

(ก) โย โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสตีติ?

อรหา โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ, โน จ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสติ. เทฺว ปุคฺคลา โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ ปชหิตฺถ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ สจฺฉิกริสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสติ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถาติ?

ฉ ปุคฺคลา อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสนฺติ, โน จ โทมนสฺสินฺทฺริยํ ปชหิตฺถ. เทฺว ปุคฺคลา อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ สจฺฉิกริสฺสนฺติ โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ ปชหิตฺถ. (โทมนสฺสินฺทฺริยมูลกํ)

๔๗๗. (ก) โย อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ โส อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสตีติ?

เทฺว ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ, โน จ อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสนฺติ. ปญฺจ ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ ภาวิตฺถ อญฺญินฺทฺริยญฺจ ภาเวสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสติ. โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถาติ?

เทฺว ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยํ ภาเวสฺสนฺติ โน จ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ. ตโย ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยญฺจ ภาเวสฺสนฺติ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ ภาวิตฺถ.

(ก) โย อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสตีติ?

อรหา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ, โน จ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสติ. ฉ ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ ภาวิตฺถ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ สจฺฉิกริสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสติ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถาติ?

เทฺว ปุคฺคลา อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสนฺติ, โน จ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ. ฉ ปุคฺคลา อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ สจฺฉิกริสฺสนฺติ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ ภาวิตฺถ. (อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยมูลกํ)

๔๗๘. (ก) โย อญฺญินฺทฺริยํ ภาวิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสตีติ? โน.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ สจฺฉิกริสฺสติ โส อญฺญินฺทฺริยํ ภาวิตฺถาติ? โน. (อญฺญินฺทฺริยมูลกํ)

(ข) ปจฺจนีกํ

๔๗๙. (ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิสฺสตีติ?

ปญฺจ ปุคฺคลา จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ, โน จ โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิสฺสนฺติ. จตฺตาโร ปุคฺคลา จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถาติ?

อรหา โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิสฺสติ, โน จ จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ. จตฺตาโร ปุคฺคลา โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิสฺสนฺติ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ.

(ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสตีติ?

เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เต จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ, โน จ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ. อฏฺฐ ปุคฺคลา จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถาติ?

อรหา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ, โน จ จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ. อฏฺฐ ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ.

(ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ โส อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสตีติ?

สตฺต ปุคฺคลา จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ, โน จ อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ. เทฺว ปุคฺคลา จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถาติ?

อรหา อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ, โน จ จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ. เทฺว ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ.

(ก) โย จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสตีติ?

อฏฺฐ ปุคฺคลา จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ, โน จ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ โส จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถาติ?

อรหา อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ, โน จ จกฺขุนฺทฺริยํ น ปริชานิตฺถ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ จกฺขุนฺทฺริยญฺจ น ปริชานิตฺถ. (จกฺขุนฺทฺริยมูลกํ)

๔๘๐. (ก) โย โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสตีติ?

เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ ปฏิลภิสฺสนฺติ เต โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ, โน จ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ. ฉ ปุคฺคลา โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิตฺถ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถาติ?

ตโย ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ, โน จ โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ. ฉ ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิตฺถ.

(ก) โย โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ โส อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสตีติ?

ฉ ปุคฺคลา โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ, โน จ อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิตฺถ อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถาติ?

เทฺว ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ, โน จ โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิตฺถ.

(ก) โย โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชฺชหิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสตีติ?

ฉ ปุคฺคลา โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ, โน จ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิตฺถ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ โส โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถาติ?

อรหา อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ, โน จ โทมนสฺสินฺทฺริยํ นปฺปชหิตฺถ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ โทมนสฺสินฺทฺริยญฺจ นปฺปชหิตฺถ. (โทมนสฺสินฺทฺริยมูลกํ)

๔๘๑. (ก) โย อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ โส อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสตีติ?

เทฺว ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ, โน จ อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาวิตฺถ อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสติ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถาติ?

เทฺว ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยํ น ภาเวสฺสนฺติ, โน จ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาเวสฺสนฺติ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาวิตฺถ.

(ก) โย อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสตีติ?

เทฺว ปุคฺคลา อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ, โน จ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาวิตฺถ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ โส อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถาติ?

อรหา อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ, โน จ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยญฺจ น ภาวิตฺถ. (อนญฺญาตญฺญสฺสามีตินฺทฺริยมูลกํ)

๔๘๒. (ก) โย อญฺญินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ โส อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสตีติ?

อฏฺฐ ปุคฺคลา อญฺญินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ, โน จ อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาวิตฺถ อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ.

(ข) โย วา ปน อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ โส อญฺญินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถาติ?

อรหา อญฺญาตาวินฺทฺริยํ น สจฺฉิกริสฺสติ, โน จ อญฺญินฺทฺริยํ น ภาวิตฺถ. เย ปุถุชฺชนา มคฺคํ น ปฏิลภิสฺสนฺติ เต อญฺญาตาวินฺทฺริยญฺจ น สจฺฉิกริสฺสนฺติ อญฺญินฺทฺริยญฺจ น ภาวิตฺถ. (อญฺญินฺทฺริยมูลกํ).

ปริญฺญาวาโร.

อินฺทฺริยยมกํ นิฏฺฐิตํ.

ยมกปกรณํ นิฏฺฐิตํ.