(๔) ปจฺจุปฺปนฺนาตีตวาโร
(ก) อนุโลมปุคฺคโล
๑๕๑. (ก) ยสฺส จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ โสตายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
ยสฺส จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ …เป… มนายตนํ…เป… ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
๑๕๒. ยสฺส ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส รูปายตนํ…เป… มนายตนํ…เป… ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ฆานายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ. สฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ ฆานายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
๑๕๓. ยสฺส รูปายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส มนายตนํ…เป… ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส รูปายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ. สรูปกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
๑๕๔. (ก) ยสฺส มนายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส มนายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจิตฺตกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ มนายตนํ นิรุชฺฌติ. สจิตฺตกานํ จวนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ข) อนุโลมโอกาโส
๑๕๕. ยตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ…เป….
(ค) อนุโลมปุคฺคโลกาสา
๑๕๖. (ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ โสตายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
รูปาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. สจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ ฆานายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นิรุชฺฌติ. สจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นิรุชฺฌติ. (จกฺขายตนมูลกํ)
๑๕๗. (ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ. สฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ ฆานายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ. สฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ ฆานายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นิรุชฺฌติ. สฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ ฆานายตนญฺจ นิรุชฺฌติ. (ฆานายตนมูลกํ)
๑๕๘. (ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ ปญฺจโวการา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌติ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ. ปญฺจโวการา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ สรูปกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นิรุชฺฌติ. สรูปกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ รูปายตนญฺจ นิรุชฺฌติ. (รูปายตนมูลกํ)
๑๕๙. (ก) ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ. อิตเรสํ สจิตฺตกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌตีติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจิตฺตกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นิรุชฺฌติ. สจิตฺตกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นิรุชฺฌิตฺถ มนายตนญฺจ นิรุชฺฌติ.
(ฆ) ปจฺจนีกปุคฺคโล
๑๖๐. (ก) ยสฺส จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส โสตายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ? นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน โสตายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌตีติ? นตฺถิ.
ยสฺส จกฺขายตนํ…เป… ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ…เป… มนายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ? นิรุชฺฌิตฺถ.
ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส มนายตนํ น นิรุชฺฌตีติ? นตฺถิ.
(ง) ปจฺจนีกโอกาโส
๑๖๑. ยตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ…เป….
(จ) ปจฺจนีกปุคฺคโลกาสา
๑๖๒. (ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ โสตายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ โสตายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ โสตายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. รูปาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ ฆานายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
รูปาวจรา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ. รูปาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจกฺขุกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ จกฺขายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ. (จกฺขายตนมูลกํ)
๑๖๓. (ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌตีติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรา จวนฺตานํ รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌตีติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อฆานกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ น นิรุชฺฌตีติ? อามนฺตา. (ฆานายตนมูลกํ)
๑๖๔. (ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ รูปายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.
๑๖๕. (ก) ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถาติ?
สพฺเพสํ อุปปชฺชนฺตานํ อจิตฺตกานํ จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌตีติ?
สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ น นิรุชฺฌิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ น นิรุชฺฌติ. สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ น นิรุชฺฌิตฺถ มนายตนญฺจ น นิรุชฺฌติ.