(๔) ปจฺจุปฺปนฺนาตีตวาโร

(ก) อนุโลมปุคฺคโล

๗๐. (ก) ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

(ข) ยสฺส วา ปน โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ โสตายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ… มนายตนํ… ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (จกฺขายตนมูลกํ)

๗๑. ยสฺส ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส รูปายตนํ…เป… มนายตนํ… ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ฆานายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ. สฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (ฆานายตนมูลกํ)

๗๒. ยสฺส รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส มนายตนํ…เป… ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส รูปายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ. สรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (รูปายตนมูลกํ)

๗๓. (ก) ยสฺส มนายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

(ข) ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส มนายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (มนายตนมูลกํ)

(ข) อนุโลมโอกาโส

๗๔. ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.…เป….

(ค) อนุโลมปุคฺคโลกาสา

๗๕. (ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ โสตายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

รูปาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. สจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

กามาวจรา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ จ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (จกฺขายตนมูลกํ)

๗๖. (ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

กามาวจรา จวนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ. สฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

กามาวจรา จวนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ. สฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชติ. สฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (ฆานายตนมูลกํ)

๗๗. (ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ. ปญฺจโวการํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ สรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชติ. สรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (รูปายตนมูลกํ)

๗๘. (ก) ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. อิตเรสํ สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชตีติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชติ. สจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชติ. (มนายตนมูลกํ)

(ฆ) ปจฺจนีกปุคฺคโล

๗๙. (ก) ยสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ? นตฺถิ.

ยสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ… มนายตนํ… ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อุปฺปชฺชิตฺถ.

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ? นตฺถิ.

๘๐. ยสฺส ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ… มนายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อุปฺปชฺชิตฺถ.

ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส มนายตนํ นุปฺปชฺชตีติ? นตฺถิ.

(ง) ปจฺจนีกโอกาโส

๘๑. ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ…เป….

(จ) ปจฺจนีกปุคฺคโลกาสา

๘๒. (ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ โสตายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ โสตายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

กามาวจรา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. รูปาวจรา จวนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

รูปาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ. รูปาวจรา จวนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจกฺขุกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ. (จกฺขายตนมูลกํ)

๘๓. (ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

กามาวจรา จวนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชตีติ? อามนฺตา.

(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

กามาวจรา จวนฺตานํ อฆานกานํ กามาวจรํ อุปปชฺชนฺตานํ รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชตีติ? อามนฺตา.

(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อฆานกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชตีติ? อามนฺตา. (ฆานายตนมูลกํ)

๘๔. (ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

ปญฺจโวการา จวนฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ อสญฺญสตฺตํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ อสญฺญสตฺตา จวนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ.

(ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อรูปกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ. (รูปายตนมูลกํ)

๘๕. (ก) ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชติ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?

สพฺเพสํ จวนฺตานํ อจิตฺตกานํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชติ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.

(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชตีติ?

สุทฺธาวาสํ อุปปชฺชนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชติ. สุทฺธาวาเส ปรินิพฺพนฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชติ. (มนายตนมูลกํ)