(๒) อตีตวาโร
(ก) อนุโลมปุคฺคโล
๓๘. (ก) ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
ยสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ… มนายตนํ… ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
๓๙. ยสฺส ฆานายตนํ…เป… รูปายตนํ… มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) อนุโลมโอกาโส
๔๐. (ก) ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ…เป… (ยตฺถกํ ปจฺจุปฺปนฺเนปิ อตีเตปิ อนาคเตปิ ปจฺจุปฺปนฺนาตีเตปิ ปจฺจุปฺปนฺนานาคเตปิ อตีตานาคเตปิ สพฺพตฺถ สทิสํ, อุปฺปชฺชติ อุปฺปชฺชิตฺถาติ นามํ อติเรกํ กาตพฺพํ).
(ค) อนุโลมปุคฺคโลกาสา
๔๑. (ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ โสตายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. กามาวจรานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ. (จกฺขายตนมูลกํ)
๔๒. (ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. กามาวจรานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. กามาวจรานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. กามาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ ฆานายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ. (ฆานายตนมูลกํ)
๔๓. (ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อรูปานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. ปญฺจโวการานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถรูปายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ. (รูปายตนมูลกํ).
๔๔. (ก) ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ อุปฺปชฺชิตฺถ. จตุโวการานํ ปญฺจโวการานํ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ อุปฺปชฺชิตฺถ. (มนายตนมูลกํ)
(ฆ) ปจฺจนีกปุคฺคโล
๔๕. (ก) ยสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? นตฺถิ.
(ข) ยสฺส วา ปน โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? นตฺถิ. (สํขิตฺตํ).
๔๖. (ก) ยสฺส มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? นตฺถิ.
(ข) ยสฺส วา ปน ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? นตฺถิ.…เป….
(ง) ปจฺจนีกโอกาโส
๔๗. ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ…เป….
(จ) ปจฺจนีกปุคฺคโลกาสา
๔๘. (ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ โสตายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ จกฺขายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ จกฺขายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา. (จกฺขายตนมูลกํ)
๔๙. (ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อรูปานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา.
(ก) ยสฺส ยตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
รูปาวจรานํ อรูปาวจรานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ ฆานายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ฆานายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา. (ฆานายตนมูลกํ)
๕๐. (ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อรูปานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส ยตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อรูปานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ รูปายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ก) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ รูปายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา. (รูปายตนมูลกํ)
๕๑. (ก) ยสฺส ยตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ?
อสญฺญสตฺตานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ, โน จ เตสํ ตตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ. สุทฺธาวาสานํ เตสํ ตตฺถ มนายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ ธมฺมายตนญฺจ นุปฺปชฺชิตฺถ.
(ข) ยสฺส วา ปน ยตฺถ ธมฺมายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถ ตสฺส ตตฺถ มนายตนํ นุปฺปชฺชิตฺถาติ? อามนฺตา. (มนายตนมูลกํ)