๓. สญฺญากฺขนฺโธ

๑๔. ตตฺถ กตโม สญฺญากฺขนฺโธ? ยา กาจิ สญฺญา อตีตานาคตปจฺจุปฺปนฺนา อชฺฌตฺตา วา พหิทฺธา วา โอฬาริกา วา สุขุมา วา หีนา วา ปณีตา วา ยา ทูเร สนฺติเก วา ตเทกชฺฌํ อภิสญฺญูหิตฺวา อภิสงฺขิปิตฺวา – อยํ วุจฺจติ สญฺญากฺขนฺโธ.

๑๕. ตตฺถ กตมา สญฺญา อตีตา? ยา สญฺญา อตีตา นิรุทฺธา วิคตา วิปริณตา อตฺถงฺคตา อพฺภตฺถงฺคตา อุปฺปชฺชิตฺวา วิคตา อตีตา อตีตํเสน สงฺคหิตา, จกฺขุสมฺผสฺสชา สญฺญา โสตสมฺผสฺสชา สญฺญา ฆานสมฺผสฺสชา สญฺญา ชิวฺหาสมฺผสฺสชา สญฺญา กายสมฺผสฺสชา สญฺญา มโนสมฺผสฺสชา สญฺญา – อยํ วุจฺจติ สญฺญา อตีตา.

ตตฺถ กตมา สญฺญา อนาคตา? ยา สญฺญา อชาตา อภูตา อสญฺชาตา อนิพฺพตฺตา อนภินิพฺพตฺตา อปาตุภูตา อนุปฺปนฺนา อสมุปฺปนฺนา อนุฏฺฐิตา อสมุฏฺฐิตา อนาคตา อนาคตํเสน สงฺคหิตา, จกฺขุสมฺผสฺสชา สญฺญา โสตสมฺผสฺสชา สญฺญา ฆานสมฺผสฺสชา สญฺญา ชิวฺหาสมฺผสฺสชา สญฺญา กายสมฺผสฺสชา สญฺญา มโนสมฺผสฺสชา สญฺญา – อยํ วุจฺจติ สญฺญา อนาคตา.

ตตฺถ กตมา สญฺญา ปจฺจุปฺปนฺนา? ยา สญฺญา ชาตา ภูตา สญฺชาตา นิพฺพตฺตา อภินิพฺพตฺตา ปาตุภูตา อุปฺปนฺนา สมุปฺปนฺนา อุฏฺฐิตา สมุฏฺฐิตา ปจฺจุปฺปนฺนา ปจฺจุปฺปนฺนํเสน สงฺคหิตา, จกฺขุสมฺผสฺสชา สญฺญา โสตสมฺผสฺสชา สญฺญา ฆานสมฺผสฺสชา สญฺญา ชิวฺหาสมฺผสฺสชา สญฺญา กายสมฺผสฺสชา สญฺญา มโนสมฺผสฺสชา สญฺญา – อยํ วุจฺจติ สญฺญา ปจฺจุปฺปนฺนา.

๑๖. ตตฺถ กตมา สญฺญา อชฺฌตฺตา? ยา สญฺญา เตสํ เตสํ สตฺตานํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ นิยกา ปาฏิปุคฺคลิกา อุปาทินฺนา, จกฺขุสมฺผสฺสชา สญฺญา โสตสมฺผสฺสชา สญฺญา ฆานสมฺผสฺสชา สญฺญา ชิวฺหาสมฺผสฺสชา สญฺญา กายสมฺผสฺสชา สญฺญา มโนสมฺผสฺสชา สญฺญา – อยํ วุจฺจติ สญฺญา อชฺฌตฺตา.

ตตฺถ กตมา สญฺญา พหิทฺธา? ยา สญฺญา เตสํ เตสํ ปรสตฺตานํ ปรปุคฺคลานํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ นิยกา ปาฏิปุคฺคลิกา อุปาทินฺนา, จกฺขุสมฺผสฺสชา สญฺญา โสตสมฺผสฺสชา สญฺญา ฆานสมฺผสฺสชา สญฺญา ชิวฺหาสมฺผสฺสชา สญฺญา กายสมฺผสฺสชา สญฺญา มโนสมฺผสฺสชา สญฺญา – อยํ วุจฺจติ สญฺญา พหิทฺธา.

๑๗. ตตฺถ กตมา สญฺญา โอฬาริกา สุขุมา? ปฏิฆสมฺผสฺสชา สญฺญา โอฬาริกา, อธิวจนสมฺผสฺสชา สญฺญา สุขุมา. อกุสลา สญฺญา โอฬาริกา, กุสลาพฺยากตา สญฺญา สุขุมา. กุสลากุสลา สญฺญา โอฬาริกา, อพฺยากตา สญฺญา สุขุมา. ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา โอฬาริกา, สุขาย จ อทุกฺขมสุขาย จ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา สุขุมา. สุขทุกฺขาหิ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา โอฬาริกา, อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา สุขุมา. อสมาปนฺนสฺส สญฺญา โอฬาริกา, สมาปนฺนสฺส สญฺญา สุขุมา. สาสวา สญฺญา โอฬาริกา, อนาสวา สญฺญา สุขุมา. ตํ ตํ วา ปน สญฺญํ อุปาทายุปาทาย สญฺญา โอฬาริกา สุขุมา ทฏฺฐพฺพา.

๑๘. ตตฺถ กตมา สญฺญา หีนา ปณีตา? อกุสลา สญฺญา หีนา, กุสลาพฺยากตา สญฺญา ปณีตา. กุสลากุสลา สญฺญา หีนา, อพฺยากตา สญฺญา ปณีตา. ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา หีนา, สุขาย จ อทุกฺขมสุขาย จ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา ปณีตา. สุขทุกฺขาหิ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา หีนา, อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา ปณีตา. อสมาปนฺนสฺส สญฺญา หีนา, สมาปนฺนสฺส สญฺญา ปณีตา. สาสวา สญฺญา หีนา, อนาสวา สญฺญา ปณีตา. ตํ ตํ วา ปน สญฺญํ อุปาทายุปาทาย สญฺญา หีนา ปณีตา ทฏฺฐพฺพา.

๑๙. ตตฺถ กตมา สญฺญา ทูเร? อกุสลา สญฺญา กุสลาพฺยากตาหิ สญฺญาหิ ทูเร; กุสลาพฺยากตา สญฺญา อกุสลาย สญฺญาย ทูเร; กุสลา สญฺญา อกุสลาพฺยากตาหิ สญฺญาหิ ทูเร; อกุสลาพฺยากตา สญฺญา กุสลาย สญฺญาย ทูเร. อพฺยากตา สญฺญา กุสลากุสลาหิ สญฺญาหิ ทูเร; กุสลากุสลา สญฺญา อพฺยากตาย สญฺญาย ทูเร. ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา สุขาย จ อทุกฺขมสุขาย จ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตาหิ สญฺญาหิ ทูเร; สุขาย จ อทุกฺขมสุขาย จ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตาย สญฺญาย ทูเร; สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา ทุกฺขาย จ อทุกฺขมสุขาย จ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตาหิ สญฺญาหิ ทูเร; ทุกฺขาย จ อทุกฺขมสุขาย จ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตาย สญฺญาย ทูเร; อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา สุขทุกฺขาหิ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตาหิ สญฺญาหิ ทูเร; สุขทุกฺขาหิ เวทนาหิ สมฺปยุตฺตา สญฺญา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตาย สญฺญาย ทูเร. อสมาปนฺนสฺส สญฺญา สมาปนฺนสฺส สญฺญาย ทูเร; สมาปนฺนสฺส สญฺญา อสมาปนฺนสฺส สญฺญาย ทูเร. สาสวา สญฺญา อนาสวาย สญฺญาย ทูเร; อนาสวา สญฺญา สาสวาย สญฺญาย ทูเร – อยํ วุจฺจติ สญฺญา ทูเร.

ตตฺถ กตมา สญฺญา สนฺติเก? อกุสลา สญฺญา อกุสลาย สญฺญาย สนฺติเก; กุสลา สญฺญา กุสลาย สญฺญาย สนฺติเก; อพฺยากตา สญฺญา อพฺยากตาย สญฺญาย สนฺติเก. ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา ทุกฺขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตาย สญฺญาย สนฺติเก; สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา สุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตาย สญฺญาย สนฺติเก; อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตา สญฺญา อทุกฺขมสุขาย เวทนาย สมฺปยุตฺตาย สญฺญาย สนฺติเก. อสมาปนฺนสฺส สญฺญา อสมาปนฺนสฺส สญฺญาย สนฺติเก; สมาปนฺนสฺส สญฺญา สมาปนฺนสฺส สญฺญาย สนฺติเก. สาสวา สญฺญา สาสวาย สญฺญาย สนฺติเก; อนาสวา สญฺญา อนาสวาย สญฺญาย สนฺติเก. อยํ วุจฺจติ สญฺญา สนฺติเก. ตํ ตํ วา ปน สญฺญํ อุปาทายุปาทาย สญฺญา ทูเร สนฺติเก ทฏฺฐพฺพา.